Sayt test holatida ishlamoqda!
08 Noyabr, 2026   |   28 Jumadul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:42
Quyosh
07:02
Peshin
12:12
Asr
15:29
Shom
17:14
Xufton
18:29
Bismillah
08 Noyabr, 2026, 28 Jumadul avval, 1448

Sof e'tiqod dushmanlari

03.12.2022   6101   4 min.
Sof e'tiqod dushmanlari

"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.


Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.


Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.


Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.


Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.

Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Rossiya OAV: O‘zbekiston YUNЕSKO minbaridan Movarounnahrning ilmiy-ma’naviy merosini dunyoga tanitmoqda

14.10.2026   136729   2 min.
Rossiya OAV: O‘zbekiston YUNЕSKO minbaridan Movarounnahrning ilmiy-ma’naviy merosini dunyoga tanitmoqda

Rossiyaning qator onlayn nashrlarida YUNЕSKOning Parijdagi Bosh qarorgohida “Islom sivilizatsiyasi: Movarounnahrning buyuk ma’naviy va ilmiy merosi hamda ma’rifat ufqlari” mavzusida bo‘lib o‘tgan xalqaro konferensiyaga bag‘ishlangan maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Xususan, “News of Russia” nashridagi maqolada qayd etilishicha, O‘zbekiston Markaziy Osiyoning boy ilmiy va ma’naviy merosini xalqaro miqyosda o‘rganish, asrash va keng targ‘ib etish borasidagi tashabbuslarini izchil davom ettirmoqda.

Parij shahridagi YUNЕSKO shtab-kvartirasida bo‘lib o‘tgan “Islom sivilizatsiyasi: Movarounnahrning buyuk ma’naviy va ilmiy merosi hamda ma’rifat istiqbollari” mavzusidagi xalqaro konferensiya ushbu yo‘nalishdagi muhim tadbirlardan biri bo‘ldi.

Anjumanda O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi direktori, O‘zbekiston madaniy merosini o‘rganish, saqlash va ommalashtirish bo‘yicha Butunjahon jamiyati (WOSCU) raisi Firdavs Abduholiqov Prezident Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan amalga oshirilayotgan xalqaro dasturlarni taqdim etdi.

Dasturlarda Movarounnahr allomalarining ilmiy-ma’naviy merosini jahon hamjamiyatiga keng tanitish, tarixiy manbalarni raqamlashtirish va zamonaviy texnologiyalar yordamida ularni o‘rganish imkoniyatlarini kengaytirish masalalariga alohida to‘xtalib o‘tilgan.

“Russia News” nashrida ham mazkur xalqaro konferensiya haqida material e’lon qilindi. Muallifning ta’kidlashicha O‘zbekiston tomonidan ilgari surilgan tashabbuslar 2025 yil sentyabr oyida BMT Bosh Assambleyasining 80-sessiyasida ilgari surilgan g‘oyalar bilan hamohangdir.

Bildirilgan tashabbuslar Markaziy Osiyoning ilmiy va ma’naviy merosini xalqaro miqyosda tadqiq etish hamda mamlakatlar va ilmiy muassasalar o‘rtasidagi hamkorlikni mustahkamlashga qaratilgan.

Nashrda yozilishicha, Movarounnahr asrlar davomida ilm-fan, falsafa, islom tafakkuri va ma’rifatning yirik markazlaridan biri bo‘lgan. Imom al-Buxoriy, Imom at-Termiziy va Imom al-Moturidiy kabi buyuk allomalarning asarlari bugun ham diniy bilimlar, axloq, ta’lim tarixi va madaniyatlararo muloqotni o‘rganishda muhim manba hisoblanadi.

Bu jarayonda Rossiya bilan ilmiy aloqalar ham alohida ahamiyatga ega. Ikki mamlakat olimlari o‘rtasidagi ko‘p yillik akademik hamkorlik, Rossiya kutubxonalari va arxivlarida saqlanayotgan Sharq qo‘lyozmalari Markaziy Osiyo tarixini chuqur o‘rganish uchun muhim imkoniyat yaratadi.

Parijdagi konferensiya Markaziy Osiyo merosini xalqaro ilmiy makonga olib chiqish, turli mamlakatlar olimlari o‘rtasidagi muloqotni kengaytirish va yangi qo‘shma loyihalarni yo‘lga qo‘yishga qaratilgan sa’y-harakatlarning bir qismi hisoblanadi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari