Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
25 Август, 2026   |   12 Рабиъул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
04:17
Қуёш
05:42
Пешин
12:25
Аср
17:10
Шом
19:12
Хуфтон
20:32
Bismillah
25 Август, 2026, 12 Рабиъул аввал, 1448

Замонавий илмларни эгаллаш давр талаби

11.02.2026   8446   2 min.
Замонавий илмларни эгаллаш давр талаби

Бугунги тез ўзгараётган меҳнат бозорида тўғри касб танлаш моддий фаровонлик, шу билан бирга икки дунё саодатига эришиш йўлидир. Ислом динида ҳалол касб билан шуғулланиш юқори баҳоланади. Муқаддас динимизда касб-ҳунар эгаллашга катта эътибор қаратилган.

Қуръони Каримда шундай марҳамат қилинади: “Намоз тугагандан сўнг ер юзига тарқалинг ва Аллоҳнинг фазлидан (ризқ) изланг...” (Жума сураси, 10-оят).

Бу оят мусулмон киши ибодатда ҳамда ризқ излашда, касб-ҳунар билан жамиятга фойда келтиришда ҳам фаол бўлиши кераклигини кўрсатади.

Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом дедилар: “Ҳеч бир инсон ўз қўли билан меҳнат қилиб топган таомидан кўра яхшироқ таом емаган” (Имом Бухорий ривояти).

Бугунги кунда ёшлар IT, муҳандислик, тиббиёт ва ҳунармандчилик каби соҳаларни пухта эгаллашлари лозим. Зеро, кучли мутахассис бўлиш миллатнинг юксалишига хизмат қилиш демакдир.

Мисол учун, ахборот технологиялари соҳасини эгаллаш юқори даромадли касб ҳамда улкан ажр-савобларга сабаб бўлувчи воситаси ҳамдир. Ёшларни бу соҳага йўналтириш жамиятга кўп манфаат келтиради.

Бугунги кунда миллионлаб инсонлар ислом ҳақидаги маълумотларни интернетдан изламоқда. Дастурчилар томонидан яратилган сифатли веб-сайтлар, мобил иловалар (Қуръон қироатлари, ҳадис тўпламлари, намоз вақтлари) инсонларнинг ибодатларини осонлаштиришга ва тўғри билим олишига хизмат қилади. Интернетдаги нотўғри маълумотларга қарши фақат кучли билим ва замонавий медиа-технологиялар билан курашиш мумкин.

Авваллари бир ҳадисни ўрганиш учун ойлаб йўл юрилган бўлса, бугунги кунда дастурчилар яратган электрон кутубхоналар ва қидирув тизимлари сониялар ичида керакли маълумотни топиш имконини беради. Бу эса “Илм талаб қилиш ҳар бир мусулмонга фарздир” деган ҳадисга амал қилишни енгиллаштиради.

Онлайн хайрия платформалари, закот ҳисоблагичлар ва ижтимоий ёрдам иловалари орқали муҳтожларга ёрдам бериш жараёни шаффоф ва тезкор бўлди. Бу соҳада хизмат қилган дастурчи ҳам хайрия қилувчи каби савобга шерик бўлади.

Ёш дастурчининг клавиатурадаги ҳар бир босган тугмаси, агар у эзгу мақсадда бўлса, ажр-савоб ёзиладиган хайрли амалга айланиши мумкин. "Замон сенга боқмаса, сен замонга боқ" дейилган нақл замирида ҳам даврнинг илғор илмларини эгаллаб, уни эзгуликка хизмат қилдириш ғояси ётади.

Т.Азимов

Мақолалар
Бошқа мақолалар
Мақолалар

Кеч ухлаш умрни қисқартиради

25.08.2026   9926   1 min.
Кеч ухлаш умрни қисқартиради

Тадқиқотларга кўра, дунё аҳолисининг 58 фоизи уйқусизликдан азият чекмоқда. Бунинг биринчи сабаби гаджетлар доимий томоша қилиш оқибатида кечки соат 23:00 дан кейин ухлашга одатланишдир. 
 

Кеч ухлаш соғлиққа бир қанча хавф туғдиради.


Жигар ва бошқа аъзолар ўзини тиклай олмайди. Инсон организмидаги барча аъзолар тунда, айниқса, соат 22:00–02:00 оралиғида фаол тикланиш жараёнига киришади. Хусусан, жигар соат 23:00 дан кейин танани фаол тозалаш (детоксикация) вазифасини бажаради. Агар инсон у пайтда ухламаган бўлса, вазифа тўлиқ бажарилмайди. Бу эса чарчоқ, безовталик, тушкунликка олиб келади.


Гормонлар мувозанати бузилади. Уйқу вақтида, айниқса, соат 22:00–01:00 орасида ўсиш гормони (мелатонин ва соматотропин) ишлаб чиқарилади. Бу гормонлар иммунитетни кўтариш, тери ва ҳужайраларни тик лаш, стрессни камайтиришга хизмат қилади. Агар ухлаш кечикса, бу гормонлар кама йиб боради.


Ақлий фаолият сусаяди. Эътиборни жамлаш, эслаб қолиш қобилиятининг пасайиши айнан ўз вақтида ухламаслик билан боғлиқ. Оқибатда иш унумдорлиги ёмонлашиб, сифатли ўқишга ҳам салбий таъсир қилади.


Руҳий мувозанат бузилади. Соат 23:00 дан кейин ухлайдиган инсонларда депрессия, қўрқув, руҳий заифликлар кўп кузатилади.


Юрак уриш мувозанати ёмонлашади.


Сўнгги йилларда юракқон томир касалликлари ҳам кўпайиб, ҳам “ёшариб бормоқда”. Кам ва ўз вақтида ухламаслик юракни зўриқтириб, умрнинг қисқаришига сабаб бўлмоқда. Юракни даволаш учун ўз вақтида ухлаш керак.


Энг фойдали уйқу эса соат 22:00 дан 05:00 гача бўлади. Чунки айнан шу соатларда уйқу фазалари мукаммал кечади.


Интернет манбалари асосида тайёрланди.

“Ҳидоят” журналининг 2025 йил 8-сонидан

http://hidoyatuz.taplink.ws

Ўзбекистон янгиликлари