(Davomi, 1-qism, 2-qism, 3-qism)
Shavkat Mirziyoev prezidentlik lavozimida ish boshlaganlaridan keyin mo'min-musulmonlarning iymon e'tiqodlariga kattagina e'tibor va erkinlik berildi. Yurtboshimizning Samarqand viloyatiga qilgan tashriflari chog'i “Madaniyat va ma'rifat” telekanali orqali diniy-ma'rif yo'nalishda bir qator ko'rsatuvlar tayyorlash haqida topshiriq bergan ekanlar. Shu yig'ilishda qatnashgan muftiy hazrat ertasi kuni meni chaqirib: “Prezidentimiz shunaqa topshiriq berdilar, ijrosini ta'minlashimiz kerak”, – dedilar. Zudlik bilan ko'rsatuvlar loyihasini tayyorlashni buyurdilar. O'sha paytda idora kotibiyati boshlig'i Ulug'bek Sultonov edi. Mubashshir Ahmad domla esa matbuot bo'limida ishlardi. Loyiha ularga ma'qul keldi. To'rtta ko'rsatuv loyihasi tayyor bo'ldi: "Oltin silsila", "Qur'oni karimni o'rganamiz", "Bitiklar mutolaasi" va "So'ragan edingiz".
Loyiha hujjatlari bilan hazratning huzuriga kirdik. Loyihalarni tushuntirib, asosiy ish televideniye rahbariyatidan rozilik olish va dekoratsiya masalasida ko'mak so'rash lozimligini aytdik. Hazrat xursand bo'lib, shu kabi xayrli ishlar uchun barcha imkoniyatlarini ishga solishlarini bildirdi. Ulug'bekka TV rahbariyatiga xat tayyorlash topshirig'ini berdilar. Unda ko'rsatuvlarni tasvirga olish uchun maxsus pavil'onlar qurish va boshqa barcha tashkiliy ishlar sarf-xarajati diniy idora tomonidan qoplanishi ko'rsatib o'tilishi lozimligini ta'kidladilar. Ish boshqaruvchi Rustamga esa hozirdan dekoratsiya ishlarini boshlash kerakligini uqdirdilar. Mubashshir domlaga har bir ko'rsatuvning ishtirokchilari va boshlovchiligiga nomzodlar ro'yxatini tuzish va tasdiq uchun taqdim qilish vazifasini yukladilar. Mubashshir domla hazratning huzuridan chiqqanlaridan so'ng, xursand bo'lib: “Hazrat naqadar xolis odam-a?” – deb mamnun bo'lgan edi.
Diniy idora tomonidan barcha ishlar bajarildi. Kompaniya rahbariyati bu ishga rozilik berdi. To'rttala ko'rsatuv bir muddat efir yuzini ko'rdi. U yurtimiz aholisiga qanchalik ma'rifat tarqatgani, bilim bisotlarini boyitgani ayni haqiqat.
***
Prezidentimizning tashabbusi bilan diniy idora mamlakat miqyosida, Qur'oni karimni o'qish musobaqasini tashkillashtirdi. Tuman bosqichi g'olibi viloyat bosqichiga, viloyat bosqichi g'oliblari respublika final bosqichida o'z mahoratlarini sinovdan o'tkazishlari rejalashtirildi. Tashkiliy qo'mita, hakamlar hay'ati tashkil etildi. Barcha musobaqa bo'ladigan joylar aniqlanib, dizayn asosida dekoratsiyalar qurildi. Qorilarning ovozlarini sifatli yozish uchun barcha qulayliklar muhayyo qilindi. Ba'zi joylarda muxlislar uchun musobaqani bevosita onlayn tarzida kuzatish imkoniyati yaratildi.
Hullas, musobaqa ko'tarinki va chiroyli o'tishi uchun barcha zaruriyatlar qilinib, boshlash sanasi ham belgilandi. Shu asno kaminada bir fikr – musobaqani televideniye orqali namoyish qilish g'oyasi tug'ildi. Zotan, shu yo'l bilan biz bir talay maqsadga erishamiz. Birinchidan, Qur'on tilovatidan millionlab muxlislar bahramand bo'ladilar. Ikkinchidan, televideniyening reytingi oshadi. Uchinchidan, konstitutsiyamizda vijdon erkinligi haqidagi erkinliklarimiz amalda ekanini namoyish etamiz.
Shu kabi takliflarimni muftiy hazratga aytganimda, xursand bo'lib, qilinishi kerak bo'lgan ishlar kimlarga bog'liqligini va qaysi telekanalda uzatsak, yaxshi bo'lishini so'radilar. "Madaniyat va ma'rifat" telekanalining ruhiyati musobaqaga tushishi va bu sohani tushungan malakali kadrlar borligini aytdim. Ertasi kuni tegishli joylardan ruxsat bo'lganini va ishni hozirdan boshlayverishim mumkinligini aytib, duo berdilar. Televideniye rahbariyati "Madaniyat va ma'rifat" telekanalida har kuni yigirma besh daqiqalik efir ajratdi va uni to'ldirish, sifati bo'yicha javobgarlikni bo'ynimga qo'ydi. Sharafli, savobli ayni paytda mas'uliyatli ish edi bu. Shuning uchun shaxsiy montaj stolimni ham TVga ko'chirdim, harna-da! Ibrohim degan namozxon, Qur'oni karimning tilovat qilinishini xush ko'radigan ukamiz bilan qorilarimiz tomonidan o'qilgan tilovatlarni efirga berishni boshladik.
Har kuni 6–7 soatlik material olardik. Uni eshitib, efirga loyiqlarni yana bir bor ko'rib, hakamlar tuzatgan joylarini to'g'rilab, Qur'oni karimga qarab, to'g'riligiga ishonch bo'lgandan so'ng efirga berardik. Tushunarsiz hollarda mashhurroq qorilardan so'rardik. Chunki bu jarayonni ahli ilmlar, ko'plab hofizi Qur'onlar kuzatib borayotgani bor gap edi. Qolaversa, Qur'oni karimga muhabbat hammasidan ustun edi. Tilovatlar ajoyib tarzda efirga uzatildi. Jarayon musobaqaning respublika bosqichi yakunlanguncha davom etdi. Olti oy teleekranda uzluksiz tilovat berildi. Tabriklar, tashakkurlar bo'ldi.
Bir kuni efirga mas'ullardan biri – Muqaddas singlimiz kaminaga minnatdorchilik bildirgan bo'lib, Qur'on tilovatini juda ko'p muxlislar tomosha qilayotganini, telekanal mutasaddilari va xodimlariga rosa savob yog'ilayotganini to'lqinlanib-to'lqinlanib gapirdi. Shunda men: “Muqaddas, buni biz tayyorlab efirga berayapmiz, xolos. Ammo bir narsani anglangki, kimdir shu ish ustida himoya bo'lib turmasa, bu narsa umuman efirga ketmasligi aniq. Qarshiliklar bo'lishi tabiiy, avvalo, Prezidentimiz tashabbusi, qolaversa, muftiy hazratlarining qat'iyatligi tufayli shu martabaga erishib turibmiz, dedim. Keyin duoga qo'l ochib, butun O'zbekiston xalqiga, mo'min-musulmon qavmiga rahnamo bo'lib turgan insonlar haqiga duoi xayrlar qildik.
Alloh ularning xizmatlaridan rozi bo'lsin!
***
Qur'oni karim oyatlarini to'liq yod olgan kishilarni elda qori, hofizi Qur'on, deb e'zozlashadi. Muborak hadislarda esa mana shu vazifani to'la ado etgan farzandning ota-onasiga ajr-mukofot borligi, bir qorini dunyoga keltirgan ota-ona boshiga ziyosi quyoshnikidan ham charog'on toj kiydirilishi marhamat qilingan.
Yuqorida nomini zikr etganim Ibrohim: “Dilmurod aka, qorilarning ota-onalari Allohning nazdida yuksak martaba tutar ekanlar-a, axir jannatda toj kiyishdek mukofotning bahosi bo'lmasa kerak, – deb qoldi. U bu gapni chin yurakdan, havas bilan so'zladi. Chunki Ibrohim namozga, ro'zaga haris yigit. Taqvosi takabburlikdan yiroq, ibodati namoyishkorlik g'arazidan xoli, o'zi kamsuqum, vijdonli inson ekanidan rahbarlar ham uning bu ishiga monelik qilmasdi. Ibrohimdagi mas'uliyat, ahloq-odob mo'minlik odati bo'lganidan televideniye ishlarini ham maromiga etkazib bajarardi. Uning yurishi, turishi boshqalar uchun ibrat edi.
– Ibrohim, – dedim uning savoliga javoban, – men ham diniy ta'lim olganman. Azhardek nufuzli universitetda o'qiganman. Qur'oni karimni yodlashga ko'p harakat qildim, biroq uddalay olmadim. Farzandlarimdan hofizi Qur'on chiqishini Allohdan duolar qilib so'rayman, so'rayapman. Umidim albatta bor. Bu iztirob va umidlar men va men kabi minglab ahli ilmlarning, mo'min-musulmonlarning qalbidagi eng buyuk orzu aslida. Orzular ro'yobini farzandlaring kamolida ko'rish – bundan ortiq baxt bo'lmasa kerak!
Mana shu so'zlarimning tasdig'i sifatida bundan o'n–o'n besh yillar avval sodir bo'lgan bir voqea yodimga tushdi. Ramazon oyi tarovih namozida Qur'oni karimning xatmi bo'ladigan kun. Hazrati Imom masjidida namozxonlar tumonat. Hatmni to'liq tasvirga olish uchun tasvirchi Fayzulloxon bilan ishni boshladik. Hatm tugagandan keyin duolar boshlandi. Masjid imomi, ustoz Karimulloh domla qorilar va ularning ota-onalari haqiga duolar qildi. Namozxonlar joyi kelgan vaqtida baralla “omin” deb turishardi. Fayzulloxon meni oldiga chaqirib, kamera ob'ektividan safning birinchi qatoriga e'tibor bilan qarashimni so'radi. Qaradim. Muftiy hazratning ko'zlarida yosh ko'rdim, yig'idan elkalari silkinib-silkinib ketayotganini ilg'ash qiyin kechmadi. Hazratni to'lqinlantirgan narsa nima ekanini darrov angladim. Ko'zlaridan sizib chiqayotgan yosh nimaning hosilasi ekanini his etdim. Bu – orzular ro'yobi edi. Axir, bugungi xatmi Qur'onni u kishining hofizi Qur'on farzandi – Ahmadxon ado etdi-da!
Bir hadis mazmunida Alloh rizosi uchun yig'lagan ko'z jahannam olovida yonmaydi, deb Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning xitobi bor edi.
Biz barcha qorilar va ota-onalariga bu martabalar muborak bo'lsin, deya bizlarga ham nasib bo'lishini Allohdan so'rab qolamiz.
(davomi bor)
Dilmurod Qo'shoqov
Qadrli vatandoshlar!
Avvalo, siz, azizlarni, butun xalqimizni yurtimizga mehr-oqibat, xayru saxovat va shukronalik timsoli bo‘lgan muqaddas Ramazon oyining kirib kelishi bilan chin qalbimdan samimiy muborakbod etaman.
Albatta, ushbu qutlug‘ ayyomda barchamizni Ramazoni sharifga mana shunday sog‘-omon, birlik va hamjihatlikda yetkazgani uchun Parvardigori olamga cheksiz shukronalar aytamiz.
El-yurtimizning ijtimoiy-ma’naviy hayotida alohida o‘rin tutadigan, insonni ezgu va savob ishlarga da’vat etadigan ushbu oyni munosib tarzda o‘tkazish maqsadida bu yil ham mamlakatimizda katta tayyorgarlik ishlari amalga oshirilmoqda. Jumladan, mahalla va uy-joylar, masjid va madrasalarni obod qilish, keksa, nogiron va yordamga muhtoj shaxslarning holidan xabar olish, qo‘shnilar, yaqin qarindoshlarga mehr va e’tibor ko‘rsatish, ibodat va iftor marosimlarini tartibli o‘tkazishga xonadon va mahalla ahllari, jamoatchilik vakillari tarafidan alohida ahamiyat berilmoqda.
Bularning barchasi bebaho boyligimiz bo‘lgan tinchlik-osoyishtalik, millatlararo totuvlik va diniy bag‘rikenglik muhitini, insonparvarlik tamoyillarini mustahkamlash, yurtimiz taraqqiyoti, xalqimiz farovonligini oshirishga xizmat qilishi tabiiy, albatta.
Ramazon oyining ulug‘ fazilatlari, axloqiy-ma’naviy ahamiyati aynan ana shunday olijanob ishlarda yaqqol namoyon bo‘ladi, desak, haqiqatni aytgan bo‘lamiz.
Bu haqda so‘z yuritganda, keyingi yillarda inson qadrini, har bir fuqaroning huquq va qonuniy manfaatlarini ta’minlash, ijtimoiy adolat O‘zbekistonda davlat siyosati darajasiga ko‘tarilgani, shu asosda amalga oshirayotgan keng ko‘lamli islohotlarimiz xalqimiz hayotini tubdan o‘zgartirayotganini ta’kidlash o‘rinlidir.
Joriy yilni mamlakatimizda “Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili” deb e’lon qilganimiz va bu borada tegishli amaliy ishlarni boshlab yuborganimiz zamirida ham ana shunday buyuk intilishlar mujassamdir.
Jamiyatni yuksaltirish asosi mahalladir. Chunki mahallada o‘sish va o‘zgarish bo‘lsa, butun jamiyat rivojlanadi. Mahallalarimizning yutug‘i va farovonligi pirovard natijada butun jamiyatning yutug‘i va farovonligi sifatida namoyon bo‘ladi.
Aziz do‘stlar!
Qutlug‘ zaminimiz uzra Alloh taoloning marhamati yog‘ilib turgan mana shunday saodatli kunlarda ajdodlar xotirasini, ularning
ezgu ishlari, xayrli amallarini eslash va davom ettirish barchamiz uchun ham qarz, ham farzdir.
So‘nggi yillarda mamlakatimizda islom dini va madaniyati ravnaqiga beqiyos hissa qo‘shgan buyuk allomalarimizning muqaddas qadamjolarini obod qilish, ilmiy merosini tiklash va o‘rganish, xalqimiz, ayniqsa yoshlarimiz o‘rtasida targ‘ib etish bo‘yicha ko‘pgina ishlarni amalga oshirayotganimiz sizlarga yaxshi ma’lum, albatta.
Ulug‘ ajdodlarimizning shonli an’analariga sadoqat bilan yashab kelayotgan xalqimizning azmu shijoati bilan noyob me’moriy loyihalar asosida Toshkent shahrida – Islom sivilizatsiyasi markazi, Samarqandda esa buyuk muhaddis bobomiz Imom Buxoriy majmuasini bunyod etish ishlari yakuniga yetkazilganini faxr bilan aytib o‘tmoqchiman.
Ramazoni sharif kunlarida muhtaram ulamolarimiz, ilm-fan va ijod ahli, keng jamoatchilik vakillari ishtirokida ana shu tabarruk maskanlarda buyuk aziz-avliyo va allomalarimiz xotirasiga ehson dasturxonlari yozib, bu muqaddas ziyoratgohlar eshiklarini xalqimiz uchun keng ochishni reja qilganmiz va bu ishlarni albatta amalga oshiramiz.
Afsuski, hozirgi vaqtda jahonning turli mintaqalarida urush va janjallar davom etmoqda. Pok niyatlar qabul bo‘ladigan ushbu muborak ayyomda nizo va adovatlar barham topib, tinchlik, o‘zaro ishonch va hamkorlik aloqalari qaror topishini chin dildan istab qolamiz.
Fursatdan foydalanib, uzoq va yaqin mamlakatlardagi vatandoshlarimizga, butun musulmon ummatiga ham samimiy tabrik va tilaklarimizni yo‘llaymiz.
Muhtaram yurtdoshlar!
Sizlarni ezgulik, mehr-muruvvat va baraka oyi – mohi Ramazonning boshlanishi bilan yana bir bor tabriklayman.
Ushbu shukuhli kunlarda barchangizga sihat-salomatlik, oilaviy baxt-saodat, xonadonlaringizga tinchlik va farovonlik tilayman.
Ro‘za kunlarida qilinadigan barcha ibodatlar, ezgu niyat va amallar ijobat bo‘lsin!
Xalqimizni, Vatanimizni Yaratganning o‘zi panohida asrasin!
Ramazon oyi barchamizga muborak bo‘lsin!
Shavkat Mirziyoyev,
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti