Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   5984   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ўзбекистон ва Индонезия олимлари Мотуридий мероси бўйича академик ҳамкорликни кучайтирмоқда

08.10.2026   79520   2 min.
Ўзбекистон ва Индонезия олимлари Мотуридий мероси бўйича академик ҳамкорликни кучайтирмоқда

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Ўзбекистон ва Индонезиянинг етакчи илмий-таълим муассасалари вакиллари иштирокида «Исломий меросни қайта жонлантириш: замонавий мусулмон дунёсида ақидавий ўзлик, маънавий мўътадиллик ва экологик амалиёт» мавзусида халқаро илмий семинар бўлиб ўтди, хабар бермоқда iccu.uz.

Семинар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази, Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази, Ўзбекистон халқаро ислом академияси ҳамда Индонезиянинг LPTNU–PBNU, UNUSIA, UNU Yogyakarta, UNUGIRI ва IPMAFA каби нуфузли илмий-таълим муассасалари ҳамкорлигида ташкил этилди.

Анжуманда Имом Мотуридийнинг бой илмий мероси, мотуридийлик таълимотидаги ақидавий масалалари, диний тафаккур, маънавий мўътадиллик, шунингдек, исломий мероснинг замонавий жамиятдаги аҳамиятига бағишланган илмий маърузалар тақдим этилди.

Хусусан, индонезиялик тадқиқотчи доктор Саҳал Маҳфудҳ Имом Мотуридийнинг «Таъвилот ал-Қуръон» асаридаги қироат талқинларининг лингвистик хусусиятлари ҳамда уларнинг ақидавий ва фиқҳий ёндашувларга таъсирига бағишланган тадқиқотини тақдим этди.

Доктор Саҳал Маҳфудҳ  Ўзбекистон билан йўлга қўйилган илмий ҳамкорликка алоҳида тўхталиб, шундай деди:

«Ўзбекистон ислом илмлари, хусусан, Имом Мотуридий меросини ўрганиш бўйича катта илмий салоҳиятга эга. Ўзбекистонлик олимлар билан ҳамкорликда олиб борилаётган тадқиқотлар бизга янги илмий манбалар билан ишлаш, турли ёндашувларни ўрганиш ва тажриба алмашиш имконини бермоқда. Бундай илмий мулоқот Ўзбекистон ва Индонезия ўртасидаги академик алоқаларни янада мустаҳкамлашга хизмат қилади, деб ишонамиз».

Шунингдек, доктор Нур Ҳидая, Лс., М.А. Имом Мотуридийнинг «Китоб ат-Тавҳид» асари асосида ақидавий ўзликнинг шаклланиши, турли қарашлар билан илмий мулоқот олиб бориш услуби ҳамда асардаги назарий ёндашувлар хусусида маъруза қилди.

Доктор Нур Ҳидая:

«Ўзбекистонда Имом Мотуридий ва бошқа буюк алломалар меросини ўрганишга қаратилаётган эътибор бизда катта таассурот қолдирди. Айниқса, ўзбекистонлик ҳамкасбларимиз билан бевосита илмий мулоқот қилиш, манбалар устида биргаликда ишлаш ва фикр алмашиш тадқиқотларимиз учун муҳим аҳамиятга эга. Ўзбекистон ва Индонезия олимлари ўртасидаги бундай ҳамкорлик келгусида қўшма тадқиқотлар ва илмий лойиҳаларни амалга ошириш учун мустаҳкам асос бўлиб хизмат қилади».

Семинар давомида, шунингдек, Мотуридий ва Муҳосибий меросида маънавий мўътадиллик, Ўзбекистон ва Индонезия мусулмон меросида экологик тафаккур, тарихий мерос ва замонавий амалиётнинг ўзаро боғлиқлигига оид тадқиқотлар ҳам муҳокама қилинди.

Мазкур халқаро семинар Ўзбекистон ва Индонезия олимлари ўртасидаги илмий алоқаларни янада мустаҳкамлаш, Имом Мотуридий меросини замонавий илмий ёндашувлар асосида чуқур тадқиқ этиш, тажриба алмашиш ҳамда қўшма илмий изланишлар кўламини кенгайтиришга хизмат қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

 

Ўзбекистон янгиликлари