Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
24 Сентябр, 2026   |   13 Рабиъус сони, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:53
Қуёш
06:12
Пешин
12:15
Аср
16:30
Шом
18:21
Хуфтон
19:36
Bismillah
24 Сентябр, 2026, 13 Рабиъус сони, 1448

Дунёга муҳаббат

06.11.2025   13133   3 min.
Дунёга муҳаббат

Дунё – инсоннинг душмани. Дунё ва унинг матоҳларига муҳаббат барча илоҳий дин ва шариатларда лаънатлангандир. Чунки у – барча гуноҳларнинг ўчоғи ва фитналарнинг манбаидир. Шунинг учун банда фоний дунё жозибаларига берилмаслиги, жамиятнинг юқори мартабаю эътиборлари сари талпинишни кўнглига йўлатмаслиги зарур! Зеро, обрўю эътиборга бўлган ташналик бу дунё бойликларининг муҳаббатидан кўра ҳам оғирроқдир. Мана шу хатарли икки сифатнинг инсонда жам бўлишлиги эса ўзининг ашаддий душмани бўлган дунёни севишлигига далолат қилади.

Бу фоний дунёнинг қанчалик манфур ва нохуш эканлигини тушуниш учун қуйидаги мисолнинг ўзи кифоя қилади. Аллоҳ отамиз Одам алайҳиссалом ва онамиз Ҳавони жаннатдан ерга туширганида жаннатнинг роҳатбахш ҳидидан маҳрум бўлган икки банда бу дунёнинг бадбўй ҳидидан ҳушларин йўқотиб қўядилар. Айтилишича, улар қирқ кун шу аҳволда ётган эканлар.

Хабарларда келади-ки, Аллоҳ дунёни яратиб, унга хитоб этди:

“Эй дунё! Менга хизмат қилганларнинг хизматкори бўл! Сенга хизмат қилувчиларни ўзингнинг югурдак қулларингга айлантир!”.

Биз дунёнинг матоҳу манфаатлари ҳақида гапирганимизда ундаги мол, таом, калом, уйқу ва шунга ўхшаш нарсаларни назарда тутган бўламиз. Эй тариқат йўлининг йўлчиси, сен ўзингни булардан сақлагинки, ўткинчи дунё матоҳларининг жозибаси, лаззати кўнглингизни зинҳор эгаллаб қўймасин! Ва шуни билингки, дунё муҳаббати юракнинг ичидан униб чиқадиган тукларга ўхшайди, агар инсон юрагида бир дона тук ўсиб чиқадиган бўлса ҳам у ўша ондаёқ ҳалок бўлади. Айнан шунинг учун Аллоҳнинг иродаси билан туклар тери юзасида ўсади, аксинча эмас. Бундаги ҳикмат шундаки, жаннатга мўминлар соч-соқолсиз, танлари туксиз, сурма сурилган кўздай, ҳаммалари теппа-тенг, бир хил кўнгил билан, бир-бирларига ҳасад ва нафрат туймасдан кирадилар.

Агар баданларида туклар ўсган бўлганида эди, бу уларни ҳалокатга олиб борган бўларди, чунки у дунёда одамлар жисман ва руҳан худди ўша юрак каби бўладилар ва уларни Аллоҳдан тўсувчи парда ва тўсиқлар бўлмайди.

Шуни билингки, мурид дунё лаззатларини ҳар қанча кўпроқ ёқтирса, Аллоҳнинг наздида шунчалик даражада ёқимсиз бўлади. Сени Аллоҳдан чалғитувчи ҳар қандай нарса дунёга тегишли бўлгани каби сени Аллоҳ ва унинг ёдига ундовчи ва элтувчи ҳар қандай нарса охират ҳаётига тегишлидир.

Ҳазрат Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳадисида айтилган:

“Ҳақиқатда, Аллоҳ дунё каби бошқа бирор бир ёқимсиз нарса яратмаган. Шу боис яратганидан бери унга бирор марта ҳам назар солиб қўймади[1](Имом Байҳақий ривояти).

Шунингдек, Аллоҳнинг Расули соллаллоҳу алайҳи васаллам яна марҳамат қилдилар:

“Дунё ҳам, ундаги бор нарсалар ҳам лаънатланди, магарам Аллоҳнинг зикри ва унга элтувчи нарсалардан ўзга!” (Имом Термизий ривояти)

“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.


[1] Яъни Аллоҳ дунёга ўзи учун бирор бир қадри бор нарса сифатида қарамади. Муҳаррир.

Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Имом-хатиблар Ислом цивилизацияси марказини очиқ илмий платформа сифатида эътироф этдилар

24.09.2026   14905   3 min.
Имом-хатиблар Ислом цивилизацияси марказини очиқ илмий платформа сифатида эътироф этдилар

Жамиятда соғлом маънавий муҳитни мустаҳкамлаш, аҳолини, айниқса, ёшларни ишончли манбаларга асосланган билим билан таъминлашда имом-хатибларнинг ўрни муҳим. Минбарда айтилган ҳар бир сўз илмий асос ва ишончли манбага таяниши учун эса диний соҳа вакилларининг мунтазам равишда билимларини бойитиб бориши талаб этилади. Ана шу мақсадда Наманган вилоятидан келган имом-хатиблар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказига ташриф буюрдилар, хабар бермоқда iccu.uz.

Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан бунёд этилган Марказ бугун уч минг йиллик тарихимизни намойиш этувчи музей сифатидагина эмас, балки кенг қамровли илмий-тадқиқот маскани сифатида ҳам фаолият юритмоқда. Бу ерда Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази иш олиб бормоқда. Шунингдек, Ўзбекистон халқаро исломшунослик академияси, Имом Бухорий ва Имом Термизий халқаро илмий-тадқиқот марказлари билан яқин ҳамкорлик йўлга қўйилган.

Шу кунга қадар илмий ва инновацион йўналишда 810 та лойиҳа амалга оширилиб, уларда 2 мингга яқин маҳаллий ва хорижий олимлар иштирок этган. Бу кўрсаткичлар Марказнинг илмий-тадқиқот салоҳиятини намоён этади.

Ташриф Марказ кутубхонасидан бошланди. Меҳмонлар бу ерда жамланган мумтоз манбалар, ислом тарихи, ақида, фиқҳ, ҳадис ва тафсир илмларига оид нашрлар, табиий ва аниқ фанлар тарихига оид тадқиқотлар ҳамда электрон ресурслар билан танишдилар. Тадқиқотчилар учун яратилган замонавий шароитлар ҳам уларда катта қизиқиш уйғотди.

Шундан сўнг имом-хатиблар Исломдан аввалги давр, Биринчи ва Иккинчи Ренессанс ҳамда Янги Ўзбекистон даврига бағишланган экспозицияларни томоша қилдилар. Улар орқали юртимиз ҳудудида асрлар давомида шаклланган илмий, маънавий ва маданий мероснинг яхлит манзараси билан танишдилар.

Наманган вилояти Норин тумани бош имом-хатиби Зикрилло қори Умурзоқов экспозицияларда аждодларимизнинг илмий ва маънавий мероси турли йўналишларда яхлит ҳолда намоён этилганига алоҳида эътибор қаратди.

«Бу масканга қадам қўйган ҳар бир инсон Марказий Осиё халқлари, хусусан, ўзбек миллати тарих давомида қандай юксак марраларни эгаллаганини ўз кўзи билан кўради. Аждодларимиз нафақат математика, астрономия, тиббиёт каби дунёвий илмлар, балки диний-маърифий ва илмий йўналишларда ҳам бутун жаҳон тамаддунига беқиёс ҳисса қўшган. Бу ерда ана шу меросни кўриб, ўз тарихимиз билан ҳақли равишда фахрланиш туйғуси янада кучаяди», — деди у.

Наманган вилояти Тўрақўрғон тумани «Исҳоқхон Тўра Ибрат» жоме масжиди имом-хатиби Жафархон Сўфиев эса Марказни мамлакатимизда диний-маърифий соҳага қаратилаётган эътиборнинг амалий натижаларидан бири сифатида қайд этди.

«Бугун юртимизда муқаддас динимизга, цивилизациялар тарихига ва умуман, умуминсоний меросга бўлган эътибор юксак даражага кўтарилди. Мана шундай улкан маскан бунёд этилгани бунинг ёрқин исботидир. Бу ерда ислом тарихи бошқа цивилизациялардан ажратилган ҳолда эмас, балки бутун инсоният тараққиётининг узвий қисми сифатида кўрсатилган. Бундай ёндашув ҳар бир ташриф буюрувчига тарихимизни кенгроқ англаш, бошқа халқлар маданиятини ҳурмат қилиш ва бағрикенгликни қадрлаш имконини беради», — деди у.

Ташриф якунида имом-хатиблар Марказда олган билим ва таассуротларини ўз ҳудудларидаги жамоатчиликка, айниқса, ёшларга етказиш муҳимлигини таъкидладилар. Илмий ресурслардан диний-маърифий фаолиятда кенг фойдаланиш, аждодларимиз меросини ишончли манбалар асосида тарғиб этиш ёш авлоднинг тарихий онги ва маънавий дунёқарашини бойитишга хизмат қилиши қайд этилди.

Зеро, тарихий ва илмий меросни чуқур ўрганиш, уни ишончли манбалар асосида кенг жамоатчиликка етказиш ҳамда янги авлодга муносиб тарзда мерос қолдириш Учинчи Ренессанс пойдеворини мустаҳкамлашнинг муҳим омилларидан биридир.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари