O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati ilk raisi, besh respublika muftiysi
Muftiylik yillari: 1943 – 1957
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon 1858 yili Toshkent shahrida diniy ulamo oilasida tug‘ilgan.
1943 yil 20 oktyabr kuni Turkiston o‘lkasi musulmonlarining birinchi qurultoyida “O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati” tashkil etildi. Ushbu yig‘ilishda ulamolar tomonidan Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon Diniy nazoratning ilk raisi hamda besh respublika muftiysi etib saylandi.
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxonning xizmatlari:
– O‘rta Osiyo va Qozog‘iston musulmonlari diniy nazorati tashkil etish tashabbuskori;
– Diniy nazoratni joylashtirish uchun Hastimom guzaridagi o‘zlarining ichkari va tashqari hovlilarini topshirgan;
– Diniy nazorat kutubxonasini tashkil etib, unga mingdan ortiq nodir kitob va noyob qo‘lyozmalarni hadya qilgan;
– 1924 yildan buyon to‘xtab qolgan haj safari 1945 yilda qayta tiklandi va 17 nafar ziyoratchi muftiy Eshon Boboxon rahbarligida haj ibodatini ado qildi;
– 1945 yilda Buxorodagi qadimiy ilm maskani “Mir Arab” madrasasi faoliyati qayta yo‘lga qo‘yildi;
– 1947 yili “Sovet Sharqi musulmonlari” jurnali nashr etila boshlandi;
– 1948 yili hijriy-qamariy hisob bilan musulmonlar taqvimi chop etila boshladi.
– 1957 yili Sovet Ittifoqida Qur’oni karim ilk bor chop etildi;
Shayx Eshon Boboxon ibn Abdulmajidxon 1957 yil 5 iyun kuni vafot etdi va “Hazrati Imom” majmuasidagi Abu Bakr Qaffol Shoshiy qabri yaqiniga dafn etildi.
Ayni kunlarda Saudiya Arabistonining Jidda shahrida “Haj xizmatlari konferensiyasi va ko‘rgazmasi” bo‘lib o‘tmoqda. Dunyoning turli joylaridan kelgan soha mutasaddilari, xalqaro tashkilotlar va yetuk mutaxassislarni bir joyga jamlagan ushbu yirik tadbirda asosiy mavzu – ziyoratchilarga xizmat ko‘rsatish tizimini yanada takomillashtirish. Jumladan, jarayonlarga raqamli texnologiyalarni keng joriy etish va tashkiliy ishlar sifatini oshirish masalalari qizg‘in muhokama qilinmoqda. Ta’kidlash kerakki, ushbu xalqaro anjumanda O‘zbekiston delegatsiyasi ham faol ishtirok etmoqda.
Nufuzli tadbir doirasida Saudiya Arabistonining Haj va umra vaziri, doktor Tavfiq bin Favzon ar-Rabia maxsus ma’ruza bilan chiqish qilib, bo‘lajak “Haj – 2027” mavsumi uchun belgilangan yangi talablar va tashkiliy mezonlarni e’lon qildi. Unga ko‘ra, endilikda quyidagi masalalarga jiddiy e’tibor qaratiladi:
– tayyorgarlik jarayonlarini erta boshlash hamda xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlar bilan shartnomalarni o‘z vaqtida rasmiylashtirish;
– mehmonxonalar va boshqa yashash joylarining belgilangan yuksak sifat hamda xavfsizlik standartlariga qat’iy mos kelishini ta’minlash;
– barcha tashkiliy va hujjatlarni rasmiylashtirish ishlarini faqatgina raqamli «Masar» yagona platformasi orqali amalga oshirish;
– eng muhimi, ziyoratchilarga keng qulayliklar taqdim etadigan hamda ularning shaxsini tasdiqlovchi «Nusuk» kartasini doimiy ravishda yonda olib yurish talabi qat’iy belgilangani alohida ta’kidlab o‘tildi.
O‘zbekiston delegatsiyasi aynan mana shu yangi talab va mezonlardan kelib chiqqan holda, Haj va umra vazirligi mutasaddilari hamda yetakchi xizmat ko‘rsatuvchi tashkilotlarning vakillari bilan qator manfaatli muzokaralar o‘tkazdi. Bo‘lib o‘tgan samimiy va amaliy muloqotlarda asosiy e’tibor yurtdoshlarimiz uchun yaratiladigan shart-sharoitlarni yanada yaxshilash, ko‘rsatilayotgan xizmatlar ko‘lami va sifatini yangi bosqichga olib chiqishga qaratildi.
Xususan, muzokaralar davomida ziyoratchilarimiz ibodatlari uchun qulay sharoitlarni hozirlash, zamonaviy transport vositalarini jalb qilish, eng shinam turar joylarni tanlash, hojilarimizni sifatli taomlar bilan ta’minlash masalalari diqqat markazida bo‘ldi. Shuningdek, ularning xavfsizligi va salomatligini muhofaza qilish tizimini yanada kuchaytirish hamda zamonaviy innovatsion texnologiyalardan unumli foydalanishga alohida urg‘u berildi.
Bu kabi sa’y-harakatlar va erishilgan kelishuvlar kelgusi haj mavsumini sifat jihatidan mutlaqo yangi bosqichga ko‘tarishga xizmat qiladi. Eng asosiysi, yurtdoshlarimiz ulug‘ amallarini xotirjam, xavfsiz va eng qulay sharoitlarda ado etishlari ta’minlanadi.
Ma’lumot o‘rnida, Jidda shahridagi Haj xizmatlari konferensiyasi va ko‘rgazmasi shu yilning 11 noyabr kuniga qadar davom etadi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati