Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бўлиб ўтаётган бу муҳташам анжуман, нафақат мусулмонлар учун, балки улар билан диний бағрикенглик тамойиллари асосида умргузаронлик қилиб келаётган, қўни-қўшничилик муносабатларини олиб бораётганлар учун ҳам хайрлидир.
Ислом барча халқларни бирликка чорлайди. Ислом динига эътиқод қилувчи барча мўминлар орасида тарқалган салом сўзи ҳам “Сизга тинчлик, омонлик тилайман”, дегандир. Шу маънода, ислом номи билан боғланаётган хунрезликлар ва нохуш ҳодисалар замирида чин исломга хос бўлган эътиқод йўқ, десак, асло янглишмаган бўламиз.
Ота-боболаримиз минглаб йиллар мобайнида ислом динига эътиқод қилиб келади. Бу эзгу дин, Марказий осиёда яшаётган халқларнинг урф-одатларига қадар сингиб кетган ва бунда ҳеч қандай ғализлик кузатилмайди.
Бунга сабаб эса, соф ислом ақидасини, унинг маърифатини, инсонпарварлигию эзгу ғояларини ботил ақидалардан орифлик билан ажратиб бера олган уламоларнинг айнан Марказий осиёдан кўплаб етишиб чиққанидир. Бу эзгу таълимотлардан узоқлашган сари, фитналар кўпайигани бор гап. Шу боис, ота-боболаримизнинг тўғри эътиқод борасидаги тависиялари ва илмий меросига суянишимиз шарт.
Бугун ахборот глобаллашуви туфайли ботил ғоялар билан чалғиётган ёшлар кам эмас. Шу боис, уларга эътиқод нуқтаи-назаридан тўғри маълумот бериш, ёшларни ботил ақидалардан ўз вақтида огоҳ қилиб бориш, биз уламоларнинг вазифамиздир. Аллоҳ таоло ўз каломида “Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлларидан сўрангиз”, деб марҳамат қилади. Аллоҳга шукурки, Ўрта осиё халқи, ислом оламига танилган алломалари билан фахрланади. Муқаддас каломдаги “билганлар” ҳам шулар, аслида.
Имом Бухорий, Имом Термизий, Хожа аҳмад Яссавий, Сиғноқий каби алломалар ҳақни ботилдан ажратган, умматга тўғри йўлни ва ислом маърифатини кўрсатиб берган кишилар эди. Мана шундай аждодларимизнинг мўътадил йўли эса, ёшларни радикал ғоялардан асрашда жуда муҳим. Бугунги анжуман айнан шу ҳақиқатни англатишга хизмат қилмоқда.
Науризбай Утпенов,
Қозоғистон мусулмонлари диний бошқармаси раиси, бош муфтий
Қатарнинг “Al Jazeera” телеканали ўз порталида Самарқанд ҳақида мақола эълон қилиб, унда шаҳарни Ипак йўлининг дурдонаси ҳамда ислом илм-фани, маданияти ва меъморчилигининг муҳим маркази сифатида тақдим этди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Материал муаллифи ислом цивилизациясига бағишланган халқаро медиафорум доирасида Ўзбекистонга ташриф буюрган журналистлар, академиклар ва блогерлар гуруҳи таркибида Тошкентдан Самарқандга тезюрар поездда йўл олган.
Сафарнинг асосий объектларидан бири яқинда қайта таъмирланиб, фойдаланишга топширилган Имом Бухорий мажмуаси бўлди. Унинг таркибига 10 минг кишилик масжид, буюк ҳадисшуноснинг ҳаёти ва илмий сафарларига бағишланган музей, унинг мақбараси ҳамда Ҳадис илми институти киради.
Музейга алоҳида эътибор қаратилган бўлиб, у ерда “Саҳиҳ ал-Бухорий”нинг қадимий қўлёзмалари, Қуръони каримнинг ноёб нусхалари, олимнинг илмий сафарлари харитаси, шунингдек, унинг устозлари ва шогирдлари ҳақидаги маълумотлар ўрин олган. Музейда келтирилган маълумотларга кўра, Имом Бухорий кўп йиллик сафарлари давомида 600 мингга яқин ҳадис тўплаган бўлиб, улардан 7,2 мингтаси унинг машҳур асарига киритилган.
Мақолада, шунингдек, 2018 йилда очилган Ҳадис илми мактаби ҳақида ҳам сўз юритилади. Бу ерда талабалар беш йил давомида Имом Бухорий ва бошқа муҳаддисларнинг меросини ҳамда олтита машҳур ҳадислар тўпламини атрофлича ўрганадилар.
Нашрда марказий ўринни Улуғбек, Шердор ва Тиллакори мадрасалари жойлашган Регистон майдони эгаллайди. “Al Jazeera” уларнинг меъморий аҳамияти ҳамда Самарқанднинг илмий ва маданий ривожланиш тарихи билан боғлиқлигини таъкидлайди.
Муаллиф, шунингдек, Амир Темур, унинг фарзандлари ва набиралари дафн этилган Гўри Амир мақбараси, Мирзо Улуғбек расадхонаси ва Темурийлар сулоласи вакилларининг мақбаралари жойлашган Шоҳи Зинда мажмуасини ҳам зиёрат қилган.
Материалнинг якуний қисмида Самарқанд Шарқ ва Ғарб ўртасидаги савдо йўллари билан боғлиқ қадимий цивилизациялар ва маданиятлар туташган шаҳар сифатида таърифланади. Муаллифнинг баҳолашича, шаҳарнинг тарихий мероси унинг замонавий тараққиёти билан уйғунлашиб, авлодлар ва маданий анъаналар ўртасидаги боғлиқликни сақлаб келмоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати