Ўзбек адабиётида тарихий хотирани асраб-авайлаш, буюк аждодларимизнинг бой маънавий меросини ўрганиш ва уларнинг ибратли ҳаёт йўлини келгуси авлодларга етказиш муҳим аҳамият касб этади. Шу маънода, Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси, ёзувчи Абдужаббор Обидовнинг «Ҳастимом ёхуд Абу Бакр Қаффол Шоший – II» тарихий романи тақдимоти адабий ҳаётимиздаги эътиборга молик тадбирлардан бири бўлди, хабар бермоқда ЎзА.

Тақдимотда адабиёт вакиллари, тарихчи олимлар, таниқли журналистлар ҳамда зиёлилар иштирок этиб, асарнинг тарихий-маърифий аҳамияти ва миллий адабиётимиздаги ўрни хусусида фикр-мулоҳазаларини билдирди.

Абу Бакр Қаффол Шоший номи Тошкентнинг кўп асрлик илмий-маърифий тарихи билан чамбарчас боғлиқ. Унинг ҳаёти ва мероси халқимизнинг илм-фан, маънавият ва маданият тараққиётига қўшган ҳиссасини ёдга солади. Ҳастимом мажмуаси эса бугунги кунда ҳам пойтахтимизнинг муҳим тарихий ва зиёратгоҳ масканларидан бири сифатида қадрланади.

Тақдимотда таниқли шоир, Ўзбекистонда хизмат кўрсатган журналист Салим Ашур китоб миллий сўз санъатимизда ўзига хос воқеа бўлганини таъкидлади. Адабиётшунос олим Сувон Мели эса Тошкент тарихига бағишланган бундай асарнинг яратилишини савобли ва хайрли иш сифатида баҳолади. Унинг таъкидлашича, роман замирида кўплаб китобларни мутолаа қилиш, тарихий маълумотларни қиёслаш ва чуқур ўрганишдек машаққатли меҳнат ётади.

Тадбирда «Жаҳон адабиёти» журнали бош муҳаррири, Ўзбекистон Республикасида хизмат кўрсатган журналист Аҳмаджон Мелибоев, тарихчи олим Абдуманноп Зиёев, «Меҳнат шуҳрати» ордени соҳиби, адиб Тўлқин Ҳайит, тарих фанлари доктори Саидакбар Аъзамхўжаев ва бошқа зиёлилар ҳам асарнинг тарихий-маърифий аҳамияти, Тошкент ўтмишини ўрганиш ҳамда буюк аждодларимиз меросини кенг жамоатчиликка етказишдаги ўрнига эътибор қаратди.

Абдужаббор Обидов педагогика соҳасидаги фаолияти билан бир қаторда, узоқ йиллардан буён ижод билан ҳам шуғулланиб келади. Унинг «Икки жаҳон оворалари», «Чўрткесар» каби насрий асарлари, «Сени қизғонаман», «Сийрат» номли шеърий тўпламлари, шунингдек, болаларга мўлжалланган «Нозикой ва маймоқ», «Саводхон жўжа» каби китоблари нашр этилган.

Адибнинг «Ҳастимом ёхуд Абу Бакр Қаффол Шоший – II» романи 2025 йилда нашр этилган биринчи қисмнинг давоми ҳисобланади. Асарда минг йил аввалги аждодларимизнинг ҳаёт тарзи, урф-одатлари, жанглардаги жасорати билан бир қаторда, Абу Бакр Қаффол Шошийнинг Нишопур ва Бағдодда устозлардан ҳадис, фиқҳ ва тарих илмларини ўрганган йиллари ҳам қизиқарли тарзда тасвирланган.

Муаллиф Қаффол Шошийни ўз даврининг мураккаб воқеалари, баҳс-мунозаралари ва турли синовлари гирдобида тасвирлар экан, унинг илмий салоҳияти, ғайрати, жасорати ва топқирлигини очиб бериш орқали улуғ аллома сиймосини китобхонга яқиндан танитишга интилади.

Дарҳақиқат, тарихий роман яратиш ижодкордан нафақат юксак бадиий маҳорат, балки катта изланиш, ишончли манбалар билан ишлаш ва тарихий воқеликни теран англашни талаб этади. Бундай асарлар ўтмиш ва бугун ўртасида маънавий кўприк вазифасини ўтаб, ёш авлоднинг миллий тарихимизга қизиқишини ошириш, аждодлар меросига ҳурмат туйғусини мустаҳкамлаш ва китобхонлик маданиятини ривожлантиришга хизмат қилади.

Зеро, тарихни англаш ўзликни англаш демак. Аждодларимиз ҳаёти ва маънавий меросини бадиий адабиёт орқали авлодларга етказиш эса миллий хотирамизни асрашнинг муҳим воситаларидан биридир.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати