— Men imkon qadar ibodatlarimni pinhona qilishga harakat qilaman, riyo bo'lib qolmasin, deyman. Ko'pchilik ichida ham “men namoz o'qiyman”, deyishga iymanaman. Lekin bir qarindoshim namoz o'qishini ko'pchilik orasida baralla aytadi, ko'p yolg'on so'z aralashtirishi sezilib turadi. Bu gunoh emasmi?
— Ibodatlarning eng afzali maxfiy qilinganidir. Chunki bunday amal riyodan uzoq bo'ladi. Ammo toatni oshkor qilishdan odamlarga yaxshilikni targ'ib qilish, ularga namuna bo'lish niyat qilinsa, bunday amal ham afzal hisoblanadi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: “Maxfiy qilingan ish oshkora qilingan ishdan afzal, agar oshkora qilingan ish unga ergashishlari uchun qilingan bo'lsa, u afzaldir”, dedilar (Hakim Termiziy rivoyati).
Alloh taolo banda qilayotgan barcha ishlarni ko'rib, bilib turadi. Muhimi, niyat xolis Alloh uchun bo'lsin. Zero, ulamolar: “Odamlar uchun amalni tark qilish riyo va odamlar uchun amal qilish shirk”, deyishgan.
Muhammad Ayyub HOMIDOV
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bolalar bilan shunday gaplashar edilarki, ular o‘zlarini xuddi kattalardek his etishardi. Ammo ayrim odamlar bolalar bilan kulgili tovushlar chiqarib o‘ynashadi. Ba’zan ko‘chadagi bolalar bilan ham ularning jig‘iga tegib, o‘zlari qochib ketmaguncha hazillashadilar.
Hatto 10 yoshar bolani yuzlarini chimchilab xuddi go‘dakka o‘xshab kulishini kutamiz. Bunday erkalashlarda bola o‘zini kattalardek his qilmaydi.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Ibn Abbos bilan suhbatlashganda, unga nimalarni aytganlarini bilasizmi? U zot sollallohu alayhi vasallam bunday dedilar: “Ey bolakay! Men senga kalimalarni o‘rgataman. Allohni(ng buyrug‘u qaytariqlarini) muhofaza qilgin, shunda U Zot seni muhofaza qiladi. Allohni muhofaza qilsang, U Zotni ro‘parangda topasan.
So‘ramoqchi bo‘lsang, Allohdan so‘ra. Ko‘mak istamoqchi bo‘lsang, Allohdan ista. Bilki, agar butun ummat (mahluqotlar) senga biror manfaat berish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini bera olmaydi. Agar ularning hammasi senga biror zarar yetkazish uchun jamlansa ham, Alloh senga yozgan narsadan boshqasini yetkaza olmaydi”.
Ushbu muborak hadis Ibn Abbos roziyallohu anhu orqali bizgacha yetib keldi. Bu go‘zal so‘zlarni Ibn Abbos roziyallohu anhu Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan tinglaganlarida bor yo‘g‘i 9 yoshda edilar.
Davron NURMUHAMMAD