Савол: Тавоф қилиш асносида зиёратчилар бир-бирлари билан ёки телефон орқали гаплашишлари мумкинми? Айрим одамлар бемалол гаплашиб кетаётганларига кўзимиз тушиб қолади.
Жавоб: Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм. Тавоф асносида зарур гапларни гаплашиш, билмаганини илмли инсонлардан сўраши каби ишлар мубоҳ ҳисобланади. Ҳожати йўқ, бекорчи гапларни гаплашиш тақиқланади.
Ибн Аббос розияллоҳу анҳумодан ривоят қилинади. Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам бундай дедилар: “Байтуллоҳ атрофида тавоф қилиш худди намоз кабидир. Фақатгина унда гапиришингиз мумкин. Кимки унда гапирса, фақат яхшиликни гапирсин” (Имом Термизий ривояти).
“Гапирса, фақат яхшиликни гапирсин” ибораси уламолар томонидан Аллоҳ таолони зикр қилиш, фойдали илм ўрганиш ва ўргатиш каби савоб бериладиган амаллар деб, шарҳланган.
Тавоф – савоби улуғ амал ҳисобланади, қолаверса, хорижий ўлкалардан борувчилар учун бошқа жойда топа олмайдиган амал ҳамдир. Шу сабабли бундай муқаддас маконларда, ғанимат вақтларда дуо-ю илтижолар, тавба-ю истиғфорлар билан машғул бўлмоқ лозим. Бундай фурсатни олди-қочди гаплар билан ўтказиб юбориш мўл-кўл савоблардан бебаҳра қолишга сабаб бўлади. Валлоҳу аълам.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси
Фатво маркази.
Кувайтнинг “Q8 Press” нашрида I Халқаро ислом цивилизацияси форуми якунларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА мухбири.
Нашрда қайд этилишича, форум ислом цивилизацияси меросини ўрганиш, асраб-авайлаш ва тарғиб қилиш соҳасида халқаро ҳамкорликни янги босқичга олиб чиқадиган муҳим тадбирга айланган. Унинг асосий натижаси сифатида мазкур йўналишдаги глобал ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган, ўнта халқаро ташаббусни қамраб олган Тошкент декларациясининг қабул қилингани бўлди.
Ушбу декларация доирасида халқаро ташкилотлар, илмий муассасалар, музейлар, кутубхоналар ва тадқиқот марказларини бирлаштирувчи Жаҳон ислом цивилизацияси альянсини ташкил этиш назарда тутилган.
Шунингдек, ислом цивилизацияси меросининг жаҳон рақамли реестри ва кутубхонасини яратиш, халқаро мукофот, жамғарма, энциклопедия ҳамда музейлар уюшмасини таъсис этиш режалаштирилган. Бундан ташқари, 2030 йилгача мўлжалланган қўшма “Йўл харитаси”ни ишлаб чиқиш ҳам декларациянинг муҳим ташаббусларидан бири сифатида белгиланган.
“Q8 Press” нашрининг ёзишича, анжуманда илгари сурилган ташаббуслар шерикликни ривожлантириш, тарихий-маданий меросни асраб-авайлаш, тинчлик, ўзаро ҳурмат ва маданиятлараро мулоқот қадриятларини мустаҳкамлашга хизмат қилади.
Ўзбекистон мусулмонлар идораси Матбуот хизмати