Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар

05.09.2025   18502   1 min.
 Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар

#xabar #muftiy #anjuman

Рио-де-Жанейро шаҳрида бўлиб ўтган халқаро анжуманда Ўзбекистон мусулмонлари идораси раиси, муфтий Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари дунёда тинчлик-осойишталикни таъминлаш ва мусулмон уммати ҳамжиҳатлиги йўлида уламолар ҳамкорлиги зарурлиги тўғрисида нутқ сўзладилар. 
 

Конференцияда Халқаро ислом фиқҳи академияси Бош котиби Қутуб Мустафо Сано, Россия Федерацияси мусулмонлари диний идораси раиси, муфтий Шайх Равиль Гайнутдин, Миср Бош муфтийси маслаҳатчиси Иброҳим Нажм, Муҳаммад бин Зоид номидаги гуманитар фанлар университети ректори Халифа Муборак ал-Доҳарий ва Бразилия мусулмон уюшмалари федерацияси вице-президенти Али Ҳусайн ал-Зоҳби каби давлат ва дин арбоблари, уламолар ўз маърузалари билан чиқиш қилдилар. 


Шайх Нуриддин Холиқназар ҳазратлари бутун дунёда мураккаб вазият ҳукм сураётган, айниқса, инсоният турли қийинчилик ва муаммоларга дуч келаётган бир паллада зиёлилар, дин пешволари ва уламоларнинг ўзаро муштарак мақсадларда саъй-ҳаракат қилиши ҳамда дунё халқларини тинчлик, биродарлик, аҳилликка даъват этишлари жуда долзарб эканига урғу қаратдилар. 


Шунингдек, Муфтий ҳазратлари Ислом маърифатини кенг тарғиб этиш, миллатлар ўртасидаги ҳамжиҳатлик ва ўзаро тотувликни мустаҳкамлаш ҳамда динимиз таълимотини илмий жиҳатдан чуқур ўрганиш борасидаги Ўзбекистон тажрибаси ва диний-маърифий соҳадаги ислоҳотларнинг мазмун-моҳиятини иштирокчилар эътиборига баён этдилар.


Анжуман доирасидаги тадбирлар ва учрашувлар 5 сентябрь куни ҳам давом этади.


Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати
 

 Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар  Муфтий ҳазрат дунё уламоларини уммат ҳамжиҳатлиги йўлида ҳамкорликка чақирдилар
Дунё янгиликлари
Бошқа мақолалар
Мақолалар

МАЗҲАБ УШЛАШ ФИТНАГА САБАБ БЎЛАДИМИ?

06.11.2026   14235   2 min.
МАЗҲАБ УШЛАШ ФИТНАГА САБАБ БЎЛАДИМИ?

Даъво: Мазҳаб ушлаш фитнага сабаб бўлади.

Раддия: Бу фикр ташқи жиҳатдан бирликка чақириқдек кўринса-да, илмий жиҳатдан масалага соддалаштирилган ва тарихий тажрибага зид ёндашувдир.

Aввало, мазҳаб дегани Қуръон ва суннатдан мустақил дин эмас. Мазҳаб – Қуръон ва суннатни тушуниш методологияси. Хусусан, Aбу Ҳанифа асос солган ҳанафий мактаби Қуръон ва суннат матнларини усулий қоидалар асосида истинбот қилиш тизимидир.

Демак, мазҳаб тафарруқ эмас, балки тартибли фиқҳий тафаккур шаклидир.

Иккинчидан, тарихий тажриба шуни кўрсатадики, мусулмон жамиятларида тўртта фиқҳий мактабнинг мавжудлиги фитна эмас, балки илмий хилма-хиллик сифатида қабул қилинган. Фитна асосан мазҳаблар мавжудлигидан эмас, балки жаҳолат ва мутаассибликдан келиб чиққан. Илмий мактабнинг ўзи эмас, балки уни нотўғри тушуниш муаммо туғдиради.

Учинчидан, “мазҳабсизлик бирлик келтиради” деган ғоя амалиётда аксини кўрсатди. Ҳар ким матнни ўз фаҳмига кўра талқин қила бошлаганда, ягона мезон йўқолади ва натижада кўплаб мустақил, бир-бирини инкор қилувчи қарашлар пайдо бўлади. Бу эса бирлашув эмас, балки парокандаликни кучайтиради. Усулсиз ижтиҳод фитнага яқинроқ.

Aқидавий ва фиқҳий мувозанат нуқтаи назаридан Aбу Мансур Мотуридий анъанаси шуни кўрсатадики, динни тушунишда илмий мезон зарур. Мезонсиз “тўғридан-тўғри Қуръон ва суннатга эргашиш” шиори амалда субъектив талқинларга йўл очади. Тарихда айнан шундай ёндашувлар бир-бирини “Aҳли сунна эмас” деб чиқаришгача олиб борган.

Шуни ҳам унутмаслик керакки, саҳобалар давридаёқ фиқҳий ихтилоф мавжуд эди. Лекин бу ихтилоф умматни бўлмаган. Чунки у усул асосида эди. Мазҳаблар ана шу саҳоба ва тобеинлар меросининг тизимлаштирилган шаклидир.

Хулоса қилиб айтганда, мазҳабнинг ўзи фитна эмас. Фитна – илмий мезонсизлик, жаҳолат ва такфирий руҳиятдир. Мазҳаб эса асрлар давомида умматни тартибга солган, фиқҳий бирликни сақлаган институтдир. Шунинг учун “мазҳаб ушлаш фитна” деган умумий ҳукм илмий асосга эга эмас ва тарихий тажрибага зид хулосадир.

 

Ўткирбек Собиров

Ўзбекистон мусулмонлари идораси бўлим бошлиғи,

Тошкент ислом институти ўқитувчиси

МАҚОЛА