Бу дунё ҳаёти – синов.
Бу дунё ҳаёти – неъмат.
Бу дунё ҳаёти – омонат.
Бу дунё ҳаётида бахт қадрини билиш учун қайғу, сукунатни ҳис қилиш учун оламон, ёмғирни севиш учун жазирама, инсон қадрини билиш учун эса баъзан унинг йўқлиги керак бўлади...
Ақлли инсон билиб яшайдики, ҳар кун, ҳар дам ғанимат. Эртанги кунга кафолат берилмаган: “Бирор жон эртага нима иш қилишини билмас. Бирор жон қаерда ўлишини ҳам билмас. Албатта, Аллоҳ билувчи ва хабардор зотдир” (Луқмон сураси, 34-оят)
Биз эса, ҳаёт маънисини кўпинча мол-дунё, мансаб, шон-шуҳрат, роҳат билан деб ўйлаймиз. Лекин асл ҳаёт фақат бу дунё билан тугамайди. Демак, бу дунё ҳаёти – бир йўл, охират – манзил, бизлар эса йўловчилар эканмиз. Шундай экан, бизга манзилда керак бўладиган нарсаларга интилишимиз, шуларни захира қилишимиз лозим экан.
Акбаршоҳ Расулов
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Дунёнинг мол-мулкига эътибор қилмаган зоҳиднинг қалбини Аллоҳнинг ўзи бой қилиб қўяди. Унга гарчи хоҳламасада дунё бойлигидан бериб қўяди. Шу маънода улуғ зоҳидлардан бирларини Аллоҳга қилган гўзал муножотини тингланг:
“Аллоҳим, Сени йўқотган нимани топди?! Сени топган эса нимасини йўқотди?! Сендан ўзга жойда орому ҳаловат излаган, уни топмади. Сени қўйиб бошқа томонга югурган, зиёну заҳматда қолди”.
Бир одам Иброҳим Адҳам қуддиса сирруҳудан кўйлакларини ўзлари тикаётганларини кўриб сўради:
“Эй Иброҳим, Аллоҳ сизга Балх подшолиги ўрнига нима берди?”
Иброҳим қуддиса сирруҳу жавоб бердилар:
“Аллоҳнинг менга берган нарсаларини англаб етиш учун сени ақлинг ожизлик қилади, лекин шунга қарамасдан, Аллоҳнинг менга ато этганларидан сени фаҳминг оладиган бир нарсани кўрсатаман, ўзинг тушиниб оласан”.
Иброҳим қўлларидаги игнани денгизга ташлаб, сўнг уни қайтариб беришлигини сўраб Аллоҳга дуо қилдилар. Шу онни ўзида оғизларида олтин игналар тутган, саноқсиз балиқлар бирин кетин дарёдан бошларини чиқара бошладилар.
Иброҳим Адҳам қуддиса сирруҳу:
“Ё Худойим, ўзимни игнамни қайтариб беришингни хоҳлайман,” дедиларда, ёнларидаги одамга қарата:
“Бу Аллоҳнинг менга берган ва сени фаҳминг олиши мумкин бўлган неъматларидан биргинаси эди холос”, деб жавоб бердилар.
“Ахлоқус солиҳийн” (Яхшилар ахлоқи) китобидан
Йўлдош Эшбек, Даврон Нурмуҳаммад
таржимаси.