Sayt test holatida ishlamoqda!
25 Avgust, 2026   |   12 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:17
Quyosh
05:42
Peshin
12:25
Asr
17:10
Shom
19:12
Xufton
20:32
Bismillah
25 Avgust, 2026, 12 Rabi`ul avval, 1448

Zamonaviy ilmlarni egallash davr talabi

11.02.2026   8442   2 min.
Zamonaviy ilmlarni egallash davr talabi

Bugungi tez o‘zgarayotgan mehnat bozorida to‘g‘ri kasb tanlash moddiy farovonlik, shu bilan birga ikki dunyo saodatiga erishish yo‘lidir. Islom dinida halol kasb bilan shug‘ullanish yuqori baholanadi. Muqaddas dinimizda kasb-hunar egallashga katta e’tibor qaratilgan.

Qur’oni Karimda shunday marhamat qilinadi: “Namoz tugagandan so‘ng yer yuziga tarqaling va Allohning fazlidan (rizq) izlang...” (Juma surasi, 10-oyat).

Bu oyat musulmon kishi ibodatda hamda rizq izlashda, kasb-hunar bilan jamiyatga foyda keltirishda ham faol bo‘lishi kerakligini ko‘rsatadi.

Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom dedilar: “Hech bir inson o‘z qo‘li bilan mehnat qilib topgan taomidan ko‘ra yaxshiroq taom yemagan” (Imom Buxoriy rivoyati).

Bugungi kunda yoshlar IT, muhandislik, tibbiyot va hunarmandchilik kabi sohalarni puxta egallashlari lozim. Zero, kuchli mutaxassis bo‘lish millatning yuksalishiga xizmat qilish demakdir.

Misol uchun, axborot texnologiyalari sohasini egallash yuqori daromadli kasb hamda ulkan ajr-savoblarga sabab bo‘luvchi vositasi hamdir. Yoshlarni bu sohaga yo‘naltirish jamiyatga ko‘p manfaat keltiradi.

Bugungi kunda millionlab insonlar islom haqidagi ma’lumotlarni internetdan izlamoqda. Dasturchilar tomonidan yaratilgan sifatli veb-saytlar, mobil ilovalar (Qur’on qiroatlari, hadis to‘plamlari, namoz vaqtlari) insonlarning ibodatlarini osonlashtirishga va to‘g‘ri bilim olishiga xizmat qiladi. Internetdagi noto‘g‘ri ma’lumotlarga qarshi faqat kuchli bilim va zamonaviy media-texnologiyalar bilan kurashish mumkin.

Avvallari bir hadisni o‘rganish uchun oylab yo‘l yurilgan bo‘lsa, bugungi kunda dasturchilar yaratgan elektron kutubxonalar va qidiruv tizimlari soniyalar ichida kerakli ma’lumotni topish imkonini beradi. Bu esa “Ilm talab qilish har bir musulmonga farzdir” degan hadisga amal qilishni yengillashtiradi.

Onlayn xayriya platformalari, zakot hisoblagichlar va ijtimoiy yordam ilovalari orqali muhtojlarga yordam berish jarayoni shaffof va tezkor bo‘ldi. Bu sohada xizmat qilgan dasturchi ham xayriya qiluvchi kabi savobga sherik bo‘ladi.

Yosh dasturchining klaviaturadagi har bir bosgan tugmasi, agar u ezgu maqsadda bo‘lsa, ajr-savob yoziladigan xayrli amalga aylanishi mumkin. "Zamon senga boqmasa, sen zamonga boq" deyilgan naql zamirida ham davrning ilg‘or ilmlarini egallab, uni ezgulikka xizmat qildirish g‘oyasi yotadi.

T.Azimov

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Kech uxlash umrni qisqartiradi

25.08.2026   8391   1 min.
Kech uxlash umrni qisqartiradi

Tadqiqotlarga ko‘ra, dunyo aholisining 58 foizi uyqusizlikdan aziyat chekmoqda. Buning birinchi sababi gadjetlar doimiy tomosha qilish oqibatida kechki soat 23:00 dan keyin uxlashga odatlanishdir. 
 

Kech uxlash sog‘liqqa bir qancha xavf tug‘diradi.


Jigar va boshqa a’zolar o‘zini tiklay olmaydi. Inson organizmidagi barcha a’zolar tunda, ayniqsa, soat 22:00–02:00 oralig‘ida faol tiklanish jarayoniga kirishadi. Xususan, jigar soat 23:00 dan keyin tanani faol tozalash (detoksikatsiya) vazifasini bajaradi. Agar inson u paytda uxlamagan bo‘lsa, vazifa to‘liq bajarilmaydi. Bu esa charchoq, bezovtalik, tushkunlikka olib keladi.


Gormonlar muvozanati buziladi. Uyqu vaqtida, ayniqsa, soat 22:00–01:00 orasida o‘sish gormoni (melatonin va somatotropin) ishlab chiqariladi. Bu gormonlar immunitetni ko‘tarish, teri va hujayralarni tik lash, stressni kamaytirishga xizmat qiladi. Agar uxlash kechiksa, bu gormonlar kama yib boradi.


Aqliy faoliyat susayadi. E’tiborni jamlash, eslab qolish qobiliyatining pasayishi aynan o‘z vaqtida uxlamaslik bilan bog‘liq. Oqibatda ish unumdorligi yomonlashib, sifatli o‘qishga ham salbiy ta’sir qiladi.


Ruhiy muvozanat buziladi. Soat 23:00 dan keyin uxlaydigan insonlarda depressiya, qo‘rquv, ruhiy zaifliklar ko‘p kuzatiladi.


Yurak urish muvozanati yomonlashadi.


So‘nggi yillarda yurakqon tomir kasalliklari ham ko‘payib, ham “yosharib bormoqda”. Kam va o‘z vaqtida uxlamaslik yurakni zo‘riqtirib, umrning qisqarishiga sabab bo‘lmoqda. Yurakni davolash uchun o‘z vaqtida uxlash kerak.


Eng foydali uyqu esa soat 22:00 dan 05:00 gacha bo‘ladi. Chunki aynan shu soatlarda uyqu fazalari mukammal kechadi.


Internet manbalari asosida tayyorlandi.

“Hidoyat” jurnalining 2025 yil 8-sonidan

http://hidoyatuz.taplink.ws

O'zbekiston yangiliklari