"Tinchlik, millatlar va dinlararo bag'rikenglik, Vatanni ardoqlash, oilani muqaddas sanash kabi g'oyalarni targ'ib qiluvchi dinimiz nomiga dog' tushurgan va butun jahon xalqlari nigohida islom dinini “terrorizm dini”ga aylantirishga xizmat qilayotgan va musulmonlarni islom tsivilizatsiyasi rivojiga qo'shgan tarixiy xizmatini yo'qqa chiqarayozgan soxta salafiylik XXI asrda musulmonlar boshiga kelgan eng katta musibat bo'ldi. Bu oqim ko'plab ulamolarning joniga qasd qilish, xudkushlik, tinch aholini qirib tashlash, voyaga etmagan bolalarni qo'liga qurol berish, olimlarni qadrsizlantirish kabi musulmonchilikka umuman to'g'ri kelmaydigan sifatlarga egaligi bilan musulmonlarni jahon hamjamiyati oldida qadrsizlanishiga xizmat qildi.
Soxta salafiylar “tasavvuf – bu kufr”, “mazhabga ergashish — shirk”, “vasila – shirk”, “Alloh taolo osmonda” kabi ko'plab fitnaga sabab bo'luvchi mavzular orqali o'sib kelayotgan yosh avlodning aqlini zaharlashga harakat qildilar va ozmi-ko'pmi jamiyatni parokanda qilish, olimlarni qadrsizlantirish va yoshlarni o'z yo'llariga og'dirish kabi jirkanch maqsadlarga erishishga intildilar. Salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan aqidaviy fitnasi musulmonlar orasida tafriqalanishni keltirib chiqarishga sabab bo'lgan mavzulardan biridir.
Risolat davriga nazar solinsa, Rasululloh alayhis-salom, u kishidan so'ng sahobai kiromlar musulmonlarga: “Alloh taolo yuqorida” deb e'tiqod qilinglar” deb buyurmaganliklari ko'zga tashlanadi. Chunki, u paytda musulmonlar orasida “Alloh taolo osmondami, erdami?” degan savol yoki qarashga o'rin yo'q edi. Chunki ular Alloh taoloni Qur'on va hadis asosida sodda va asosli tarzda tanir edilar hamda e'tiqoddan chalg'ituvchi aqidaviy masalalardan o'zlarini olib qochar edilar. Shuning uchun ham Hasan Basriy rahmatullohi alayh tavhid ilmida ilmiy suhbat qilmochi bo'lsalar, salohiyatsiz insonlarni suhbatdan chetlatar edilar.
Imom Ahmad rahmatullohi alayh aytadi: “Alloh taolo O'zini o'zi yoki Rasululloh vasf etgan narsa bilan sifatlanadi. Bunda Qur'on yoki hadisga qo'shimcha qilmaymiz. Alloh u ila vasf etilgan narsa shaksiz haq deb bilamiz. Shu bilan bir qatorda ” (Unga o'xshash biror narsa yo'q) deb e'tiqod qilamiz. Uning sifatlari va fe'llarini o'xshashi yo'q. Nuqson va yaratilganlikni anglatuvchi barcha narsadan Alloh azza va jalla pokdir.”.
Imom Shofe'iy Imom Molikdan naql qilgan rivoyatda, “Rasululloh ummatga istinjo o'rgatib, tavhidni ta'lim bermasliklari mumkin emas. U zot hadisda: “La ilaha illalloh” deyish bilan kishi musulmon bo'ladi deb aytganlar. Lekin biror hadisda Alloh taologa yuqori tomonni, ya'ni osmonni nisbatini berish tavhidga aloqador, deb aytilmagan” deydilar.
Imom Shofe'iy: “Aqlli kishiga Alloh taoloni biror narsaga o'xshatish harom va bu mavzuda chuqur ketish ham” deganlar. Sahoba va tobe'inlarning hayotiga nazar solinsa, aqida masalasida ular juda hassos bo'lganliklari ko'zga tashlanadi, ya'ni bu mavzuda ular o'zaro bahs qilmaganlar. Aqida bahsiga omi xalqni jalb qilmaganlar va minbarlarda nozik aqidaviy masalalarni mavzu sifatida gapirmaganlar. Soxta salafiylar esa, musulmonlar orasida mazhabsizlikni singdirish maqsadida o'z izdoshlariga birinchi kundanoq “Alloh taolo osmonda”, “vasila harom”, “Alloh taoloning qo'li, yuzi mavjud” kabi aqidaviy masalalarni tizimli bayon qilib keladilar. Holbuki, bu chin salaflarning yo'liga ziddir. Soxta salafiylarning “Alloh taolo osmonda” degan e'tiqodiy qarashlari haqida so'z yuritishdan oldin, ahli sunna val jamoaning e'tiqodini bayon qilish va musulmonlar e'tirofiga sazovar bo'lgan salafi solihlarning mavzu bo'yicha qarashlarini keltirib o'tish o'rinlidir. Zero, birinchi singdirilgan fikr, u qanday bo'lishidan qat'iy nazar o'quvchi ongiga albatta u yoki bu jihatdan ta'sir qiladi. Allox taolo yurtimizni eng kuchli va bilimli bulgan ertamiz kelajaklarini uzing asragin.
Mingbuloq tumani “Mulla Abduraxmon” jome
Masjidi imom xatibi: Sherzodbek Axmedov.
Pokistonning “Diplomatic Insight” jurnalida O‘zbekistonning turizmni rivojlantirish borasidagi tajribasi va erishgan yuksak natijalariga bag‘ishlangan maqola e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Maqola muallifi, nashr bosh muharriri Asif Nurning ta’kidlashicha, O‘zbekistonda so‘nggi yillarda turizm sohasini rivojlantirish borasida amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar, shuningdek, mamlakatning boy tarixiy-madaniy merosi xalqaro sayyohlik bozoridagi nufuzining ortishiga xizmat qilmoqda.
O‘zbekistonning Samarqand, Buxoro va Xiva kabi qadimiy shaharlari jahon sivilizatsiyasining bebaho merosini namoyon etib, zamonaviy taraqqiyot, ochiqlik va iqtisodiy modernizatsiyaning o‘ziga xos namunasiga aylangan. Imom Buxoriy va Imom Termiziy kabi buyuk allomalarning ma’naviy merosi O‘zbekistonning musulmon dunyosidagi turistik va ma’rifiy ahamiyatini yanada oshirmoqda.
Turizm sohasidagi statistik ko‘rsatkichlar ham bu jarayonning ko‘lamini yaqqol ifodalaydi. 2025 yilda O‘zbekistonga 11,7 million nafar xorijlik tashrif buyurgan. Bu 2021 yildagi ko‘rsatkichdan olti barobardan ziyoddir. Ayniqsa, Xitoy, Malayziya va Indoneziya kabi uzoqda joylashgan hamda musulmon dunyosiga mansub mamlakatlardan tashriflar sonining ortib borayotgani mamlakatning turistik geografiyasi kengayayotganini ko‘rsatadi.
Jurnalda qayd etilishicha, O‘zbekiston turizmi faqat tarixiy obidalarni tomosha qilish bilan cheklanmayapti. 2025 yilda xorijiy tashriflarning 67,3 foizi qarindoshlarni ziyorat qilish, 16,5 foizi dam olish, 11,3 foizi esa biznes maqsadlariga to‘g‘ri kelgan.
Biznes safarlarining sezilarli darajada o‘sishi O‘zbekistonga nisbatan xalqaro ishbilarmonlik qiziqishi ortib borayotganini anglatadi. Turizm savdo-sotiq, investitsiya, mehmonxona biznesi, transport, qurilish, hunarmandchilik va moliyaviy xizmatlarni rivojlantiruvchi muhim iqtisodiy mexanizmga aylanmoqda.
Maqolaning muhim jihatlaridan biri – O‘zbekistonning turizm sohasidagi tajribasi Pokiston bilan hamkorlikni rivojlantirish nuqtayi nazaridan tahlil qilinganidir.
O‘zbekiston tajribasi, ayniqsa, Pokiston uchun ham muayyan amaliy ahamiyatga ega. Ikki mamlakatni boy islomiy meros, tarixiy savdo yo‘llari va mintaqaviy hamkorlik manfaatlari bog‘lab turadi.
Samarqand, Buxoro kabi tarixiy markazlar bilan Pokistonning Lahor, Multon va boshqa tarixiy shaharlari o‘rtasida ziyorat, madaniy va tarixiy turizm yo‘nalishlarini rivojlantirish uchun katta imkoniyatlar mavjud.
To‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar, turistik paketlar, qo‘shma tadbirlar va ishbilarmonlik forumlari ikki davlat o‘rtasidagi iqtisodiy-madaniy aloqalarga yangi sur’at bag‘ishlamoqda.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati