Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати илк раиси, беш республика муфтийси
Яшаган йиллари: 1858-1957
Муфтийлик йиллари: 1943 – 1957
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон 1858 йили Тошкент шаҳрида диний уламо оиласида туғилган.
1943 йил 20 октябрь куни Туркистон ўлкаси мусулмонларининг биринчи қурултойида “Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати” ташкил этилди. Ушбу йиғилишда уламолар томонидан Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон Диний назоратнинг илк раиси ҳамда беш республика муфтийси этиб сайланди.
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхоннинг хизматлари:
– Ўрта Осиё ва Қозоғистон мусулмонлари диний назорати ташкил этиш ташаббускори;
– Диний назоратни жойлаштириш учун Ҳастимом гузаридаги ўзларининг ичкари ва ташқари ҳовлиларини топширган;
– Диний назорат кутубхонасини ташкил этиб, унга мингдан ортиқ нодир китоб ва ноёб қўлёзмаларни ҳадя қилган;
– 1924 йилдан буён тўхтаб қолган ҳаж сафари 1945 йилда қайта тикланди ва 17 нафар зиёратчи муфтий Эшон Бобохон раҳбарлигида ҳаж ибодатини адо қилди;
– 1945 йилда Бухородаги қадимий илм маскани “Мир Араб” мадрасаси фаолияти қайта йўлга қўйилди;
– 1947 йили “Совет Шарқи мусулмонлари” журнали нашр этила бошланди;
– 1948 йили ҳижрий-қамарий ҳисоб билан мусулмонлар тақвими чоп этила бошлади.
– 1957 йили Совет Иттифоқида Қуръони карим илк бор чоп этилди;
Шайх Эшон Бобохон ибн Абдулмажидхон 1957 йил 5 июнь куни вафот этди ва “Ҳазрати Имом” мажмуасидаги Абу Бакр Қаффол Шоший қабри яқинига дафн этилди.
Айни кунларда Саудия Арабистонининг Жидда шаҳрида “Ҳаж хизматлари конференцияси ва кўргазмаси” бўлиб ўтмоқда. Дунёнинг турли жойларидан келган соҳа мутасаддилари, халқаро ташкилотлар ва етук мутахассисларни бир жойга жамлаган ушбу йирик тадбирда асосий мавзу – зиёратчиларга хизмат кўрсатиш тизимини янада такомиллаштириш. Жумладан, жараёнларга рақамли технологияларни кенг жорий этиш ва ташкилий ишлар сифатини ошириш масалалари қизғин муҳокама қилинмоқда. Таъкидлаш керакки, ушбу халқаро анжуманда Ўзбекистон делегацияси ҳам фаол иштирок этмоқда.
Нуфузли тадбир доирасида Саудия Арабистонининг Ҳаж ва умра вазири, доктор Тавфиқ бин Фавзон ар-Рабиа махсус маъруза билан чиқиш қилиб, бўлажак “Ҳаж – 2027” мавсуми учун белгиланган янги талаблар ва ташкилий мезонларни эълон қилди. Унга кўра, эндиликда қуйидаги масалаларга жиддий эътибор қаратилади:
– тайёргарлик жараёнларини эрта бошлаш ҳамда хизмат кўрсатувчи ташкилотлар билан шартномаларни ўз вақтида расмийлаштириш;
– меҳмонхоналар ва бошқа яшаш жойларининг белгиланган юксак сифат ҳамда хавфсизлик стандартларига қатъий мос келишини таъминлаш;
– барча ташкилий ва ҳужжатларни расмийлаштириш ишларини фақатгина рақамли «Masar» ягона платформаси орқали амалга ошириш;
– энг муҳими, зиёратчиларга кенг қулайликлар тақдим этадиган ҳамда уларнинг шахсини тасдиқловчи «Nusuk» картасини доимий равишда ёнда олиб юриш талаби қатъий белгилангани алоҳида таъкидлаб ўтилди.
Ўзбекистон делегацияси айнан мана шу янги талаб ва мезонлардан келиб чиққан ҳолда, Ҳаж ва умра вазирлиги мутасаддилари ҳамда етакчи хизмат кўрсатувчи ташкилотларнинг вакиллари билан қатор манфаатли музокаралар ўтказди. Бўлиб ўтган самимий ва амалий мулоқотларда асосий эътибор юртдошларимиз учун яратиладиган шарт-шароитларни янада яхшилаш, кўрсатилаётган хизматлар кўлами ва сифатини янги босқичга олиб чиқишга қаратилди.
Хусусан, музокаралар давомида зиёратчиларимиз ибодатлари учун қулай шароитларни ҳозирлаш, замонавий транспорт воситаларини жалб қилиш, энг шинам турар жойларни танлаш, ҳожиларимизни сифатли таомлар билан таъминлаш масалалари диққат марказида бўлди. Шунингдек, уларнинг хавфсизлиги ва саломатлигини муҳофаза қилиш тизимини янада кучайтириш ҳамда замонавий инновацион технологиялардан унумли фойдаланишга алоҳида урғу берилди.
Бу каби саъй-ҳаракатлар ва эришилган келишувлар келгуси ҳаж мавсумини сифат жиҳатидан мутлақо янги босқичга кўтаришга хизмат қилади. Энг асосийси, юртдошларимиз улуғ амалларини хотиржам, хавфсиз ва энг қулай шароитларда адо этишлари таъминланади.
Маълумот ўрнида, Жидда шаҳридаги Ҳаж хизматлари конференцияси ва кўргазмаси шу йилнинг 11 ноябрь кунига қадар давом этади.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати