Ўтган жамики умматларга Аллоҳ таоло Ўзининг пайғамбарларини юборди. Улар ягона Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ҳеч нарсани ширк келтирмасликка даъват этдилар. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Қайси бир умматки бўлса, унда огоҳлантиргувчи бўлган” (Фотир сураси, 24-оят).
Аммо юборилган пайғамбарларнинг ҳар бири қавми томонидан мазах қилинди, сеҳргарликда айбланди. Демак, ер юзида инсонлар тарқалганидан бошлаб сеҳр мавжуд бўлган экан. Аллоҳ таоло бундай марҳамат қилади: “Худди шундай, булардан аввалгиларга ҳам ҳар бир Пайғамбар келган вақт (уни) сеҳргар ёки мажнун деганлар” (Зориёт сураси, 52-оят).
Аллома Ибн Ҳажар Асқалоний раҳматуллоҳи алайҳ айтадилар: "Сеҳр Нуҳ алайҳиссаломнинг замонида ҳам мавжуд эди. Чунки Аллоҳ таоло Нуҳ алайҳиссаломни юборган қавм уни сеҳргар дейишган" (Фатҳул Борий. 223/10).
Сеҳрнинг кўринишлари қавмлар бўйлаб ёйилди. Айниқса, Мусо алайҳиссаломнинг даврларида сеҳр ва жоду жуда кенг тарқалди. Ибн Халдун раҳимаҳуллоҳ ёзади: “Мусо алайҳиссалом пайғамбарлик қилган вақтларида Бобил ва Миср ўлкаларида ҳатто сеҳрнинг машҳур бозорлари бор эди” (Тарих Ибн Халдун. 657/1).
Давоми бор...
Даврон НУРМУҲАММАД
Бисмиллаҳир Роҳманир Роҳийм
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг суннат амалларидан бири ҳақида 100 дан ортиқ ҳадисларда келган. Бу қайси суннат эканини биласизми?
Ҳадис ва фиқҳ илмининг билимдони Аллома Ибн Мулаққин раҳимаҳуллоҳ мисвок ишлатиш ҳақида 100 дан ортиқ ҳадис келганини айтган.
Хусусан, "Саҳиҳ Бухорий"да келган ҳадисда .«Пайғамбар Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Мисвок оғизни покловчи ва Роббни рози қилувчидир", деганлар.
Мисвокни ҳатто рўзадор киши ҳам ишлатса бўлади. Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам вафотларидан олдин сўнгги бор қилган амаллари ҳам, вафот этганларида муборак қўлларидан тушиб кетган нарса ҳам мисвок эди.
Бошқа ҳадисда Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Агар умматимга машаққат бўлмасин, демаганимда уларни ҳар таҳоратда мисвок қилишга амр этар эдим", деганлар (Имом Бухорий ривояти).
Жобир розияллоҳу анҳудан ривоят қилинган ҳадис эса Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам: "Мисвок билан ўқилган икки ракат намоз мисвоксиз ўқилган етмиш ракат намоздан афзалдир", дедилар.
Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам таҳорат вақтида мисвок ишлатганлар, бироқ намоздан олдин мисвок ишлатганлари ҳақида ривоятлар йўқ. Қолаверса, мисвок ишлатилганда милклар қонаб кетиши эҳтимоли катта. Қон оқиши эса таҳоратни синдиради. Шунинг учун, мисвокни намоздан олдин эмас, айнан таҳорат қилиш асносида ишлатиш лозим.
Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, мисвок ишлатиш фақат таҳорат ва намоз билан боғлиқ эмас. Балки яна кўп ҳолатларда мисвок ишлатиш мумкин.
Жобир розияллоҳу анҳу ривоят қилади: “Худди котиб қулоғига қалам қистириб оладиганидек, Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам ҳам қулоқларига мисвок қистириб олар эдилар” (Имом Байҳақий ривояти).
Бу нарса Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васаллам мисвокка қанчалик аҳамият берганларини кўрсатади. У зот умматга мисвокни тарғиб қилгач, энг аввало уни ўзлари амалда кўрсатганлар.
Миқдом ибн Шурайҳ ибн Ҳониъ Ҳорисий отасидан ривоят қилади: “Мен Оиша розияллоҳу анҳодан: “Набий соллаллоҳу алайҳи васаллам уйга кирсалар, ишни нимадан бошлар эдилар?” деб сўраганимда, у: “Мисвок (ишлатиш) билан”, деб жавоб берди (Имом Муслим, Имом Абу Довуд ривояти).
Бу ривоятлардан мисвок фақат таҳорат ва намоз вақтига боғлиқ эмаслигини билиб оламиз.
Биз бугун оғизни покловчи, Роббни рози қилувчи бу суннатга қанчалик амал қиляпмиз?
Таҳорат олаётганимизда, уйга кирганимизда мисвок ишлатяпмизми?
Афсуски, йўқ....Аввал билмаган бўлсак энди билиб олдик, амал қилишга киришайлик ва бошқаларга ҳам бу ҳақда етказайлик.
Даврон НУРМУҲАММАД