Савол: Ҳозирги кунда айрим одамлар қабристонлардан ўзлари, оиласи учун ер сотиб олиб, сағана қилдириб қўйишмоқда. Бу ишлари тўғрими?
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Қабристонлар омма фойдаланиши учун ҳукумат тарафидан берилган умумий жой ҳисобланади, ҳеч кимнинг шахсий мулки эмас.
Шунга кўра унга кимдир эгалик қилиши, у жойдан ер сотиши ёки сотиб олиши мумкин эмас. Биздан аввалги авлодлар, ота-боболаримиз қабристондан бирор нарсани олишга, ҳатто қуриган гиёҳ олишдан ҳам чўчиганлар.
Ҳозирда ҳам айрим одамлар қабристондаги мева ва ўт-ўланлардан фойдаланиш ҳақида кўп савол беришлари бежизга эмас, ана шу ҳадикдан пайдо бўлган. Аммо минг афсуски, айрим одамлар томонидан кимлар биландир тил бириктириб, ер сотиб олиш ҳолати оз бўлса-да, пайдо бўлмоқда. Бундан эҳтиёт бўлиш лозим. Чунки бу ноҳақдан ер олиш ҳисобланади. Бу ҳақда Пайғамбаримиз Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам қаттиқ огоҳлантириб, бундай деганлар: “Ким бир қарич ерни ноҳақдан олса, қиёмат куни уни етти қават ер ютади”, деганлар (Имом Бухорий ривояти).
Саъид ибн Зайд розияллоҳу анҳудан қилинган ривоятда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: “Ким бир қарич ерни зулм ила олса, қиёмат куни унинг бўйнига етти қават ер осиб қўйилади”, деганлар (Муттафақун алайҳ).
Бу ишнинг қанчалик оғир эканини тушунмаган одамлар турли воситалар билан бир қарич бўлса ҳам бировнинг ерини ўзига қўшиб олишга ҳаракат қиладилар. Исломда бу иш зулм ҳисобланади ва катта гуноҳ сифатида қораланади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бошчилигидаги делегация Россия Федерациясида икки юздан зиёд ватандошимиз билан учрашув ўтказди.
Тадбирда сўзга чиққан Муфтий ҳазратлари юртимизда диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган тарихий янгиланишлар, хусусан, сўнгги йилларда 150 дан ортиқ янги масжидлар очилгани, Қуръон курслари сони ошиб, фаолияти кенгайгани, Ҳаж квоталари сони ортаётгани, Умра зиёратига чекловлар олиб ташлангани каби рақамли мисолларни келтириб ўтдилар.
Ислом цивилизацияси маркази ва Имом Бухорий мажмуаси каби улуғвор лойиҳалар инсон қадрини юксалтириш йўлидаги ислоҳотларнинг амалий ифодаси эканини қайд этдилар.
Ватандошларга бугунги мураккаб даврда огоҳ бўлиш, фитна ва шубҳали ахборотларга алданмаслик, ҳалол меҳнат қилиб, яшаб турган жойининг қонун-қоидаларига риоя этиш кабилар ҳам эслатиб ўтилди.
Диний масалалардаги савол ва тушунчалар борасида эса Ўзбекистон мусулмонлари идорасининг Колл-маркази (+998781503344), Telegram (@fatvo_call_1, @fatvo_call_2), WhatsApp (+998917806633) ёки fatvo.uz сайти орқали ишончли жавоб олиш мумкинлиги айтилди.
Шунингдек, Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари ота-она ва оила олдидаги масъулият борасида алоҳида тўхталиб, ота-онанинг дуоларини олиб туриш, аҳли оиласи ва яқинларидан тез-тез хабардор бўлишга чақирдилар.
Қизғин мулоқотда ҳамюртларимиз билан турли масалаларда савол-жавоблар бўлиб ўтди. Улар томонидан Давлатимиз томонидан ўзга юртларда юрган ватандошларимизга катта эътибор қаратилаётгани юксак баҳоланди.
Ватанга қайтиб келган мигрантларни иш билан таъминлаш бўйича ҳам тизимли чоралар кўрилаётгани, юртимиз диний соҳа вакилларининг хорижий сафарларга юборилиши ана шундай ғамхўрликнинг амалий ифодаси экани эътироф этилди.
Якунда илм ва ризқ талабида юрган барча ҳамюртларимизга Ҳақ таолодан сиҳат-саломатлик, омонлик ва муваффақиятлар тилаб дуо қилинди.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Матбуот хизмати