Sayt test holatida ishlamoqda!
12 May, 2026   |   24 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:34
Quyosh
05:08
Peshin
12:24
Asr
17:23
Shom
19:36
Xufton
21:02
Bismillah
12 May, 2026, 24 Zulqa`da, 1447

Zohidlik nima?

12.01.2021   3131   2 min.
Zohidlik nima?

Zohid bo'lmoq – dunyodan kechib, oxiratni ixtiyor qilmoq, oxirat tadorikini ko'rmoqdir. Zohidda oxiratni o'ylaydigan muhim va maqbul bir tuyg'u bo'ladi. Ishning to'g'risi ham shu. Chunki har bir mo''min oxiratda juda katta mukofotlarga sazovor bo'ladi, kofir, osiy, mujrim, aybdor oxiratda qattiq azoblarga duchor bo'ladi. Bu dunyoda Allohu taoloning aytganlarini bajarib, oxiratda va'da bergan mukofotlariga erishmoq kerak. Chunki oxirat bu dunyoning natijasi... Dunyo oxiratning ziroat maydonidir... Allohu taolo oxiratda insonning bu dunyodagi niyatiga, fe'lu odati, harakat va amallariga qarab, muomala qiladi... Jazo yo mukofot beradi.

فَمَا يُكَذِّبُكَ بَعْدُ بِالدِّينِ 7   أَلَيْسَ اللَّهُ بِأَحْكَمِ الْحَاكِمِينَ 8 (سورة التين: 7-8)

Famo yukazzibuka ba'du biddin. Alaysallohu biahkamil hokimin.(Tiyn surasi, 67-oyat). Ya'ni Allohu taoloning adlu adolatini zinhor inkor etib bo'lmaydi. Qiyomat kunida har bir kishi qilmishiga yarasha jazosini tortadi. Zolim va mazlumning qilmishiga yarasha muomala qilinadi!...

Oxirat muhim... Mo'min uchun uni nazardan qochirish, inkor etish aslo mumkin emas. Zohidlik tuyg'usi ham ahamiyatlidir... Ho'jamizning chiroyli ismlari Zohid edi. Ya'ni Muhammad Zohid Qo'tqu rahmatullohi alayh edilar. Farzandlarimizga ham bu ismni sevib qo'yamiz.

Yuqorida ta'kidlaganimizdek, bu dunyo oxiratga hozirlik ko'rish, ibodat qilish uchundir, rohat farog'at joyi emas.

Dunyoga ahamiyat bermaslik tuyg'usi Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam va sahobai kirom rizvonullohi taolo alayhim ajmaiyn hazratlarini, komil musulmon va komil qullarni oxirat hayotiga tayyorlagan... Ular hayotlarining yarq etib ko'zga tashlanadigan ibratli jihatlaridan biri shuki, birovning haqiga, moliga xiyonat qilmaganlar, zarracha bo'lsa ham birovning haqini eyishdan hazar qilganlar va ehtiyot bo'lganlar. Adolatli bo'lishga harakat qilganlar, joiz bo'lmagan foydani rad etganlar, bahridan kechganlar. Bunday foydani taklif etganlarga qattiq tanbeh berganlar.

Ularning eng ko'zga ko'ringan xususiyatlari shu: harom emaslik, ochko'zlik qilmaslik, boshqaning haqqiga, moliga qo'l cho'zmaslik.

 

"Islom va axloq" kitobidan olindi

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Kim dunyo va oxiratni xohlasa — istig‘for aytsin!

07.05.2026   8298   2 min.
Kim dunyo va oxiratni xohlasa — istig‘for aytsin!

Alloh taolo shunday marhamat qiladi: Allohdan mag‘firat so‘rang! Albatta, Alloh mag‘firat qiluvchi va rahmli Zotdir (Niso surasi, 106-oyat).

Bu xitob Nabiy sollallohu alayhi vasallamga qaratilgan bo‘lsa-da, u zot orqali butun ummatga, ularning har bir a’zosi va holatiga yo‘naltirilgandir.

Tasavvur qiling, Alloh subhanahu va taolo shaxsan sizga xitob qilib: «Allohdan mag‘firat so‘rang!» demoqda. Demak, istig‘forning sha’ni ulug‘dir. Zero, agar gunohlar bo‘lsa, Alloh ularni afv etadi, agar gunoh bo‘lmasa, bu bandalikni izhor qilish va darajalarning ko‘tarilishidir. Istig‘for yomonliklarga kafforat, yoki darajalarga yuksalishdir.

Istig‘forning ham dunyoda, ham oxiratda o‘z asarlari (natijalari) bor. Rivoyat qilinishicha, bir kishi shayxning huzuriga kelib, farzand ko‘rmayotganidan shikoyat qildi. Shayx unga: «Allohga istig‘for ayt», dedi. Boshqa birov kelib, yerlariga yomg‘ir yog‘may, qurg‘oqchilik bo‘layotganidan arz qildi. Unga ham: «Allohga istig‘for ayt», dedi. Uchinchi kishi yana boshqa bir muammo bilan kelganida, unga ham xuddi shu javobni berdi. Shunda odamlar: «Hamma dardning davosi istig‘formi?» deb so‘rashdi. Shayx ularga Alloh taoloning ushbu oyatlarini tilovat qilib berdi:

«Bas, dedimki: «Robbingizdan mag‘firat so‘rang, albatta U o‘ta mag‘firatlidir. U zot ustingizga osmondan baraka (yomg‘irini) yuboradi. Va sizga molu mulk, bola-chaqa bilan madad beradi va sizlarga bog‘u rog‘lar hamda anhorlarni beradi. Sizlarga nima bo‘ldiki, Allohning ulug‘vorligini (qo‘rqinchini) umid qilmaysiz?» (Nuh surasi, 10-13 oyatlar).

Bu istig‘forning dunyoviy, his qilinadigan natijalari borligiga, shuningdek, qalb nuri va sofligiga oid imoniy ta’sirlari hamda oxiratdagi samaralariga — Allohning avfi, yoziladigan hasanotlar va o‘chiriladigan gunohlarga dalildir: «Albatta, yaxshiliklar yomonliklarni ketkazadi» (Hud surasi, 114-oyat). Shu bilan banda Allohning rahmati va mag‘firatining kengligida bo‘ladi.

Shu sababdan ham istig‘for qalb nuri va duolar ijobat bo‘lishining omillaridan biridir. Istig‘for Rasululloh sollallohu alayhi va sallamning doimiy sunnatlaridan bo‘lgan. Shuning uchun ham ahlullohlar (Allohning do‘stlari) bizni kundalik vazifamizni (virdni) istig‘for bilan boshlashga, har kuni ertalab va kechqurun yuz martadan istig‘for aytishga yo‘naltiradilar.

Hadisi sharifda kelganidek: «Kim istig‘forni lozim tutsa, Alloh unga har qanday g‘amdan kushoyish, har qanday torlikdan chiqish yo‘lini (maxraj) beradi va uni o‘zi o‘ylamagan tomondan rizqlantiradi».

Demak, kim dunyoni xohlasa — istig‘for aytsin, kim oxiratni xohlasa — istig‘for aytsin!

 

Professor, doktor Ali Juma.
Homidjon qori ISHMATBЕKOV tarjimasi