Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
14 Ноябр, 2026   |   4 Жумадул сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:48
Қуёш
07:10
Пешин
12:12
Аср
15:24
Шом
17:08
Хуфтон
18:24
Bismillah
14 Ноябр, 2026, 4 Жумадул сони, 1448
Мақолалар

09.09.2024   3624   3 min.

ЁШЛАРДА ЁТ ҒОЯЛАРГА ҚАРШИ МИЛЛИЙ ВА ДИНИЙ ҚАДРИЯТЛАРНИ ШАКЛЛАНТИРИШ МАСАЛАЛАРИ

Ҳозирги даврда ёшларни ёт ғоялардан асраш, уларни салбий таъсирлардан ҳимоя қилиш долзарб масалага айланди. Бунга ёшларнинг диний-ахлоқий тарбияси, ватанпарварлигини кучайтириш, миллий ва диний қадриятларимизга ҳурматни шакллантириш орқали эришиш мумкин.

Айниқса, адашган оқимларга қарши курашишда ёшларда миллий ва диний қадриятларни шакллантириш ўта муҳим ва керакли жараёндир. Ушбу қадриятлар ёшлар ва жамият учун асосий қоидаларни белгилаб бериш баробарида уларни ёт ғояларга қарши муҳофаза қилади. Қуйидаги омиллар ушбу жараёнда муҳим аҳамиятга эга.

  1. Турли адашган тоифалар ҳақида халқимизга, хусусан, ёшларимизга маълумот бериб бориш: Бу ёшларда диний билимларни ошириш, динлараро ўзаро ҳурмат ва бағрикенгликни ривожлантиришда, уларни адашган оқимлардан огоҳлантириш учун жуда муҳимдир.
  2. Миллий ва диний қадриятларни рағбатлантириш: Ёшларга халқимизнинг маданий мероси, диний анъана ва урф-одатларини ўргатиш. Бу қадриятларни ёш авлодга етказиш ва уларнинг миллий идентификациясини мустаҳкамлайди (яъни миллий ва диний қадриятлар ёшларнинг ўз халқига, маданиятига динига ва тарихига бўлган муҳаббатини шакллантиради. Бу ҳиссиёт ёт ғояларга қарши туруш қобилиятини кучайтиради).
  3. Илм-фан ва диний билим: Ёшлар ўртасида диний билимлар билан бирга, илмий ва рационал ёндашувларни ҳам тарғиб қилиш. Яъни танқидий фикрлашга ўргатиш. Ёшларга миллий ва диний қадриятлар асосида мустақил фикрлаш, муҳокама қилиш ва ёт ғояларни таниб олишни ўргатиш. Бу ёшларни хатарли оқимлардан ҳимоялашда ёрдам бериши мумкин. Шунингдек, таълим даргоҳларида миллий ва диний қадриятлар ҳақида дарслар ташкил этиш, ёшларнинг саводхонлигини ошириш уларнинг соғлом дунёқарашини шакллантиришга хизмат қилади.
  4. Оила ва жамиятда дини-ахлоқий тарбия: Ёшларни оилада, таълим даргоҳлари ва жамоат ташкилотларида диний-ахлоқий тарбия қилишга, уларни маънавий жиҳатдан ривожлантиришга эътибор қаратиш лозим. Шунингдек уларга миллий ва диний қадриятларни таълим беришда яхши намуна бўлиш ҳам муҳим рол ўйнайди.
  5. Тинчлик ва кўпмиллатлиликни тарғиб қилиш: Бу дегани турли миллат ва диний конфессиялар орасида тинчлик, барқарорликни, ҳамжиҳатликни таъминлаш. Бу жамиятдаги турли маданиятлар ўртасидаги муносабатларни мустаҳкамлаш учун муҳим аҳамиятга эга. Бу радикализмнинг олдини олишда самарали восита бўлиши мумкин. Шунингдек, жамиятдаги бирдамлик ўта муҳим. Миллий ва диний қадриятлар жамиятда бирликни таъминлайди. Бирлашган жамият ёт ғояларга қарши самарали курашишда юқори потенциалга эга бўлади.
  6. Диний-маърифий тадбирлар: Ёшлар ўртасида миллий қадриятларни тарғиб қилишга қаратилган диний-маърифий тадбирлар, конференциялар ўтказиш, уларни миллий минталитетимизга хос бўлган кўргазмаларга жалб этиш уларнинг билим доирасини кенгайтиришга ёрдам беради. Бу ёшларни ўзига хос ижобий моделларга йўналтиришда муҳим рол ўйнайди.
  7. Масс-медиа: ОАВ, телевидения, радио ва интернет орқали миллий ва диний қадриятларни тарғиб этиш лозим. Бу ёшларга ўз қадриятларини англашда ёрдам беради.

Хулоса қилиб айтганда, ёшларда ушбу омилларни шакллантириш орқали ёт ғояларга қарши самарали курашишда муваффақиятли натижаларга эришиш мумкин.

 

Манбалар асосида тайёрланди

Ўткирбек СОБИРОВ 
Ўзбекистон мусулмонлари идораси 
Бош мутахассиси

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Шукр ва ихлос балоларга тўсиқдир

13.11.2026   8606   3 min.
Шукр ва ихлос балоларга тўсиқдир

Мақолалар

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи ва саллам айтадилар: «Ким бирор балога йўлиққан кишини кўрганида: “Уни мубтало қилган бу нарсалардан мени омон қилган ва мени Ўзи яратган кўплаб махлуқотларидан афзал қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин!” деб (ихлос ила махфий) айтса, ўша бало унга ҳеч қачон етмайди» (Имом Ибн Можа ривояти).


Ҳар қандай кўнгилсизлик, бало ва мусибатлар аслида банда учун имтиҳон, синовдир. Шунинг учун дунёда бахтлилару бахтсизларни, бойлару йўқсилларни, соғлару беморларни, ориғу семизларни, новчаю паканаларни учратасиз.


Албатта, бундай хилма-хилликнинг замирида кўплаб ҳикматлар бор. Имом Аҳмад раҳимаҳуллоҳ Убай ибн Каъб розияллоҳу анҳудан ривоят қилиб айтади: «Аллоҳ таоло “Алмийсоқ” кунида Одам зурриётларининг барчасини руҳлар ҳолида жамлаб, уларга сурат-шакл бериб, улардан аҳду паймон олди… Одам алайҳиссалом уларга назар солиб, бойини ҳам, фақирини ҳам, чиройлисини ҳам, хунук бўлганларини ҳам кўргач: “Эй Раббим! Бандаларингни ўзаро тенг, бир хил қилиб қўйсанг эди”, деди. Шунда Аллоҳ таоло: “Мен уларнинг шукр қилишларини яхши кўраман (яъни ҳар ким ўзидан ёмонроқ аҳволда бўлганларни кўриб, ўзининг ҳолига шукр қилади)”, деб марҳамат қилди».


Имом Ибн Можа келтирган юқоридаги ҳадисда ана шундай ҳолатда банда қандай йўл тутиши баён қилинмоқда.


“Ким бирор балога йўлиққан кишини кўрганида…” У бало дард-иллат, фақирлик, чорасизлик ёки бошқа ҳар қандай мусибат бўлиши мумкин.


“Кўриш”дан мурод назар солиш, у ҳақда эшитиш каби хабардор бўлишнинг ҳар қандай туридир.


“Уни мубтало қилган бу нарсалардан мени омон қилган ва мени Ўзи яратган кўплаб махлуқотларидан афзал қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин!” Яъни ушбу калималар би лан ўзига берилган неъматлар, офият ва омонликлар учун Аллоҳ таолога шукрона, ҳамд айтади… Албатта, буни мусибатзада киши эшитмайдиган қилиб, паст овозда, пинҳона айтиши керак. Акс ҳолда, унинг ярасига туз сепгандек бўлади.


“…деб (ихлос ила махфий) айтса, ўша бало унга ҳеч қачон етмайди”, яъни ана шу шукронаси, уни ўша балога йўлиқмаслигига сабаб бўлади. Чунки ҳеч ким бундай балога йўлиқмаслигидан кафолатланмаган. Зеро, Аллоҳ таоло бандани унинг қилган холис дуоси туфай ли асрайди ва унга раҳм қилади.


Шундай экан, банда ҳар доим Аллоҳнинг унга берган неъматларини эслаб юриши, бошқа бандаларнинг ҳолатига қараб ибрат олиши ва ўзидаги бор неъматларнинг барчаси фақатгина Аллоҳ таолодан эканини эътироф этиши лозим.

Азизбек ХОЛНАЗАРОВ
тайёрлади.

“Ислом нури” газетасининг 2026 йил 15-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

Мақолалар