Sayt test holatida ishlamoqda!
14 Noyabr, 2026   |   4 Jumadul soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:48
Quyosh
07:10
Peshin
12:12
Asr
15:24
Shom
17:08
Xufton
18:24
Bismillah
14 Noyabr, 2026, 4 Jumadul soni, 1448
Maqolalar

09.09.2024   3625   3 min.

YOSHLARDA YOT G‘OYALARGA QARSHI MILLIY VA DINIY QADRIYATLARNI SHAKLLANTIRISH MASALALARI

Hozirgi davrda yoshlarni yot g‘oyalardan asrash, ularni salbiy ta’sirlardan himoya qilish dolzarb masalaga aylandi. Bunga yoshlarning diniy-axloqiy tarbiyasi, vatanparvarligini kuchaytirish, milliy va diniy qadriyatlarimizga hurmatni shakllantirish orqali erishish mumkin.

Ayniqsa, adashgan oqimlarga qarshi kurashishda yoshlarda milliy va diniy qadriyatlarni shakllantirish o‘ta muhim va kerakli jarayondir. Ushbu qadriyatlar yoshlar va jamiyat uchun asosiy qoidalarni belgilab berish barobarida ularni yot g‘oyalarga qarshi muhofaza qiladi. Quyidagi omillar ushbu jarayonda muhim ahamiyatga ega.

  1. Turli adashgan toifalar haqida xalqimizga, xususan, yoshlarimizga ma’lumot berib borish: Bu yoshlarda diniy bilimlarni oshirish, dinlararo o‘zaro hurmat va bag‘rikenglikni rivojlantirishda, ularni adashgan oqimlardan ogohlantirish uchun juda muhimdir.
  2. Milliy va diniy qadriyatlarni rag‘batlantirish: Yoshlarga xalqimizning madaniy merosi, diniy an’ana va urf-odatlarini o‘rgatish. Bu qadriyatlarni yosh avlodga yetkazish va ularning milliy identifikatsiyasini mustahkamlaydi (ya’ni milliy va diniy qadriyatlar yoshlarning o‘z xalqiga, madaniyatiga diniga va tarixiga bo‘lgan muhabbatini shakllantiradi. Bu hissiyot yot g‘oyalarga qarshi turush qobiliyatini kuchaytiradi).
  3. Ilm-fan va diniy bilim: Yoshlar o‘rtasida diniy bilimlar bilan birga, ilmiy va ratsional yondashuvlarni ham targ‘ib qilish. Ya’ni tanqidiy fikrlashga o‘rgatish. Yoshlarga milliy va diniy qadriyatlar asosida mustaqil fikrlash, muhokama qilish va yot g‘oyalarni tanib olishni o‘rgatish. Bu yoshlarni xatarli oqimlardan himoyalashda yordam berishi mumkin. Shuningdek, ta’lim dargohlarida milliy va diniy qadriyatlar haqida darslar tashkil etish, yoshlarning savodxonligini oshirish ularning sog‘lom dunyoqarashini shakllantirishga xizmat qiladi.
  4. Oila va jamiyatda dini-axloqiy tarbiya: Yoshlarni oilada, ta’lim dargohlari va jamoat tashkilotlarida diniy-axloqiy tarbiya qilishga, ularni ma’naviy jihatdan rivojlantirishga e’tibor qaratish lozim. Shuningdek ularga milliy va diniy qadriyatlarni ta’lim berishda yaxshi namuna bo‘lish ham muhim rol o‘ynaydi.
  5. Tinchlik va ko‘pmillatlilikni targ‘ib qilish: Bu degani turli millat va diniy konfessiyalar orasida tinchlik, barqarorlikni, hamjihatlikni ta’minlash. Bu jamiyatdagi turli madaniyatlar o‘rtasidagi munosabatlarni mustahkamlash uchun muhim ahamiyatga ega. Bu radikalizmning oldini olishda samarali vosita bo‘lishi mumkin. Shuningdek, jamiyatdagi birdamlik o‘ta muhim. Milliy va diniy qadriyatlar jamiyatda birlikni ta’minlaydi. Birlashgan jamiyat yot g‘oyalarga qarshi samarali kurashishda yuqori potensialga ega bo‘ladi.
  6. Diniy-ma’rifiy tadbirlar: Yoshlar o‘rtasida milliy qadriyatlarni targ‘ib qilishga qaratilgan diniy-ma’rifiy tadbirlar, konferensiyalar o‘tkazish, ularni milliy mintalitetimizga xos bo‘lgan ko‘rgazmalarga jalb etish ularning bilim doirasini kengaytirishga yordam beradi. Bu yoshlarni o‘ziga xos ijobiy modellarga yo‘naltirishda muhim rol o‘ynaydi.
  7. Mass-media: OAV, televideniya, radio va internet orqali milliy va diniy qadriyatlarni targ‘ib etish lozim. Bu yoshlarga o‘z qadriyatlarini anglashda yordam beradi.

Xulosa qilib aytganda, yoshlarda ushbu omillarni shakllantirish orqali yot g‘oyalarga qarshi samarali kurashishda muvaffaqiyatli natijalarga erishish mumkin.

 

Manbalar asosida tayyorlandi

O‘tkirbek SOBIROV 
O‘zbekiston musulmonlari idorasi 
Bosh mutaxassisi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Shukr va ixlos balolarga to‘siqdir

13.11.2026   8653   3 min.
Shukr va ixlos balolarga to‘siqdir

Maqolalar

Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytadilar: «Kim biror baloga yo‘liqqan kishini ko‘rganida: “Uni mubtalo qilgan bu narsalardan meni omon qilgan va meni O‘zi yaratgan ko‘plab maxluqotlaridan afzal qilib qo‘ygan Allohga hamd bo‘lsin!” deb (ixlos ila maxfiy) aytsa, o‘sha balo unga hech qachon yetmaydi» (Imom Ibn Moja rivoyati).


Har qanday ko‘ngilsizlik, balo va musibatlar aslida banda uchun imtihon, sinovdir. Shuning uchun dunyoda baxtlilaru baxtsizlarni, boylaru yo‘qsillarni, sog‘laru bemorlarni, orig‘u semizlarni, novchayu pakanalarni uchratasiz.


Albatta, bunday xilma-xillikning zamirida ko‘plab hikmatlar bor. Imom Ahmad rahimahulloh Ubay ibn Ka’b roziyallohu anhudan rivoyat qilib aytadi: «Alloh taolo “Almiysoq” kunida Odam zurriyotlarining barchasini ruhlar holida jamlab, ularga surat-shakl berib, ulardan ahdu paymon oldi… Odam alayhissalom ularga nazar solib, boyini ham, faqirini ham, chiroylisini ham, xunuk bo‘lganlarini ham ko‘rgach: “Ey Rabbim! Bandalaringni o‘zaro teng, bir xil qilib qo‘ysang edi”, dedi. Shunda Alloh taolo: “Men ularning shukr qilishlarini yaxshi ko‘raman (ya’ni har kim o‘zidan yomonroq ahvolda bo‘lganlarni ko‘rib, o‘zining holiga shukr qiladi)”, deb marhamat qildi».


Imom Ibn Moja keltirgan yuqoridagi hadisda ana shunday holatda banda qanday yo‘l tutishi bayon qilinmoqda.


“Kim biror baloga yo‘liqqan kishini ko‘rganida…” U balo dard-illat, faqirlik, chorasizlik yoki boshqa har qanday musibat bo‘lishi mumkin.


“Ko‘rish”dan murod nazar solish, u haqda eshitish kabi xabardor bo‘lishning har qanday turidir.


“Uni mubtalo qilgan bu narsalardan meni omon qilgan va meni O‘zi yaratgan ko‘plab maxluqotlaridan afzal qilib qo‘ygan Allohga hamd bo‘lsin!” Ya’ni ushbu kalimalar bi lan o‘ziga berilgan ne’matlar, ofiyat va omonliklar uchun Alloh taologa shukrona, hamd aytadi… Albatta, buni musibatzada kishi eshitmaydigan qilib, past ovozda, pinhona aytishi kerak. Aks holda, uning yarasiga tuz sepgandek bo‘ladi.


“…deb (ixlos ila maxfiy) aytsa, o‘sha balo unga hech qachon yetmaydi”, ya’ni ana shu shukronasi, uni o‘sha baloga yo‘liqmasligiga sabab bo‘ladi. Chunki hech kim bunday baloga yo‘liqmasligidan kafolatlanmagan. Zero, Alloh taolo bandani uning qilgan xolis duosi tufay li asraydi va unga rahm qiladi.


Shunday ekan, banda har doim Allohning unga bergan ne’matlarini eslab yurishi, boshqa bandalarning holatiga qarab ibrat olishi va o‘zidagi bor ne’matlarning barchasi faqatgina Alloh taolodan ekanini e’tirof etishi lozim.

Azizbek XOLNAZAROV
tayyorladi.

“Islom nuri” gazetasining 2026 yil 15-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

Maqolalar