Сайт тест ҳолатида ишламоқда!
07 Ноябр, 2026   |   27 Жумадул аввал, 1448

Тошкент шаҳри
Бомдод
05:41
Қуёш
07:01
Пешин
12:12
Аср
15:30
Шом
17:15
Хуфтон
18:30
Bismillah
07 Ноябр, 2026, 27 Жумадул аввал, 1448

Соф эътиқод душманлари

03.12.2022   5910   4 min.
Соф эътиқод душманлари

"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.


Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.


Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.


Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.


Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.

Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.

МАҚОЛА
Бошқа мақолалар
Янгиликлар

Ислом цивилизацияси марказида имом-хатиблар учун ўқув-семинар ўтказилди

30.09.2026   192381   2 min.
Ислом цивилизацияси марказида имом-хатиблар учун ўқув-семинар ўтказилди

Дин ишлари бўйича қўмита ҳузуридаги Диний-маърифий соҳада малака ошириш ва қайта тайёрлаш институти тингловчилари иштирокида Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказида Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази билан ҳамкорликда «Учинчи Ренессанс чорраҳаси» мавзусида ўқув-семинар ўтказилди, хабар бермоқда iccu.uz .

Унда имом-хатибларнинг касбий ва илмий салоҳиятини ошириш, диний-маърифий соҳада амалга оширилаётган ислоҳотлар, жамиятда кечаётган жараёнлар ҳамда замонавий ёндашувлар бўйича билимларини кенгайтиришга алоҳида эътибор қаратилди.

Машғулотлар давомида тафсир илми ва замонавий тафсир йўналишлари, Қуръони Карим маъноларидан бугунги ижтимоий ҳаётда, хусусан, ёшлар тарбияси ва одоб-ахлоқ масалаларида самарали фойдаланиш имкониятлари муҳокама қилинди.

Навоий вилояти Навоий шаҳри бош имом-хатиби Дилшод Эргашев бундай машғулотлар билимларни янгилаш ва касбий малакани оширишда муҳим аҳамият касб этишини таъкидлади.

«Бугун юртимизда амалга оширилаётган ислоҳотлар, диний соҳадаги хайрли ишлар ва дунёда кечаётган жараёнлар ҳақида кенгроқ маълумот олдик. Илмий савиямиз ва малакамизни янада ошириш учун кўплаб янги билимларга эга бўлдик. Албатта, бу ерда олган билимларимиздан ўз фаолиятимизда фойдаланамиз», — деди у.

Унинг қайд этишича, семинарнинг Ислом цивилизацияси марказида ўтказилиши ҳам алоҳида аҳамиятга эга. Марказда жамланган тарихий ва илмий мерос имом-хатиблар учун ҳам янги маълумотлар ва манбалар билан танишиш имконини беради.

Самарқанд вилояти Пастдарғом тумани бош имом-хатиби Озод Назаров эса илмни мунтазам равишда янгилаб бориш зарурлигини таъкидлади.

«Ҳақиқатдан ҳам илм бир жойда туриб қолса, эскириб қолар экан. Биз бу ерга келиб, устозларимиз ҳузурида илмимизни яна бир янгилаб олдик. Жуда кўп янги билимларга эга бўлдик. Айниқса, тафсир илми ва замонавий тафсир йўналишлари ҳақидаги машғулотлар биз учун муҳим бўлди. Қуръони Карим маъноларидан бугунги ижтимоий ҳаётда, ёшларимизнинг одоб-ахлоқи ва тарбиясида қандай самарали фойдаланиш мумкинлиги ҳақида кўплаб янги жиҳатларни англадик», — деди у.

Ўқув-семинар якунида иштирокчилар Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси марказининг музей қисми билан ҳам танишдилар. Уч минг йиллик тарих, буюк аждодларимизнинг илмий мероси ва Ренессанс даврларига бағишланган экспозициялар уларга семинар давомида олинган билимларни тарихий манбалар ва маданий мерос билан уйғун ҳолда англаш имконини берди.

Бундай ўқув-семинарлар имом-хатибларнинг билим ва малакасини мунтазам равишда янгилаб бориш, замонавий илмий ёндашувларни ўзлаштириш ҳамда улардан диний-маърифий фаолиятда самарали фойдаланишга хизмат қилади.

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон янгиликлари