Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
08 Ноябр, 2026   |   28 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:42
Қуёш
07:02
Пешин
12:12
Аср
15:29
Шом
17:14
Хуфтон
18:29
Bismillah
08 Ноябр, 2026, 28 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   6098   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Россия ОАВ: Ўзбекистон ЮНЕСКО минбаридан Мовароуннаҳрнинг илмий-маънавий меросини дунёга танитмоқда

14.10.2026   136692   2 min.
Россия ОАВ: Ўзбекистон ЮНЕСКО минбаридан Мовароуннаҳрнинг илмий-маънавий меросини дунёга танитмоқда

Россиянинг қатор онлайн нашрларида ЮНЕСКОнинг Париждаги Бош қароргоҳида “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат уфқлари” мавзусида бўлиб ўтган халқаро конференцияга бағишланган мақолалар эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.

Хусусан, “News of Russia” нашридаги мақолада қайд этилишича, Ўзбекистон Марказий Осиёнинг бой илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда ўрганиш, асраш ва кенг тарғиб этиш борасидаги ташаббусларини изчил давом эттирмоқда.

Париж шаҳридаги ЮНЕСКО штаб-квартирасида бўлиб ўтган “Ислом цивилизацияси: Мовароуннаҳрнинг буюк маънавий ва илмий мероси ҳамда маърифат истиқболлари” мавзусидаги халқаро конференция ушбу йўналишдаги муҳим тадбирлардан бири бўлди.

Анжуманда Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази директори, Ўзбекистон маданий меросини ўрганиш, сақлаш ва оммалаштириш бўйича Бутунжаҳон жамияти (WOSCU) раиси Фирдавс Абдуҳолиқов Президент Шавкат Мирзиёев ташаббуси билан амалга оширилаётган халқаро дастурларни тақдим этди.

Дастурларда Мовароуннаҳр алломаларининг илмий-маънавий меросини жаҳон ҳамжамиятига кенг танитиш, тарихий манбаларни рақамлаштириш ва замонавий технологиялар ёрдамида уларни ўрганиш имкониятларини кенгайтириш масалаларига алоҳида тўхталиб ўтилган.

“Russia News” нашрида ҳам мазкур халқаро конференция ҳақида материал эълон қилинди. Муаллифнинг таъкидлашича Ўзбекистон томонидан илгари сурилган ташаббуслар 2025 йил сентябрь ойида БМТ Бош Ассамблеясининг 80-сессиясида илгари сурилган ғоялар билан ҳамоҳангдир.

Билдирилган ташаббуслар Марказий Осиёнинг илмий ва маънавий меросини халқаро миқёсда тадқиқ этиш ҳамда мамлакатлар ва илмий муассасалар ўртасидаги ҳамкорликни мустаҳкамлашга қаратилган.

Нашрда ёзилишича, Мовароуннаҳр асрлар давомида илм-фан, фалсафа, ислом тафаккури ва маърифатнинг йирик марказларидан бири бўлган. Имом ал-Бухорий, Имом ат-Термизий ва Имом ал-Мотуридий каби буюк алломаларнинг асарлари бугун ҳам диний билимлар, ахлоқ, таълим тарихи ва маданиятлараро мулоқотни ўрганишда муҳим манба ҳисобланади.

Бу жараёнда Россия билан илмий алоқалар ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Икки мамлакат олимлари ўртасидаги кўп йиллик академик ҳамкорлик, Россия кутубхоналари ва архивларида сақланаётган Шарқ қўлёзмалари Марказий Осиё тарихини чуқур ўрганиш учун муҳим имконият яратади.

Париждаги конференция Марказий Осиё меросини халқаро илмий маконга олиб чиқиш, турли мамлакатлар олимлари ўртасидаги мулоқотни кенгайтириш ва янги қўшма лойиҳаларни йўлга қўйишга қаратилган саъй-ҳаракатларнинг бир қисми ҳисобланади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари