Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
08 Ноябр, 2026   |   28 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:42
Қуёш
07:02
Пешин
12:12
Аср
15:29
Шом
17:14
Хуфтон
18:29
Bismillah
08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   6260   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар

Ибн Сино илмий меросини чуқур ўрганиш ва халқаро миқёсда тарғиб қилиш бўйича «Йўл харитаси» тасдиқланди

21.10.2026   56783   2 min.
Ибн Сино илмий меросини чуқур ўрганиш ва халқаро миқёсда тарғиб қилиш бўйича «Йўл харитаси» тасдиқланди

Ҳукумат қарори билан буюк табиб ва қомусий олим Абу Али ибн Синонинг бой илмий меросини чуқур ўрганиш, асарларини кенг тарғиб қилиш ҳамда унинг жаҳон илм-фани ривожига қўшган ҳиссасини янада кенг намоён этиш бўйича 2030 йилгача мўлжалланган «йўл харитаси» тасдиқланди.

Ҳужжат доирасида 2030 йилда нишонланадиган аллома таваллудининг 1050 йиллигига тайёргарлик кўриш, халқаро илмий ҳамкорликни мустаҳкамлаш ва Ибн Сино меросини замонавий тадқиқотлар асосида ўрганишга қаратилган қатор муҳим вазифалар белгиланди, хабар бермоқда iccu.uz.

Жумладан, 2026 йил октябрь ойида Тошкент шаҳрида «Ибн Сино — Ғарб ва Шарқ фалсафий тафаккурининг буюк намояндаси» мавзусида халқаро илмий конференция ўтказиш, олий тиббий таълим муассасалари, илмий марказлар, кутубхоналар ва даволаш-профилактика муассасаларида илмий-амалий анжуманлар, кўргазмалар ҳамда очиқ маърузалар ташкил этиш режалаштирилган.

Шунингдек, хорижий мамлакатларда илмий экспедициялар ўтказиш, алломанинг чет элларда сақланаётган қўлёзмаларини жамлаш, «Мўъжаз ал-Қонун», «Қонунча», «Ал-Ишорот ва ат-танбиҳот», «Донишнома», «Китоб аш-Шифо» ва «Шарқ фалсафаси» каби асарларини ўзбек тилига таржима қилиш, уларнинг босма ва электрон нашрларини тайёрлаш ҳамда «Ибн Сино» халқаро мукофотини таъсис этиш назарда тутилган.

Қарорга мувофиқ, Бухоро давлат тиббиёт институти ҳузурида давлат муассасаси шаклида Абу Али ибн Сино илмий-тадқиқот марказини ташкил этиш тўғрисидаги таклиф ҳам маъқулланди. Марказнинг асосий вазифалари Ибн Сино тиббий меросини ўрганиш, тадқиқот натижаларини замонавий табобатда қўллаш, қўлёзмаларни жамлаш ва таржима қилиш, уларнинг электрон платформасини яратиш, шунингдек, тиббиёт ходимлари ҳамда тиббиёт тарихи билан қизиқувчилар учун ўқув курслари ва маҳорат дарсларини ташкил этишдан иборат.

Мазкур ташаббуслар буюк алломанинг бой илмий меросини асраб-авайлаш, унинг жаҳон цивилизацияси ва тиббиёт тараққиётига қўшган улкан ҳиссасини янада чуқур ўрганиш ҳамда келажак авлодларга етказишда муҳим аҳамият касб этади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати