27 Январ, 2026, 8 Шаъбон, 1447
27 Январ, 2026, 8 Шаъбон, 1447
“ИДДА” НИМА ДЕГАНИ?
Динимизда аёл киши эрининг вафотидан ёки эри билан ажрашгандан кейин сақлаши лозим бўлган муддатга “идда” дейилади.
МУДДАТИ ҚАНЧА?
Унинг муддати эри вафот этган аёл учун тўрт ойу ўн кун; ҳомиладор аёлнинг иддаси туққунича, эридан ажралган хотин иддаси талоқдан сўнг уч ҳайз кўриб, учинчи ҳайзидан пок бўлиши билан тугайди. Турли сабабларга кўра ҳайз кўрмайдиган аёл эри билан ажрашса, уч ой идда ўтиради.
ҲОМИЛАДОР ЭМАС...
Ҳомиладор эмаслиги аниқ бўлган аёллар ҳам идда ўтиришлари лозим. Агар идда ўтирмасдан бошқа кишига никоҳлансалар, никоҳ ботил, ўзлари гуноҳкор бўладилар.
САРАТОНГА САБАБ БЎЛАДИ
Калифорния университети профессори, биологик текширувлар лабораторияси директори Доктор Жамолиддин Иброҳим бундай ёзади: “Аёлларнинг иммун тизимини ўрганиш натижасида уларда махсус ирсий хотирага эга ҳужайралар мавжудлиги аниқланди. Аёл киши турмуш ўртоғи билан жинсий алоқада бўлганда эрининг ҳужайралари камида 3 ой давомида аёлнинг репродуктив органларида фаол қолади. Агар аёл киши ушбу муддат ўтмасдан туриб бошқа эркак билан жинсий алоқада бўлса, бу иммун тизимини ишдан чиқишига, оқибатда саратон ўсмаларининг пайдо бўлишига олиб келади”.
Тақдқиқотчилар идда сақламай иккинчи эр билан жинсий ҳаётни давом этдирган аёлларда кўкрак ва бачадон саратони кўп кузатилишини алоҳида таъкидлайдилар.
ИЛМ – ИСЛОМГА ЕТАКЛАР
Америкалик эмбриолог Роб Гиллхем АҚШдаги аёллар орасида тадқиқотлар олиб борган. Натижада, муслима аёллар яшайдиган ҳудудда кўкрак ва бачадон саратонига чалинган аёллар бошқа минтақаларга қараганда ниҳоятда кам кузатилишини аниқлаган. Эмбриолог Гиллхем идда сақлаш ҳақидаги Қуръон оятларини ўқиб Исломни қабул қилди.
Алберт Эйнштейн институтининг илмий ходимлари ҳам бу борада узоқ йиллар тадқиқотлар олиб бориб, аёл кишининг организми эркак кишининг хромосомасидан тўлиқ тозаланиши учун айнан Аллоҳ таоло буюрган муддат талаб этилишини эълон қилганлар.
Миср тиббиёт маркази профессори Доктор Абдулбосит Саъид айтади: “Аёл киши эри билан жинсий алоқада бўлгандан сўнг, аёлнинг организми эркак кишининг хромосомасидан ҳар ойда фақатгина 30 % фоизи тозаланади. Тўлиқ тозаланиш учун эса камида уч ҳайз муддати талаб этилади”.
ХУЛОСА
Идда ўтиришнинг жуда кўп ҳикматлари бўлиб, уларни Аллоҳнинг ёлғиз Ўзи билади. Келажакда бунга ўхшаш ҳикматлар яна чиқаверишида шубҳа йўқ.
Даврон НУРМУҲАММАД
2026 йил 26 январь куни Бухоро вилоятида соғлом турмуш тарзини тарғиб этиш, жисмоний тарбия ва спортни оммалаштириш, шунингдек, диний соҳа ходимлари ўртасида жамоавий ҳамжиҳатлик ва соғлом рақобат муҳитини мустаҳкамлаш мақсадида имом-хатиб ва имом-ноиблар ўртасида шахмат, шашка, стол тенниси ҳамда волейбол бўйича вилоят босқичи мусобақалари ташкил этилди.
Тадбир белгиланган режа ва спорт қоидалари асосида ўтказилиб, вилоятнинг туман ва шаҳар масжидларида фаолият юритаётган имом-хатиб ва имом-ноиблар фаол иштирок этдилар.
Ғолиблар:
Шахмат:
1-ўрин — Одилов Ҳайдаржон (Кўгон т., “Хўжа Каъбул Ахбор Вали”)
2-ўрин — Исоев Мустақим (Шофиркон т., “Қори Фазлиддин”)
3-ўрин — Исмоилов Исмат (Қоракўл т., “Қобулота”)
Шашка:
1-ўрин — Раҳмонов Бобожон (Вобкент т., “Мири Хурд Вобкандий”)
2-ўрин — Авезов Абдуллоҳ (Қоракўл т., “Бозорхўжа”)
3-ўрин — Нажмиддинов Ғайрат (Ромитан т., “Маҳаллаи-боло”)
Стол тенниси:
1-ўрин — Бобоқулов Садам (Пешку т., “Хўжа Пешкў”)
2-ўрин — Нажмиддинов Асатилло (Бухоро ш., “Умар ибн Хаттоб”)
3-ўрин — Бозоров Ваҳобиддин (Пешку т., “Чиқирчи”)
Волейбол:
1-ўрин — “Баҳовуддин Нақшбанд” жамоаси
2-ўрин — “Нажмиддин Кубро” жамоаси
3-ўрин — “Жалолиддин Мангуберди” жамоаси
Мусобақалар диний соҳа ходимлари ўртасида соғлом турмуш тарзини қарор топтириш, спортга қизиқишни ошириш ҳамда ўзаро дўстлик ва ҳамжиҳатликни мустаҳкамлашда муҳим аҳамият касб этди. Ғолиб ва совриндорлар диплом ҳамда эсдалик совғалари билан тақдирланди.
Тадбирни ташкил этишда Мир Араб олий мадрасаси ҳамда вилоят спорт федерацияси яқиндан амалий ёрдам кўрсатди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 