Sayt test holatida ishlamoqda!
24 Sentabr, 2026   |   13 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:53
Quyosh
06:12
Peshin
12:15
Asr
16:30
Shom
18:21
Xufton
19:36
Bismillah
24 Sentabr, 2026, 13 Rabi`us soni, 1448

Dunyoga muhabbat

06.11.2025   13133   3 min.
Dunyoga muhabbat

Dunyo – insonning dushmani. Dunyo va uning matohlariga muhabbat barcha ilohiy din va shariatlarda la’natlangandir. Chunki u – barcha gunohlarning o‘chog‘i va fitnalarning manbaidir. Shuning uchun banda foniy dunyo jozibalariga berilmasligi, jamiyatning yuqori martabayu e’tiborlari sari talpinishni ko‘ngliga yo‘latmasligi zarur! Zero, obro‘yu e’tiborga bo‘lgan tashnalik bu dunyo boyliklarining muhabbatidan ko‘ra ham og‘irroqdir. Mana shu xatarli ikki sifatning insonda jam bo‘lishligi esa o‘zining ashaddiy dushmani bo‘lgan dunyoni sevishligiga dalolat qiladi.

Bu foniy dunyoning qanchalik manfur va noxush ekanligini tushunish uchun quyidagi misolning o‘zi kifoya qiladi. Alloh otamiz Odam alayhissalom va onamiz Havoni jannatdan yerga tushirganida jannatning rohatbaxsh hididan mahrum bo‘lgan ikki banda bu dunyoning badbo‘y hididan hushlarin yo‘qotib qo‘yadilar. Aytilishicha, ular qirq kun shu ahvolda yotgan ekanlar.

Xabarlarda keladi-ki, Alloh dunyoni yaratib, unga xitob etdi:

“Ey dunyo! Menga xizmat qilganlarning xizmatkori bo‘l! Senga xizmat qiluvchilarni o‘zingning yugurdak qullaringga aylantir!”.

Biz dunyoning matohu manfaatlari haqida gapirganimizda undagi mol, taom, kalom, uyqu va shunga o‘xshash narsalarni nazarda tutgan bo‘lamiz. Ey tariqat yo‘lining yo‘lchisi, sen o‘zingni bulardan saqlaginki, o‘tkinchi dunyo matohlarining jozibasi, lazzati ko‘nglingizni zinhor egallab qo‘ymasin! Va shuni bilingki, dunyo muhabbati yurakning ichidan unib chiqadigan tuklarga o‘xshaydi, agar inson yuragida bir dona tuk o‘sib chiqadigan bo‘lsa ham u o‘sha ondayoq halok bo‘ladi. Aynan shuning uchun Allohning irodasi bilan tuklar teri yuzasida o‘sadi, aksincha emas. Bundagi hikmat shundaki, jannatga mo‘minlar soch-soqolsiz, tanlari tuksiz, surma surilgan ko‘zday, hammalari teppa-teng, bir xil ko‘ngil bilan, bir-birlariga hasad va nafrat tuymasdan kiradilar.

Agar badanlarida tuklar o‘sgan bo‘lganida edi, bu ularni halokatga olib borgan bo‘lardi, chunki u dunyoda odamlar jisman va ruhan xuddi o‘sha yurak kabi bo‘ladilar va ularni Allohdan to‘suvchi parda va to‘siqlar bo‘lmaydi.

Shuni bilingki, murid dunyo lazzatlarini har qancha ko‘proq yoqtirsa, Allohning nazdida shunchalik darajada yoqimsiz bo‘ladi. Seni Allohdan chalg‘ituvchi har qanday narsa dunyoga tegishli bo‘lgani kabi seni Alloh va uning yodiga undovchi va eltuvchi har qanday narsa oxirat hayotiga tegishlidir.

Hazrat Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hadisida aytilgan:

“Haqiqatda, Alloh dunyo kabi boshqa biror bir yoqimsiz narsa yaratmagan. Shu bois yaratganidan beri unga biror marta ham nazar solib qo‘ymadi[1](Imom Bayhaqiy rivoyati).

Shuningdek, Allohning Rasuli sollallohu alayhi vasallam yana marhamat qildilar:

“Dunyo ham, undagi bor narsalar ham la’natlandi, magaram Allohning zikri va unga eltuvchi narsalardan o‘zga!” (Imom Termiziy rivoyati)

“Axloqus solihiyn” (Yaxshilar axloqi) kitobidan
Yo‘ldosh Eshbek, Davron Nurmuhammad
tarjimasi.


[1] Ya’ni Alloh dunyoga o‘zi uchun biror bir qadri bor narsa sifatida qaramadi. Muharrir.

