Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
27 Феврал, 2026   |   10 Рамазон, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:43
Қуёш
07:01
Пешин
12:41
Аср
16:27
Шом
18:15
Хуфтон
19:27
Bismillah
27 Феврал, 2026, 10 Рамазон, 1447

Мўминнинг икки қаноти

29.10.2024   8049   3 min.
Мўминнинг икки қаноти

Иймон қушининг қанотлари қўрқув ва ражодир. Қурқув дейилганда, Аллоҳдан қўрқиш англанади. Аллоҳдан кўрқиш деганда эса, ҳаётимизнинг ҳар лаҳзасини У Зотнинг назорати остида ўтказиш ҳамда Аллоҳнинг қаҳҳор ва мутлақ ҳоким Зот эканини асло унутмаслик тушунилади. Зеро, бунинг оқибатида жаҳаннам азоби ва жаннатдан маҳрумлик изтироби ётади. 

Ражо деганда, Аллоҳнинг раҳматидан умидвор бўлиш тушунилади. Зотан, Аллоҳнинг фазлу карами ҳамда раҳматига кўз тикиб ибодат қилиш натижасида Аллоҳнинг розилигини топиб, жаҳаннам азобидан қутулиш ва жаннатга эришиш туйғуси ётади. Чунки Аллоҳ таоло бандаларига меҳрибон Зотдир.

Мўмин учун қўрқув ва ражо, худди қушнинг икки қаноти сингаридир. Қанотлар парранданинг парвозини ҳосил қиладиган асосий воситадир. Зеро, қуш шу икки парсиз ёки унинг бирисиз учолмайди, балки мувозанат сақлангандагина енгил учади. Демак, қушнинг парвоз қилиши учун қанотлар қанчалик аҳамият касб этса, мўминнинг саодатга эришиши учун хавф ва ражо шунчалик муҳимдир. Нақшбандия тариқатининг буюк шайхларидан ҳазрат Амир Кулол қаддасаллоҳу сирраҳ хавфу ражо ҳақида бундай деганлар:

 

Мурғи имонро ду пар: хавфу ражост,

Мурғи бепарро паридан хатост.

Мазмуни: “Иймон қушида икки қанот бор: хавф ва ражо. Зеро, қанотсиз қуш учишга ярамайди”.

Ҳа, қанотсиз қуш ҳам, қанотларидан бири шикастланган ёки синган парранда ҳам учолмаслиги аниқ.

Мўмин кишининг қурқув ва ражо ўртасида яшаши шариат тарозисининг мувозанатли икки палласидир. Аллоҳ таолодан қўрқиш ва У Зотнинг фазлу карамидан умид қилиш, ҳар бир мусулмоннинг энг биринчи вазифаси ҳисобланади. Зеро, хавф ва ражоси бўлмаган кишининг эътиқодига путур етади. Чунки инсон қўрқув орқали гуноҳдан ўзини сақлайди. Натижада, қалбида Аллоҳга муҳаббат ҳосил бўлади. Бу муҳаббат уни Аллоҳнинг фазлу карамидан умид қилишга ундайди. Бу эса, банданинг ибодатларга ҳаваси ва рағбати ортишига сабабдир.

Мўмин киши умидсиз қўрқувга ва қўрқувсиз умидга тушмаслиги, балки шу иккиси орасида ҳаёт кечириши лозим. Мабодо булардан бири йўқолса, инсон ё ортиқча умидсизликка тушади, ёки қўрқувни унутади. Бунинг оқибати эса, аянчлидир. Шу боис, мўмин Аллоҳдан қўрқиб гуноҳлардан қочиши ва У Зотдан умид қилиб савобли ишларни бажариши лозим. Зотан, қўрқув ва умид орқали имонимиз қувватланади, эътиқодимиз тўғри шаклланади.

Қурқув ва умиди бор кишининг имони мустаҳкам бўлади. Зеро, улар бир-бирини тўлдиради. Аллоҳнинг қаҳридан қўрқмай раҳматидан умид қилиш бепарволик ва ғурурни юзага келтиради. Шунинг учун, ражода қўрқув бўлиши лозим. Зеро, қўрқувсиз ражо Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлишга сабабдир. Қўрқувдан раҳмат, илм ва ризо ҳосил бўлади. Зеро, Ибн Масъуд розияллоҳу анҳудан ривоят қилинади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай марҳамат қиладилар:

رأس الحكمة مخافة الله

“Ҳикматнинг боши Аллоҳдан қўрқишдир” (Имом Байҳақий ривояти).

Аллоҳ таоло барчамизни имонда, Исломда собитқадам қилиб, доимо хавф ва ражо ўртасида ҳаёт кечиришимизни насиб айласин. Омин!

Толибжон ҚОДИРОВ 
 

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Истиғфорнинг 72 та хислати

26.02.2026   8968   4 min.
Истиғфорнинг 72 та хислати

 УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

Каломуллоҳ – Қуръони каримнинг муборак ояти карималаридан ва

Жаноби Пайғамбаримиз Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг муборак ҳадиси шарифларидан

       ИСТИҒФОР нинг 72 та ХИСЛАТИ:

 

  1. Аллоҳ таолога итоатгўй банда истиғфор айтади.
  2. Истиғфор айтган банда пайғамбарлар, солиҳлар йўлидан юради.
  3. Истиғфор айтувчи одам имон ҳаловатига эришади.
  4. Истиғфор бандани гуноҳлардан поклайди.
  5. Истиғфор айтувчининг гуноҳлари савобли ишларга алмаштирилади.
  6. Истиғфор айтувчига неъматлар кўпайтириб берилади.
  7. Истиғфор банданинг икки дунёда ҳам мартабасини кўтаради.
  8. Истиғфор бахт-саодат олиб келади.
  9. Истиғфор туфайли истиғфор айтувчи ҳам, атрофдаги одамлар ҳам бузуқликлардан покланади.
  10. Истиғфор ёмғир ёғишига сабаб бўлади.
  11. Истиғфор мол-дунёга барака киритади.
  12. Истиғфор айтувчи инсон фарзанд неъмати билан сийланади.
  13. Деҳқончилик, чорвачиликдаги унумдорлик ҳам истиғфор айтиш билан узвий боғлиқ.
  14. Истиғфор айтувчи жаҳаннамдан нажот топади.
  15. Истиғфор банданинг жаннатга киришига сабаб бўлади.
  16. Истиғфор Аллоҳ таолонинг раҳмати тушишига сабаб бўлади.
  17. Истиғфор танани бақувват қилади.
  18. Истиғфор айтувчи одамнинг ҳаёти фаровон бўлади.
  19. Истиғфор айтувчига яхшиликлар кўпайтирилиб берилади.
  20. Истиғфор инсон кўнглини хотиржам қилади.
  21. Истиғфор бошга тушган балоларни даф этади.
  22. Истиғфор бандани Аллоҳ таолога яқинлаштиради.
  23. Истиғфор айтувчи одам Аллоҳ таолонинг раҳмат-марҳаматига сазовор бўлади.
  24. Истиғфор банда ҳолатини ижобий томонга ўзгаришига сабаб бўлади.
  25. Истиғфор ғийбатга каффорат бўлади.
  26. Истиғфор шайтон васвасасини қайтаради.
  27. Аллоҳ таоло истиғфор айтган бандани яхши кўради.
  28. Истиғфор айтиш Аллоҳ таолони хурсанд қилади.
  29. Истиғфор ғам-ташвишларни кетказади.
  30. Истиғфор айтувчи муаммоларидан қутулади.
  31. Истиғфор айтувчи одам гуноҳлардан фориғ бўлади.
  32. Истиғфор айтувчи муваффақият қозонади.
  33. Истиғфор ташвишларни аритади.
  34. Кўп истиғфор айтувчи одам касалликдан тўлиқ тузалиб кетади.
  35. Истиғфор айтувчи одам қийинчиликдан фаровонликка чиқади.
  36. Аллоҳ таоло истиғфор айтувчининг мушкулларини осон қилади.
  37. Етиб бўлмас марраларни истиғфор ила забт этади.
  38. Истиғфор ила дилдаги васвасалар йўқолади.
  39. Истиғфор билан қўрқувлар арийди.
  40. Истиғфор билан дилга қувонч киради.
  41. Истиғфор қалбга таскин беради.
  42. Истиғфор кўнгилни хотиржам қилади.
  43. Истиғфор тинчлик-хотиржамлик олиб келади.
  44. Истиғфор инсонни соғлом қилади.
  45. Истиғфор касалликларни аритади.
  46. Истиғфор айтувчи одам ёруғ кунларга эришади.
  47. Истиғфор билан инсон орзусига етади.
  48. Истиғфор айтувчининг дили яйрайди, кўнгли ёзилади.
  49. Истиғфор хурсандчилик олиб келади.
  50. Истиғфор қалбни чароғон, руҳни тетик қилади.
  51. Истиғфор айтувчининг хотираси кучаяди.
  52. Истиғфор юзни нурли қилади.
  53. Истиғфор ризқ келишини осонлаштиради.
  54. Истиғфор айтувчининг дуоси қабул бўлади.
  55. Аллоҳ таоло истиғфор айтувчининг оғирини енгил қилади.
  56. Кўп истиғфор айтган одам Қиёмат куни номаи аъмолини кўриб хурсанд бўлади.
  57. Оламдан ўтиб кетган ота-оналар фарзандлари айтган истиғфорлари туфайли жаннатда энг юқори мартабаларга кўтарилишади.
  58. Истиғфор одамни тушкунликдан халос этади.
  59. Истиғфор ҳасрат-надоматни, пушаймонни кетказади.
  60. Истиғфор қалбни тиниқлаштиради.
  61. Истиғфор айтиб юрувчи одамга Аллоҳ таоло ҳар қандай қийин вазиятдан чиқиш йўлини кўрсатади.
  62. Истиғфор айтиб юрувчи одамнинг Аллоҳ таоло мусибатларини кўтаради.
  63. Истиғфор айтиб юрган банданинг Аллоҳ таоло ҳар қандай қийинчиликларини енгиллаштиради.
  64. Истиғфор айтиб юрувчи инсон қашшоқликка йўлиқмайди.
  65. Истиғфор айтувчининг ишлари юришади.
  66. Истиғфор эр-хотин ўртасидаги келишмовчиликни даф этади.
  67. Истиғфор фарзандларни итоатли қилади.
  68. Аллоҳ таоло истиғфор айтиб юрган одамга кутмаган тарафидан неъмат, ризқ жўнатади.
  69. Истиғфор айтувчи одамнинг ризқи улуғ бўлади.
  70. Истиғфор айтувчи одамнинг касб-корига Аллоҳ таоло хайр-барака беради.
  71. Ким мўминлар ҳаққига истиғфор айтса, Аллоҳ унга ҳар бир мўмин муқобилида биттадан ҳасанот ёзиб қўяди.
  72. Истиғфор айтилган хонадонга илоҳий файзу хайр-барака киради.

 

Меҳрибон Парвардигоримиз ўзларимизни ҳам, фарзанд-зурриётларимизни ҳам Ўзи буюрган, Жаноби Пайғамбаримиз алайҳиссалом тавсия этган, ўтмишда ўтганларимизнинг руҳлари шод бўладиган, халқимиз хурсанд бўладиган, ота-оналаримиз рози бўладиган йўллардан юришимизни насиб этсин!

Иброҳимжон домла Иномов

 

Мақолалар