Subhanalloh – Alloh taologa eng sevimli kalima. Abu Zarr roziyallohu anhu aytadilar: "Rasululloh sollallohu alayhi vasallam menga: “Alloh taologa eng mahbub bo'lgan kalomni aytaymi? Alloh taolo uchun kalomlarning eng yaxshisi “Subhanallohi va bihamdihi”, deb aytishingdir”, dedilar".
Subhanalloh – aytishga oson, tarozida og'ir keluvchi kalima. Abu Hurayra roziyallohu anhu rivoyat qiladilar. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Ikki kalima borki, ular tilga engil, tarozida og'ir va Rahmonga mahbubdir. Ular: “Subhanallohi va bihamdihi, Subhanallohil a'ziym”, dedilar" (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Subhanalloh – Jannatda bog' bo'luvchi kalima. Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Kimki: “Subhanallohi va bihamdihi” desa, u uchun jannatda bir xurmo ekiladi", dedilar (Imom Termiziy rivoyati).
Subhanalloh – eng afzal kalima. Sahobalar Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan: “Qaysi kalom afzal?” deb so'rashdi. U zot sollallohu alayhi vasallam: “Alloh farishtalari yoki bandalari aytishini ixtiyor qilgan “Subhanallohi va bihamdihi” kalimasidir”, dedilar (Imom Muslim rivoyati).
Subhanalloh – gunohlarga kafforat bo'luvchi kalima. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim har namozdan keyin o'ttiz uch marta tasbeh (Subhanalloh), o'ttiz uch marta hamd (Alhamdulillah), o'ttiz uch marta takbir (Allohu akbar) aytsa, jami to'qson to'qqiz bo'ladi, yuzta bo'lishiga: “Laa ilaaha illallohu vahdahu laa shariyka lahu, lahul mulku va lahul hamdu va huva a'la kulli shay'in qodiyr”ni aytsa, uning gunohlari dengiz ko'piklari kabi bo'lsa ham, mag'firat qilinadi”, deganlar (Imom Muslim rivoyati).
Subhanalloh – xatolarni ketkazuvchi kalima. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Kim: “Subhanallohi va bihamdihi” deb bir kunda yuz marta aytsa, xatolari dengiz ko'pigicha bo'lsa ham kechib yuboriladi”, dedilar (Imom Buxoriy, Imom Muslim rivoyati).
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Subhanallohi va bihamdihi a'dada xolqihi va rizo nafsihi va zinata arshihi va midada kalimatihi”,deb aytardilar (Imom Muslim rivoyati).
Davron NURMUHAMMAD
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Bir safar aeroportdan mehmonxonaga taksi oldim. Mashina toza, haydovchi xushmuomala edi. O‘zini Ahmad deb tanishtirib, qo‘limga kartochka berdi: “Vaqtingiz xayrli o‘tsin. Mening vazifam – sizni manzilingizga eng tez, eng xavfsiz, eng kam xarajat va eng muhimi – halol xizmat ila yetkazish”.
Yo‘lda menga yana turli qulayliklarni taklif etdi.
— Hamma mijozlar bilan shunday iltifotlimisiz? – degan savolimga biroz tin olib dedi:
— Rostini aytsam, bu tarzda ishlashni ikki yil oldin boshlaganman. Undan oldin ko‘pchilik haydovchilar qatori edim. Vaqti-vaqti bilan haqni oshirib yuborish, mijozga yolg‘on gapirish, nolish va shikoyat qilish oddiy hol edi. Mashina ham, qalb ham toza emas edi.
— Keyin nima bo‘ldi?
— Bir kuni mashinam radiosidan “tanlash kuchi” haqida eshitib qoldim. Hayotimdagi ko‘p narsa tanlovimga bog‘liq ekan. Ishimni yuzaki, nolib emas, vijdon bilan, halol bajarsam, mijozlarim ko‘p, ko‘nglim xotirjam bo‘ladi. Oson yo‘lni tanlasam — pul bo‘lishi mumkin, lekin baraka bo‘lmaydi. Shunda o‘zimga so‘z berdim: endi ishimni halol qilaman. Yo‘lni aylantirib haqni oshirmayman. Vaqtni o‘g‘irlamayman. Mijozga u istaganday xizmat qilaman.
Natijasini Alloh ko‘rsatdi. Birinchi yilning o‘zida daromadim ikki barobar ortdi. Bu yil esa to‘rt barobarga yetdi. Eng muhimi, qalbim xotirjam. Endi mijozlar o‘zlari menga qo‘ng‘iroq qilib, oldindan band qilishadi. Chunki odamlar halol xizmatni zumda anglaydi va qadrlaydi.
Bu so‘zlar meni o‘yga toldirdi. Shunda angladim: halollik — katta shior emas, kundalik eng oddiy odat va qo‘yiladigan eng to‘g‘ri qadam ekan. Aynan shu fazilat insonga baraka va xotirjamlik olib kelar ekan.
Abdulhay XUSHVAQTOV,
Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi ilmiy xodimi