Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Fevral, 2026   |   15 Sha`bon, 1447

Toshkent shahri
Tong
06:12
Quyosh
07:33
Peshin
12:42
Asr
16:00
Shom
17:46
Xufton
19:00
Bismillah
03 Fevral, 2026, 15 Sha`bon, 1447

Arab xatidagi qadimiy qo'lyozma topildi

04.03.2021   1984   2 min.
Arab xatidagi qadimiy qo'lyozma topildi

Koson tumanidagi eski uy devorlaridan arab tilida yozilgan qadimiy qo'lyozma topilgan.
«Novosti Kashkadar'i», nashri habariga ko'ra, qo'lyozma va boshqa bir qancha qog'oz to'plamlar devorda maxsus qurilgan tokchada joylashgan bo'lib, buning natijasida quruvchilar darhol topilmani topishgan, biroq, qog'ozga birozgina zarar etkazishgan.

– Holam bu uyda 60 yildan ortiq yashab, keyin uyini singlimga bergan, – deydi Maqsuda Boboqulova. – Opamning iltimosiga ko'ra, eski uy-joyni buzib, yangisini qurishga qaror qildik. 3 xonali uyning devorlaridan birini buzish paytida quruvchilar bo'shliqni payqab, ular eski qo'lyozmani va yana bir nechta qog'oz to'plamlarni topdilar. Bu uyni kim va qachon qurgani noma'lum. Holasining so'zlariga ko'ra, bu uyni otasi Hasan Sultonov kichikligida sotib olgan.

Qarshi Davlat universiteti filologiya fanlari doktori, professor Nafas Shodmonovning aytishicha, ko'hna uy devoridan topilgan qo'lyozma 18-asrning ikkinchi yarmiga to'g'ri keladi. Professor, shuningdek, qo'lyozma muallifi ayol ekanligini ta'kidladi. Bu 200 yil oldin Koson tumanida ayol kotiblarning avlodi yashaganini ko'rsatadi. Topilmani oldindan tekshirib ko'rib, filologiya fanlari doktori bir emas, bir-biriga aralashib ketgan bir necha qo'lyozmalar borligini aytdi. Ko'rinib turibdiki, bu kitobni devordan chiqarish paytida sodir bo'lgan.

Tarixchilar va pedagoglar qo'lyozmaning nima uchun devorga yashiringanini va unda qimmatli narsalarni o'rganishlari kerak.

Hullas, Mug'jagul mahallasidagi 90 kvadrat metr maydonda joylashgan ko'hna uy-joy egalari ilmiy izlanishlar yakunida topilmani Qashqadaryo viloyati Tarix va madaniyat davlat muzeyiga topshirishga qaror qilishdi.

 

O'zbekiston musulmonlari idorasi matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Qur’on qalbini zabt etgan yigit

03.02.2026   309   3 min.
Qur’on qalbini zabt etgan yigit

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Imom Sa’labiy rahimahulloh aytadilar: “Abu Muhammad Xalil ibn Ahmad ibn Muhammad ibn Mas’ud Muzakkar rahimahullohning bunday deganlarini eshitdim: “Ba’zi ulug‘lardan bunday hikoya keltirilgan:

“Mansur ibn Ammor aytadi: “Bir xaroba joyga kirdim. U yerda qo‘rquv bilan namoz o‘qiyotgan yigitni ko‘rdim. Ichimda: “Albatta, bu yigitda bir gap bor. Ehtimol, u Alloh azza va jallaning valiy do‘stlaridan bo‘lsa”, dedim. Namoz o‘qib bo‘lgunicha kutib turdim. Namozidan salom bergach, unga salom berdim. U alik oldi. Unga: “Jahannamda bir vodiy borligini bilmadingiz-mi? Alloh taolo u haqida bunday degan:

 

كَلَّا إِنَّهَا لَظَى

 

“Yo‘q! Albatta u (jahannam) kuchli alangadir”.

 

نَزَّاعَةً لِّلشَّوَى

 

“Boshning terisini sidirib oluvchidir”. (Bosh terisi shilib olingan do‘zaxiyga Alloh taolo yana yangi teri ato etadi. Jahannam o‘ti esa yana uni shilib oladi va shu tariqa to‘xtovsiz davom etaveradi.)

 

تَدْعُو مَنْ أَدْبَرَ وَتَوَلَّى

 

“U chaqiradir; orqaga ketgan va yuz o‘girganni” (Maorij surasi, 15-17-oyatlar).

 

Oyatni eshitgan yigit chuqur nafas oldi-da, ho‘ngrab yig‘lab yubordi, oh tortdi-yu, hushidan ketdi. O‘ziga kelganda, menga: “Yana Qur’on oyatidan o‘qib bering!” dedi. Men:

 

وَقُودُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ

 

“Yoqilg‘isi odamlar va tosh bo‘lgan” (Baqara surasi, 24-oyat) degan oyatni o‘qidim. Oyatni eshitishi bilanoq joni uzilib, yerga yiqildi.

Libosini ko‘tarib, ko‘ksini ochsam, ko‘kragi ustiga:

فَهُوَ فِي عِيشَةٍ رَّاضِيَةٍ

 

“Bas, u rozilik hayotidadir”

 

فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ

 

“Oliy jannatdadir”

 

قُطُوفُهَا دَانِيَةٌ

 

“Uning mevalari yaqindir” (Haaqqoh surasi, 21-23-oyatlar) degan oyatlar yozilganini ko‘rdim.

Kech bo‘lgach, uyquga yotdim. Tushimda uni to‘shak ustida, boshiga toj kiyib o‘tirgan holda ko‘rdim. Undan: “Alloh taolo seni nima qildi?” deb so‘radim. Shunda u: “U Zot menga Badr ahlining savobini berdi va yana ziyoda qildi”, deb javob berdi. Men yana undan: “Nega senga ularning savobi mislicha savob berdi?” desam, u: “Chunki ular kofirlarning qilichlari bilan o‘ldirildilar. Men esa Malikul G‘afforning qilichi bilan o‘ldirildim”, deb javob berdi.

Ushbu qissani olim Yofi’iy “Rovzur rayohiyn fiy hikayatis solihiyn” kitobida keltirgan.


Ahmad ibn Ibrohim Sa’labiyning
"Qur’on oshiqlari" kitobidan

Maqolalar