"Тинчлик, миллатлар ва динлараро бағрикенглик, Ватанни ардоқлаш, оилани муқаддас санаш каби ғояларни тарғиб қилувчи динимиз номига доғ тушурган ва бутун жаҳон халқлари нигоҳида ислом динини “терроризм дини”га айлантиришга хизмат қилаётган ва мусулмонларни ислом цивилизацияси ривожига қўшган тарихий хизматини йўққа чиқараёзган сохта салафийлик XXI асрда мусулмонлар бошига келган энг катта мусибат бўлди. Бу оқим кўплаб уламоларнинг жонига қасд қилиш, худкушлик, тинч аҳолини қириб ташлаш, вояга етмаган болаларни қўлига қурол бериш, олимларни қадрсизлантириш каби мусулмончиликка умуман тўғри келмайдиган сифатларга эгалиги билан мусулмонларни жаҳон ҳамжамияти олдида қадрсизланишига хизмат қилди.
Сохта салафийлар “тасаввуф – бу куфр”, “мазҳабга эргашиш — ширк”, “васила – ширк”, “Аллоҳ таоло осмонда” каби кўплаб фитнага сабаб бўлувчи мавзулар орқали ўсиб келаётган ёш авлоднинг ақлини заҳарлашга ҳаракат қилдилар ва озми-кўпми жамиятни пароканда қилиш, олимларни қадрсизлантириш ва ёшларни ўз йўлларига оғдириш каби жирканч мақсадларга эришишга интилдилар. Салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган ақидавий фитнаси мусулмонлар орасида тафриқаланишни келтириб чиқаришга сабаб бўлган мавзулардан биридир.
Рисолат даврига назар солинса, Расулуллоҳ алайҳис-салом, у кишидан сўнг саҳобаи киромлар мусулмонларга: “Аллоҳ таоло юқорида” деб эътиқод қилинглар” деб буюрмаганликлари кўзга ташланади. Чунки, у пайтда мусулмонлар орасида “Аллоҳ таоло осмондами, ердами?” деган савол ёки қарашга ўрин йўқ эди. Чунки улар Аллоҳ таолони Қуръон ва ҳадис асосида содда ва асосли тарзда танир эдилар ҳамда эътиқоддан чалғитувчи ақидавий масалалардан ўзларини олиб қочар эдилар. Шунинг учун ҳам Ҳасан Басрий раҳматуллоҳи алайҳ тавҳид илмида илмий суҳбат қилмочи бўлсалар, салоҳиятсиз инсонларни суҳбатдан четлатар эдилар.
Имом Аҳмад раҳматуллоҳи алайҳ айтади: “Аллоҳ таоло Ўзини ўзи ёки Расулуллоҳ васф этган нарса билан сифатланади. Бунда Қуръон ёки ҳадисга қўшимча қилмаймиз. Аллоҳ у ила васф этилган нарса шаксиз ҳақ деб биламиз. Шу билан бир қаторда ” (Унга ўхшаш бирор нарса йўқ) деб эътиқод қиламиз. Унинг сифатлари ва феълларини ўхшаши йўқ. Нуқсон ва яратилганликни англатувчи барча нарсадан Аллоҳ азза ва жалла покдир.”.
Имом Шофеъий Имом Моликдан нақл қилган ривоятда, “Расулуллоҳ умматга истинжо ўргатиб, тавҳидни таълим бермасликлари мумкин эмас. У зот ҳадисда: “Ла илаҳа иллаллоҳ” дейиш билан киши мусулмон бўлади деб айтганлар. Лекин бирор ҳадисда Аллоҳ таолога юқори томонни, яъни осмонни нисбатини бериш тавҳидга алоқадор, деб айтилмаган” дейдилар.