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Imom-xatiblar Islom sivilizatsiyasi markazini ochiq ilmiy platforma sifatida e’tirof etdilar

24.09.2026   14906   3 min.
Imom-xatiblar Islom sivilizatsiyasi markazini ochiq ilmiy platforma sifatida e’tirof etdilar

Jamiyatda sog‘lom ma’naviy muhitni mustahkamlash, aholini, ayniqsa, yoshlarni ishonchli manbalarga asoslangan bilim bilan ta’minlashda imom-xatiblarning o‘rni muhim. Minbarda aytilgan har bir so‘z ilmiy asos va ishonchli manbaga tayanishi uchun esa diniy soha vakillarining muntazam ravishda bilimlarini boyitib borishi talab etiladi. Ana shu maqsadda Namangan viloyatidan kelgan imom-xatiblar O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markaziga tashrif buyurdilar, xabar bermoqda iccu.uz.

Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan bunyod etilgan Markaz bugun uch ming yillik tariximizni namoyish etuvchi muzey sifatidagina emas, balki keng qamrovli ilmiy-tadqiqot maskani sifatida ham faoliyat yuritmoqda. Bu yerda Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ish olib bormoqda. Shuningdek, O‘zbekiston xalqaro islomshunoslik akademiyasi, Imom Buxoriy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari bilan yaqin hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan.

Shu kunga qadar ilmiy va innovatsion yo‘nalishda 810 ta loyiha amalga oshirilib, ularda 2 mingga yaqin mahalliy va xorijiy olimlar ishtirok etgan. Bu ko‘rsatkichlar Markazning ilmiy-tadqiqot salohiyatini namoyon etadi.

Tashrif Markaz kutubxonasidan boshlandi. Mehmonlar bu yerda jamlangan mumtoz manbalar, islom tarixi, aqida, fiqh, hadis va tafsir ilmlariga oid nashrlar, tabiiy va aniq fanlar tarixiga oid tadqiqotlar hamda elektron resurslar bilan tanishdilar. Tadqiqotchilar uchun yaratilgan zamonaviy sharoitlar ham ularda katta qiziqish uyg‘otdi.

Shundan so‘ng imom-xatiblar Islomdan avvalgi davr, Birinchi va Ikkinchi Renessans hamda Yangi O‘zbekiston davriga bag‘ishlangan ekspozitsiyalarni tomosha qildilar. Ular orqali yurtimiz hududida asrlar davomida shakllangan ilmiy, ma’naviy va madaniy merosning yaxlit manzarasi bilan tanishdilar.

Namangan viloyati Norin tumani bosh imom-xatibi Zikrillo qori Umurzoqov ekspozitsiyalarda ajdodlarimizning ilmiy va ma’naviy merosi turli yo‘nalishlarda yaxlit holda namoyon etilganiga alohida e’tibor qaratdi.

«Bu maskanga qadam qo‘ygan har bir inson Markaziy Osiyo xalqlari, xususan, o‘zbek millati tarix davomida qanday yuksak marralarni egallaganini o‘z ko‘zi bilan ko‘radi. Ajdodlarimiz nafaqat matematika, astronomiya, tibbiyot kabi dunyoviy ilmlar, balki diniy-ma’rifiy va ilmiy yo‘nalishlarda ham butun jahon tamadduniga beqiyos hissa qo‘shgan. Bu yerda ana shu merosni ko‘rib, o‘z tariximiz bilan haqli ravishda faxrlanish tuyg‘usi yanada kuchayadi», — dedi u.

Namangan viloyati To‘raqo‘rg‘on tumani «Is'hoqxon To‘ra Ibrat» jome masjidi imom-xatibi Jafarxon So‘fiyev esa Markazni mamlakatimizda diniy-ma’rifiy sohaga qaratilayotgan e’tiborning amaliy natijalaridan biri sifatida qayd etdi.

«Bugun yurtimizda muqaddas dinimizga, sivilizatsiyalar tarixiga va umuman, umuminsoniy merosga bo‘lgan e’tibor yuksak darajaga ko‘tarildi. Mana shunday ulkan maskan bunyod etilgani buning yorqin isbotidir. Bu yerda islom tarixi boshqa sivilizatsiyalardan ajratilgan holda emas, balki butun insoniyat taraqqiyotining uzviy qismi sifatida ko‘rsatilgan. Bunday yondashuv har bir tashrif buyuruvchiga tariximizni kengroq anglash, boshqa xalqlar madaniyatini hurmat qilish va bag‘rikenglikni qadrlash imkonini beradi», — dedi u.

Tashrif yakunida imom-xatiblar Markazda olgan bilim va taassurotlarini o‘z hududlaridagi jamoatchilikka, ayniqsa, yoshlarga yetkazish muhimligini ta’kidladilar. Ilmiy resurslardan diniy-ma’rifiy faoliyatda keng foydalanish, ajdodlarimiz merosini ishonchli manbalar asosida targ‘ib etish yosh avlodning tarixiy ongi va ma’naviy dunyoqarashini boyitishga xizmat qilishi qayd etildi.

Zero, tarixiy va ilmiy merosni chuqur o‘rganish, uni ishonchli manbalar asosida keng jamoatchilikka yetkazish hamda yangi avlodga munosib tarzda meros qoldirish Uchinchi Renessans poydevorini mustahkamlashning muhim omillaridan biridir.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari