03 Сентябр, 2026, 21 Рабиъул аввал, 1448
03 Сентябр, 2026, 21 Рабиъул аввал, 1448
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
“(Улар) сабрли, садоқатли, итоатли, саховатли ва саҳар чоғларида (Аллоҳдан) мағфират сўрайдиган кишилар эди” (Оли Имрон сураси, 17-оят).
Саҳар вақти дуо қабул бўладиган улуғ фурсатдир. Луқмони Ҳаким ўғлига қилган насиҳатларидан бирида: “Эй ўғлим, хўроз сендан чаққонлик қилиб, саҳар чоғида сен уйғонмай туриб қичқирмасин”, деган экан (Абул Барокот Насафий. Мадорикул танзил ва ҳақоиқул таъвил).
Яқуб алайҳиссаломга фарзандлари: “Эй, ота, (Аллоҳдан) бизларнинг гуноҳларимизни мағфират қилишини сўранг! Албатта, бизлар хато қилувчилардан бўлган эканмиз” (Юсуф сураси, 97-оят) дейишганда, Яқуб алайҳиссалом: “Албатта, Роббимдан сизларни мағфират қилишини сўрайман. Албатта, У Ғафур (мағфиратли) ва Раҳим (раҳмли)дир” (Юсуф сураси, 98-оят) деб истиғфор айтишни саҳар вақтига қолдирганлар (Тафсирул Қуртубий, Тафсир ибн Касир).
Абдуллоҳ ибн Умар розияллоҳу анҳу кечани ибодат билан ўтказарди. Нофеъ раҳматуллоҳи алайҳдан саҳар вақти бўлди-ми? деб сўрарди. Агар ҳа деган жавобни олса, тонггача дуо ва истиғфор билан машғул бўларди (Ибн Абу Хотим ривояти).
Ибн Жарир раҳматуллоҳи алайҳ Иброҳим ибн Ҳатиб раҳимаҳуллоҳдан ривоят қилади: «Саҳарда масжид яқинида бир мўминнинг истиғфор айтатуриб: “Аллоҳим буюрдинг, итоат этдим. Гуноҳларимни кечир” деяётганини кўрдим».
Анас ибн Молик розияллоҳу анҳу “...саҳар чоғларида (Аллоҳдан) мағфират сўрайдиган кишилар”ни Аллоҳдан гуноҳларини кечиришини сўраб истиғфор айтувчилар” деб тавсифласа, Қатода розияллоҳу анҳу: “Улар саҳар вақтида намоз ўқувчилар”, деган (Тафсирул Қуртубий).
Аллоҳ таоло бошқа оятда жаннатдаги тақводор бандаларининг сифатини келтирганида ҳам саҳарда истиғфор айтувчиларни алоҳида васф этади: “(Улар) туннинг озгина (қисмидагина) ухлар эдилар. Саҳарларда улар (Аллоҳдан) мағфират сўрар эдилар” (Зориёт сураси, 17-18 – оятлар).
Набий алайҳиссалом қудсий ҳадисларнинг бирида: “Албатта, Аллоҳ таоло ҳар куни кечанинг учдан бири қолганда дунё осмонига тушади ва тонг отгунча “Тавба қилувчи борми? Тавбасини қабул қиламан, истиғфор айтувчи борми? Мағфират қилиб, гуноҳини кечаман? Сўровчи борми, сўраганини бераман”, дейди”, деганлар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам Жаброил алайҳиссаломдан: “Кечанинг дуо қилиш учун мақбул ва дуолар тез ижобат бўладиган энг афзал вақти қайси?” деб сўрадилар. Шунда Жаброил алайҳиссалом: “Саҳар вақтидан бошқа пайтларда Аршнинг ларзага келганини кўрмадим”, деди (Тафсирул Мунир).
“Аллоҳумма анта Роббий лаа илаҳа илла анта холақтаний ва ана ъабдука ва ана ъала аҳдика ва ваъдика мастатоъту. Аъузу бика мин шарри ма сонаъту, абуу лака би неъматика алаййа ва абуу бизамбий фағфирлий зунубий фаиннаҳу лаа йағфируз-зунуба илла анта бироҳматика йа Арҳамар Роҳимийн”
Аллоҳим! Сен менинг Роббимсан. Сендан бошқа илоҳ йўқ, фақатгина Сен борсан. Мени Сен яратдинг. Шубҳасиз, мен Сенинг бандангман. Кучим етгани қадар Сенга берган сўзимда туришга ҳаракат қиляпман. Ё Роббий, қилаётган гуноҳларимдан Сендан паноҳ тилайман. Менга лутф этган неъматларингни эътироф қиламан. Гуноҳларимни ҳам эътироф этаман. Ё Роббий! Мени мағфират эт. Зеро, Сендан бошқа мени мағфират қиладиган илоҳ йўқ.
Аллоҳ таоло гуноҳларимизни мағфират этадиган, устимизга файзу барака ёғиладиган қулай фурсат – саҳар вақтини ғанимат билиб, унинг фазилатидан тўлиқ баҳраманд бўлишга интилайлик. Бунда Аллоҳ таоло барчамизга тавфиқ ато этсин.
Даврон НУРМУҲАММАД
Туркия Буюк Миллат Мажлиси Раиси Нуман Куртулмуш Ўзбекистон Мустақиллигининг 35 йиллиги арафасида “Дунё” АА орқали Ўзбекистон халқига самимий табриклари ва эзгу тилакларини йўллади:
Аввало, Азиз қардош ва дўст Ўзбекистон халқига энг самимий саломларимни, ҳурмат ва эҳтиромимни изҳор этаман.
Туркия билан Ўзбекистон ўртасидаги географик масофага қарамай, қалбларимиз бир-бирига энг яқин халқларданмиз. Мустаҳкам биродарлик ришталаримиз мавжуд. Умумий тарихимиз, маданий меросимиз ва қадриятларимиз бор. Ўзбекистон бизнинг ота юртимиздир.
Айниқса, кейинги йилларда Президент Шавкат Мирзиёев ва Президент Режеп Таййип Эрдоған раҳбарлигида икки давлат ўртасидаги муносабатлар тарихий даражада мустаҳкамланиб, изчил ривожланмоқда.
Бунга мисол сифатида жорий йил январь ойида Президент Шавкат Мирзиёевнинг кенг таркибдаги делегация билан Туркияга амалга оширган ташрифини келтириш мумкин. Ушбу ташриф доирасида Истанбулдаги Ўзбекистон мактаби ҳамда Ҳатай вилоятида зилзиладан жабр кўрган фуқаролар учун барпо этилган “Ўзбекистон маҳалласи”нинг очилиш маросимлари икки мамлакат ўртасидаги қардошлик ва дўстлик ришталарини янада мустаҳкамлади.
Ҳурматли биродарим – Ўзбекистон Олий Мажлиси Қонунчилик палатаси Спикери Нуриддин Исмоилов билан биргаликда Ҳатай вилоятининг Арсуз туманида жойлашган “Ўзбекистон маҳалласи”га ном бериш маросимида иштирок этдик. Маросим самимий ва дўстона муҳитда ўтди.
Фурсатдан фойдаланиб, Туркияда юз берган зилзиладан кейин Ўзбекистон халқи томонидан кўрсатилган беқиёс қардошлик ёрдами учун яна бир бор самимий миннатдорчилигимизни билдираман.
“Ўзбекистон маҳалласи” ва “Ўзбекистон мактаби” икки давлат ўртасидаги дўстлик ва биродарликнинг абадий рамзларига айланди.
Сўнгги йилларда Ўзбекистонда амалга оширилаётган улкан тараққиётни биз ҳар бир ташрифимизда ўз кўзимиз билан кўрмоқдамиз. Барча соҳаларда кенг қамровли ислоҳотлар амалга оширилаётганига гувоҳ бўлмоқдамиз.
Ўзбекистон нафақат иқтисодий тараққиёт, балки фикр, фалсафа, илм-фан ва санъат соҳаларида ҳам Ислом цивилизациясининг Учинчи Ренессанси сари дадил қадам ташламоқда.
Бу борада Президент Шавкат Мирзиёевнинг кучли ва самарали раҳбарлигини алоҳида эътироф этаман ҳамда унга чуқур ҳурматимни билдираман.
Ишонаманки, Ўзбекистонда шаклланаётган Учинчи Ренессанс нафақат мамлакатнинг ўзи, балки бутун Ислом олами учун янги юксалиш даврининг бошланиши бўлади.
Буюк маданий меросга эга Ўзбекистон Алишер Навоий, Аҳмад ал-Фарғоний, Али Қушчи ва Мирзо Улуғбек каби буюк алломаларни етиштирган заминдир. Бу юрт илм-фан, фалсафа, астрономия ва бошқа кўплаб соҳаларда инсоният цивилизациясига беқиёс мерос қолдирган.
Шу билан бирга, ислом илмлари соҳасида ҳам Ўзбекистон улкан маънавий бойликка эга. Баҳоуддин Нақшбанд ва Абдулхолиқ Ғиждувоний каби буюк тасаввуф уламоларининг мероси ушбу заминнинг Ислом тафаккуридаги юксак ўрнини намоён этади.
Шунингдек, Имом Бухорий, Имом Термизий ва Имом Мотуридий каби буюк алломаларнинг илмий мероси бутун ислом оламининг бебаҳо бойлиги ҳисобланади.
Умид қиламанки, Ўзбекистон илм-фан, тараққиёт ва маърифат соҳасидаги ютуқлари орқали нафақат ўзининг янада юксалишига, балки Турк дунёси ва бутун Ислом оламининг равнақига ҳам муносиб ҳисса қўшишда давом этади.
Яна бир бор азиз Ўзбекистон халқига энг самимий саломларим ва эзгу тилакларимни йўллайман.
Муҳтарам Президент Шавкат Мирзиёевга мамлакат тараққиёти ва халқаро майдондаги фаолиятида улкан муваффақиятлар тилайман. Аллоҳ таоло ўзларига сиҳат-саломатлик, узоқ ва баракали умр ато этсин ҳамда Ўзбекистон халқи, Турк дунёси ва Ислом олами йўлида янада улкан хизматларни амалга ошириш насиб қилсин.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
Иймон 
Намоз 
Рўза 
Закот 
Ҳаж 
Қуръон 
Ислом сабоқлари 
Aлоқа 