Имом Шофеъий: “Ақлли кишига Аллоҳ таолони бирор нарсага ўхшатиш ҳаром ва бу мавзуда чуқур кетиш ҳам” деганлар. Саҳоба ва тобеъинларнинг ҳаётига назар солинса, ақида масаласида улар жуда ҳассос бўлганликлари кўзга ташланади, яъни бу мавзуда улар ўзаро баҳс қилмаганлар. Ақида баҳсига оми халқни жалб қилмаганлар ва минбарларда нозик ақидавий масалаларни мавзу сифатида гапирмаганлар. Сохта салафийлар эса, мусулмонлар орасида мазҳабсизликни сингдириш мақсадида ўз издошларига биринчи кунданоқ “Аллоҳ таоло осмонда”, “васила ҳаром”, “Аллоҳ таолонинг қўли, юзи мавжуд” каби ақидавий масалаларни тизимли баён қилиб келадилар. Ҳолбуки, бу чин салафларнинг йўлига зиддир. Сохта салафийларнинг “Аллоҳ таоло осмонда” деган эътиқодий қарашлари ҳақида сўз юритишдан олдин, аҳли сунна вал жамоанинг эътиқодини баён қилиш ва мусулмонлар эътирофига сазовар бўлган салафи солиҳларнинг мавзу бўйича қарашларини келтириб ўтиш ўринлидир. Зеро, биринчи сингдирилган фикр, у қандай бўлишидан қатъий назар ўқувчи онгига албатта у ёки бу жиҳатдан таъсир қилади. Аллох таоло юртимизни энг кучли ва билимли булган эртамиз келажакларини узинг асрагин.
Мингбулоқ тумани “Мулла Абдурахмон” жоме
Масжиди имом хатиби: Шерзодбек Ахмедов.
Покистоннинг “Diplomatic Insight” журналида Ўзбекистоннинг туризмни ривожлантириш борасидаги тажрибаси ва эришган юксак натижаларига бағишланган мақола эълон қилинди, деб хабар бермоқда “Дунё” АА.
Мақола муаллифи, нашр бош муҳаррири Асиф Нурнинг таъкидлашича, Ўзбекистонда сўнгги йилларда туризм соҳасини ривожлантириш борасида амалга оширилаётган кенг кўламли ислоҳотлар, шунингдек, мамлакатнинг бой тарихий-маданий мероси халқаро сайёҳлик бозоридаги нуфузининг ортишига хизмат қилмоқда.
Ўзбекистоннинг Самарқанд, Бухоро ва Хива каби қадимий шаҳарлари жаҳон цивилизациясининг бебаҳо меросини намоён этиб, замонавий тараққиёт, очиқлик ва иқтисодий модернизациянинг ўзига хос намунасига айланган. Имом Бухорий ва Имом Термизий каби буюк алломаларнинг маънавий мероси Ўзбекистоннинг мусулмон дунёсидаги туристик ва маърифий аҳамиятини янада оширмоқда.
Туризм соҳасидаги статистик кўрсаткичлар ҳам бу жараённинг кўламини яққол ифодалайди. 2025 йилда Ўзбекистонга 11,7 миллион нафар хорижлик ташриф буюрган. Бу 2021 йилдаги кўрсаткичдан олти баробардан зиёддир. Айниқса, Хитой, Малайзия ва Индонезия каби узоқда жойлашган ҳамда мусулмон дунёсига мансуб мамлакатлардан ташрифлар сонининг ортиб бораётгани мамлакатнинг туристик географияси кенгаяётганини кўрсатади.
Журналда қайд этилишича, Ўзбекистон туризми фақат тарихий обидаларни томоша қилиш билан чекланмаяпти. 2025 йилда хорижий ташрифларнинг 67,3 фоизи қариндошларни зиёрат қилиш, 16,5 фоизи дам олиш, 11,3 фоизи эса бизнес мақсадларига тўғри келган.
Бизнес сафарларининг сезиларли даражада ўсиши Ўзбекистонга нисбатан халқаро ишбилармонлик қизиқиши ортиб бораётганини англатади. Туризм савдо-сотиқ, инвестиция, меҳмонхона бизнеси, транспорт, қурилиш, ҳунармандчилик ва молиявий хизматларни ривожлантирувчи муҳим иқтисодий механизмга айланмоқда.
Мақоланинг муҳим жиҳатларидан бири – Ўзбекистоннинг туризм соҳасидаги тажрибаси Покистон билан ҳамкорликни ривожлантириш нуқтаи назаридан таҳлил қилинганидир.
Ўзбекистон тажрибаси, айниқса, Покистон учун ҳам муайян амалий аҳамиятга эга. Икки мамлакатни бой исломий мерос, тарихий савдо йўллари ва минтақавий ҳамкорлик манфаатлари боғлаб туради.
Самарқанд, Бухоро каби тарихий марказлар билан Покистоннинг Лаҳор, Мултон ва бошқа тарихий шаҳарлари ўртасида зиёрат, маданий ва тарихий туризм йўналишларини ривожлантириш учун катта имкониятлар мавжуд.
Тўғридан-тўғри авиақатновлар, туристик пакетлар, қўшма тадбирлар ва ишбилармонлик форумлари икки давлат ўртасидаги иқтисодий-маданий алоқаларга янги суръат бағишламоқда.
Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати