Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
13 Январ, 2026   |   24 Ражаб, 1447

Тошкент шаҳри
Бомдод
06:24
Қуёш
07:47
Пешин
12:37
Аср
15:35
Шом
17:20
Хуфтон
18:38
Bismillah
13 Январ, 2026, 24 Ражаб, 1447

Улар Аллоҳ йўлида юрувчилардир

05.12.2024   5172   6 min.
Улар Аллоҳ йўлида юрувчилардир

Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам саҳобалар билан бирга эдилар. Шунда саҳобаларнинг кўзи қатъият билан меҳнат қилаётган бир кишига тушди. Расулуллоҳ саллаллоҳу алайҳи васалламнинг саҳобалари ундаги куч ва ғайратни кўриб:

“Ё Аллоҳнинг Расули? Қани энди бу киши Аллоҳ таоло йўлида ҳаракат қилса, ажойиб иш бўларди”, дейишди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уларнинг фикри ва тасаввурини ўзгартириб:

“Агар у киши ёш фарзандларини боқиш учун кўчага чиқса, у Аллоҳ йўлидадир. Агар кекса ота онасини боқиш учун кўчага чиқса, у Аллоҳ йўлидадир”, дедилар.

Жамиятга хизмат қилиш, одамларнинг эҳтиёжини қондириш мақсадида қилинган меҳнат ҳам Аллоҳ йўлидаги жиҳод саналади. Зеро, жиҳод фақатгина жанг майдонларида бўлмайди. Балки жамиятнинг тараққиётига хисса қўшиш ҳам жиҳоддир. Масалан, турли касб эгаларига бир назар солинг! Айтайлик, агар кўча супурувчилар уч кунга ишларини тўхтатсалар, биласизми кўча қандай аҳволга тушади?!

Агар дурадгор ёки темирчилар ҳам ўз ишларини тўхтатсалар, шаҳарнинг ривожланиши орқага кета бошлайди.

Ҳа, азизлар ҳар бир касб ўз ўрнига эга. Шунинг учун уларнинг ҳар бирини ҳурмат қилишимиз керак. Уларнинг ҳар бирига ҳаётимиз давомида муҳтож бўламиз. Улар турмушимизни енгил қилади. Улар фаррош, дурадгор ёки чилангар бўлсин...

Набий алайҳиссалом даврларида бир қари аёл масжидни супурар, тозалар эди. У вафот этди. Саҳобалар у аёлни дафн этишни, аммо бунинг хабарини Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга етказишни унчалик муҳим деб ҳисоблашмади ва бу ҳақда у зот алайҳиссаломга ҳеч нарса айтишмади.

Бир муддат ўтгач Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам у аёлнинг нега кўринмай қолгани ҳақида сўрадилар, саҳобалар унинг вафот этганини айтишди. Шунда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Нега менга маълум қилмадингиз?!" деб қаттиқ танбеҳ бердилар. Кейин: "Менга унинг қабрини кўрсатинг", дедилар. Қария аёлнинг қабрига бориб, унинг ҳақига дуо қилдилар.

У аёл ҳар куни намозхонлар намоз ўқишлари учун масжидни супуриб, тозалаб қўярди, бунга ҳеч ким эътибор ҳам бермасди.

Агар сиз бирор касб билан машғул бўлсангиз ёки меҳнат қилсангиз Аллоҳ таолонинг энг севимли бандалари – пайғамбарлар ҳам касб билан шуғулланишганини асло унутманг! Масалан, Нуҳ алайҳиссалом дурадгор, Довуд алайҳиссалом темирчи, Закариё алайҳиссалом дурадгор, Мусо алайҳиссалом чўпон бўлганлар. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам эса озгина ҳақ эвазига қўйларни боқардилар.

Қолаверса, Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам уй ишларида ҳам аҳли оилаларига ёрдамлашардилар, бу ҳақда Оиша онамиз розияллоҳу анҳодан ривоят қилинган. Уйни супуриш, тозалаш, уйдагиларнинг хизматини қилиш кишининг мақомини пасайтирмайди.

Меҳнат қилиш инсон ҳаётида муҳим аҳамиятга эга. Аммо энг муҳими – зиммамизга юклатилган вазифани пухта, мукаммал қилиб бажариш Аллоҳнинг олдидаги бурчимиздир. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Аллоҳ таоло ўз ишини чиройли, пухта қиладиган бандасини яхши кўради” деганлар.

Бошқа ҳадис Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай деганлар: "Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага яхшилик қилишни буюрган. Агар қурбонлик қилсангиз, чиройли сўйинг. Пичоғингизни ўткирланг".

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳар бир касб эгасини ўз ишини пухта бажаришга ундаганлар. Биз бугун жамиятдаги ҳар бир касб эгаси ўз ишини пухта бажаришига ва ҳар бир касб эгаси ҳурмат қилинишига нақадар муҳтожмиз. Шунда жамият янада ривожланади. Ҳаётимизнинг ҳар бир жабҳасида катта ўзгаришлар юз беради. Энг муҳими коррупция балоси йўқолади.

Ҳазрат Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу Пайғамбаримизнинг куёвлари, қурайшнинг энг жасури, жаннатий эканликлари башорати берилган бўлишларига қарамай, оддий ишчи бўлиб меҳнат қилардилар. Бу ҳақда Али ибн Абу Толиб розияллоҳу анҳу бундай дейдилар: “Кунларнинг бирида жуда оч қолдик. Иш излаб кўчага чиқдим. Маҳаллалардан бирида лой учун тупроқ уйиб қўйган аёлни кўрдим. Унга ҳар бир челак эвазига бир хурмо беришга келишиб, сув ташидим. Ўн олти челак сув билан тўлдирдим. Ҳатто қўлларим қизариб кетди. Сўнгра келиб, аёлга кафтимни очиб тутдим. У менга ўн олти дона хурмо санаб берди. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламга олиб келдим ва воқеани айтиб бердим. У киши мен билан бирга хурмо едилар”.

Демак, киши ким бўлишидан қатъи назар ҳалол касб қилиши, ҳаётда ўз ўрнини топишга интилиши лозим экан. Зеро, меҳнат қилиш, фойдали иш билан шуғулланиш Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам бизга қилган тавсияларидандир.

Ҳар бир ёш авлод имкон қадар ўз маҳоратини ишга солиши керак. Улар ўзлари қизиққан иш билан банд бўлишлари, олдиларига қўйган мақсадлари сари интилишлари ва ўз ниятларига етгунларига қадар меҳнат қилишдан асло тўхтамасликлари лозим. Бунда шошилмаслик талаб этилади. Баъзи ёшлар бир зумда раҳбар ёки катта тадбиркор бўлишни исташади. Агар чиндан ҳам раҳбар бўлишни истасангиз, унда уйда ўтирманг! Босқичма-босқич мақсадингиз сари интилинг! Ҳаётда энг муҳими – Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннатларига эргашаётганингизни унутманг!

Даврон НУРМУҲАММАД

Бошқа мақолалар
Мақолалар

Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

13.01.2026   976   9 min.
Сукут сақлашнинг 702 та энг муҳим фойдаси (3-қисм)

фақат АСОСИЙЛАРИни тақдим қиламиз. Мақола (5 қисмдан иборат)

 

УЛУҒ  УСТОЗ  УЛАМОЛАРИМИЗ  баён  қилиб  берганлар:

   СУКУТ сақлашнинг 702 та энг муҳим ХИСЛАТИ (фақат АСОСИЙЛАРИ)

 

  1. Сукут — АҚЛ ВА ИДРОКНИНГ ЗИЙНАТИ.
  2. Сукут ақлни мукаммал қилади.
  3. Сукут фикрни равшанлаштиради.
  4. Сукут тафаккур эшигини очади.
  5. Сукут зеҳнни орттиради.
  6. Сукут инсонни шошма-шошарликдан сақлайди.
  7. Сукут — ақлнинг энг гўзал либоси.
  8. Сукут — ақлнинг қирраси.
  9. Сукут — фикрнинг равшанлиги.
  10. Сукут — маънони ҳис қилишдир.
  11. Сукут — нутқдан олдинги ҳикмат.
  12. Сукут — идрокни ўткирлайди.
  13. Сукут — фикрнинг қанотидир.
  14. Сукут — донолик уруғи.
  15. Сукут — тафаккур учун майдон.
  16. Сукут — хаёлга тартиб.
  17. Сукут — зоҳирда тинчлик, ботинда нур.
  18. Сукут — фикрнинг тарозиси.
  19. Сукут — онгни мусаффолаштиради.
  20. Сукут — хулосанинг пишиғи.
  21. Сукут — хато сўзлардан қалқон.
  22. Сукут — диққатни жамлайди.
  23. Сукут — фикрий фақиҳлик.
  24. Сукут — муҳокаманинг асоси.
  25. Сукут — диққатга йўл очади.
  26. Сукут — мушоҳаданинг калити.
  27. Сукут — тафаккурни чуқурлаштиради.
  28. Сукут — идрокни кучайтиради.
  29. Сукут — фикрнинг қуроли.
  30. Сукут — инсонни ўзига қайтарувчи дарча.
  31. Сукут — хулосага етакловчи йўл.
  32. Сукут — фикрларни тузатувчи қаср.
  33. Сукут — идрокнинг тинч гавҳари.
  34. Сукут — ақлнинг ҳимояси.
  35. Сукут — англашга қудрат беради.
  36. Сукут — хилватдаги нур.
  37. Сукут — қалбни мулоҳазага чорлайди.
  38. Сукут — руҳий идрокни очади.
  39. Сукут — ўзини англаш йўли.
  40. Сукут — фикрни босиқ қилади.
  41. Сукут — хулосани аниқлайди.
  42. Сукут — идрок қалъаси.
  43. Сукут — ақлнинг ҳимоя девори.
  44. Сукут — нутқдан устун ҳикмат.
  45. Сукут — фикрни йиғади.
  46. Сукут — диққатни якка мақсадга бурaди.
  47. Сукут — тафаккурни муҳрлайди.
  48. Сукут — қалб кўзини ёритади.
  49. Сукут — муҳокама асосини мустаҳкамлайди.
  50. Сукут — илмий англашни кучайтиради.
  51. Сукут — жавобдан яхшироқ мудирлик.
  52. Сукут — фикрларга нафас беради.
  53. Сукут — англашни тезлаштиради.
  54. Сукут — хулосанинг асл чайласи.
  55. Сукут — идрокнинг аввали.
  56. Сукут — фикрий марказ.
  57. Сукут — ҳаётни чуқурроқ кўриш.
  58. Сукут — англашни олиб келади.
  59. Сукут — ҳар бир фикрга ўрин беради.
  60. Сукут — нутқни назорат қилади.
  61. Сукут — англашдаги озуқа.
  62. Сукут — фикрга озор бермайди.
  63. Сукут — мулоҳазани ривожлантиради.
  64. Сукут — тўғри хулосага кўприк.
  65. Сукут — ақлга муҳит яратади.
  66. Сукут — фикрларни софлайди.
  67. Сукут — доноликнинг айни белгиси.
  68. Сукут — илҳомнинг меҳмони.
  69. Сукут — онгга ором.
  70. Сукут — тўғри қарорлар манбаи.
  71. Сукут — изланишга чорлов.
  72. Сукут — хаёл чизиғини тўғрилайди.
  73. Сукут — фикрлар парисини очади.
  74. Сукут — оламни янгича кўрсатади.
  75. Сукут — қарорларни пухта қилади.
  76. Сукут — беқарорни барқарорга айлантиради.
  77. Сукут — фикрнинг фойдасини оширади.
  78. Сукут — мулоҳазанинг энг яхши шароити.
  79. Сукут — ақлни чиниқтиради.
  80. Сукут — фаҳмни кенгайтиради.
  81. Сукут — юрак билан ақлни яқинлаштиради.
  82. Сукут — англашга қулоқ солиш.
  83. Сукут — ҳар нарсани ўз ўрнига қўяди.
  84. Сукут — фикрни келажакка боғлайди.
  85. Сукут — қалбдаги овоз.
  86. Сукут — нутқдан олдинги устоз.
  87. Сукут — фикрни бардавом қилади.
  88. Сукут — идрокни чуқурлатади.
  89. Сукут — ҳаётни ўрганишда йўлбошчи.
  90. Сукут — илмий фикрга асос яратади.
  91. Сукут — фаҳмни нурли қилади.
  92. Сукут — фикрий салобат.
  93. Сукут — идрокдан англашга кўприк.
  94. Сукут — ақлни ислоҳ қилади.
  95. Сукут — фикрий мусаффолик.
  96. Сукут — англашни ўткирлайди.
  97. Сукут — хаёлни тартибга солади.
  98. Сукут — қалб ва ақл бирлиги.
  99. Сукут — билиш истагини кучайтиради.
  100. Сукут — фикрни тозалайди.
  101. Сукут — доно қарорнинг асоси.
  102. Сукут — тафаккурни бойитади.
  103. Сукут — руҳий ҳушёрлик белгиси.
  104. Сукут — фикрий мустақиллик.

 

 

АҚЛИЙ ФОЙДАЛАР:

  1. Ақл равшанлашади.
  2. Нуқтаи назар тозаланади.
  3. Тўғри қарор қабул қилиш осонлашади.
  4. Чалғитишлар камаяди.
  5. Фикрий аниқлик пайдо бўлади.
  6. Мантиқий фикрлаш чуқурлашади.
  7. Ижодий фикрни кучайтиради.
  8. Эҳтимолий хатоларни олдини олади.
  9. Интеллектуал салоҳиятни оширади.
  10. Хотирани яхшилайди.
  11. Сукунат ақлнинг энг яхши дориси ҳисобланади.

 

 

  1. Сукут — АҚЛ НУРИ.
  2. Сукут ақлни чархлайди.
  3. Кўп гапирган фикрлай олмас, кўп ўйлаган сўзлайди.
  4. Сукунат — тафаккурнинг онаси.
  5. Кам гапирганнинг фикри пухта бўлади.
  6. Сукунат — ақлни покловчи нур.

 

 

Сукутнинг АҚЛГА ОИД ФАЗИЛАТЛАРИ:

  1. Сукут — ақлнинг зийнати.
  2. Сукут — доноликнинг калити.
  3. Сукут — фикрлашга кенг макон яратади.
  4. Сукут — хулоса чиқаришни равшан қилади.
  5. Сукут — илмий мулоҳазанинг асоси.
  6. Сукут — фикрни тарангликдан халос қилади.
  7. Сукут — ҳар бир сўзни ўлчаб айтишга ўргатади.
  8. Сукут — ақлни чалғитувчи омиллардан асрайди.
  9. Сукут — тафаккур чуқурлигини оширади.
  10. Сукут — англаш қобилиятини кучайтиради.

 

 

  1. Сукут — САЛОМАТЛИКНИНГ ДЎСТИ.
  2. Сукунат — юрак учун дам.
  3. Стрессни сукут енгади.
  4. Оқилона сукут — соғлиқ манбаи.
  5. Сукунат — тинч асабнинг сиридир.
  6. Қон босимини барқарорлаштиради.
  7. Асаб тизимини тинчлантиради.
  8. Юрак юкини камайтиради.
  9. Стресс гормонларини пасайтиради.
  10. Ухлашни яхшилайди.
  11. Сукунат умумий саломатликни яхшилайди.

 

 

  1. Сукут — ҚАЛБ ДАВОСИ.
  2. Сукунат — қалбнинг шифоси.
  3. Сукут қилган қалб тинчланар.
  4. Ховурсиз қалбнинг ороми — сукутдир.
  5. Хавотирни сукут ювиб юборади.
  6. Сукунат — руҳга дам олиш.
  7. Сукут — қалбга Аллоҳдан келган марҳаматдир.

 

 

  1. Сукут — ХИРАЛИКНИНГ ДАВОСИ.
  2. Сукут — ғазаб учун сув каби.
  3. Ҳовлиқма, сукут қил, ўйла.
  4. Сукунат — асабнинг ёқини ўчиради.
  5. Сукут — ғазабнинг қулфи.

 

 

  1. Сукут — НУТҚНИ ТАРОЗИЛАШ САНЪАТИ.
  2. Сукут сўзга қиймат беради.
  3. Сукут нутқни нафис қилади.
  4. Сукут — оҳангсозлик.
  5. Сукут — тўғри сўзга тайёрлов.
  6. Сукут — ҳар бир сўзнинг қадри.

 

 

  1. ОИЛАВИЙ ФОЙДАЛАР: сукут — ОИЛА МУҲИТИДА БАРАКА.
  2. Сукунат оилада меҳр ҳосил қилади.
  3. Оиладаги бараканинг сабабларидан бири.
  4. Жанжални биринчи бўлиб сукут қутқаради.
  5. Сукунат — эр-хотиннинг фаросати.
  6. Сукунат — оила муҳитининг муҳрли гавҳари.
  7. Эр-хотин муносабатларини мустаҳкамлайди.
  8. Жанжалларни олдини олади.
  9. Ота-онада вазминликни оширади.
  10. Сукунат оилавий муҳитни тотув қилади.

 

 

  1. Сукут — ИШДА ВА ИЛМДА БАРАКА.
  2. Сукунат ишда аниқлик беради.
  3. Тинглай олган раҳбар — етук раҳбар.
  4. Илм сукутдан бошланади.
  5. Сукунат — ҳар бир илмнинг башорати.

 

 

Сукутнинг КАСБИЙ ВА ИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Эътиборни оширади.
  2. Касбий қарашни яхшилайди.
  3. Масъулиятни оширади.
  4. Муаммоларни ҳал қилиш осонлашади.
  5. Сукунат профессионал етукликка олиб боради.

 

 

ШАХСИЙ РИВОЖЛАНИШ ФОЙДАЛАРИ:

  1. Ўз-ўзини тарбиялайди.
  2. Иродани кучайтиради.
  3. Шахсий қийматни англатади.
  4. Сукунат инсонни чуқур фикрловчига айлантиради.
  5. Сукут — шахсий ривож йўли.
  6. Сукунат — ўз-ўзингни тинглаш.
  7. Хоҳишни сукут чинғиллатади.
  8. Сукунат — вужудни тарбиялайди.
  9. Сукунат — шахсий етукликнинг ёруғлиги.
  10. Вақтни тежайди.
  11. Ҳаёт фалсафасини чуқурлаштиради.
  12. Бошқаларга ибрат бўлади.
  13. Ҳикмат эшитишнинг энг яхши усулидир.
  14. Сукунат — доноликнинг энг чуқур белгисидир.
  15. Ақлни уйғотади.
  16. Қалбни уйғотади.

 

 

  1. Сукут — ИЛМ ВА ДОНОЛИК ЭШИГИ.
  2. Сукут эшитишни ўргатади.
  3. Сукут билишга етаклайди.
  4. Сукут — донишмандлар сиймоси.
  5. Сукут — маърифат уруғи.
  6. Сукут — ўрганиш учун энг яхши ҳолат.
  7. Сукут — яшаш фалсафаси.
  8. Сукут — ҳаётнинг гўзал услуби.
  9. Сукут — фикр ва амалнинг тарозиси.
  10. Ортиқча сўз умрни қисқартиради, сукут умрни баракали қилади.
  11. Сукут — ҳаётни чуқур ҳис қилиш санъати.

 

    Иброҳимжон домла Иномов.

 

 

 

Мақолалар