Sayt test holatida ishlamoqda!
27 May, 2026   |   9 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:15
Quyosh
04:55
Peshin
12:25
Asr
17:31
Shom
19:50
Xufton
21:22
Bismillah
27 May, 2026, 9 Zulhijja, 1447

Mo'min boy bo'lsa, nimasi yomon?

07.12.2020   4426   5 min.
Mo'min boy bo'lsa, nimasi yomon?

Yaqinda bir yigitning: “Ayrim imomlar qimmat avtoulov minib, eng yaxshi kiyimlarni kiyib, maza qilib yuradi. Tag'in kamtar va xokisor bo'lish, isrof qilmaslik to'g'ri­si­da nasihat qilishadi. Axir, o'zi markabini so­tib, yo'qsillarga tar­qat­sa, bo'lmaydimi?..” de­gani­ni eshitib qoldim.

Afsuski, odamlar orasida shunday fikrlaydigan­lar oz emas. Ba'zi kishilar ko'z o'ngida imom, umuman, mu­sulmon kishi deganda, qan­daydir qoloq bir inson qiyofa­si jonlanadi. Go'yo, mo'­min-­musulmonlarning hayot tar­zi, tutumi masjidda o'ti­ri­shu ma'rakaga borishdan ibo­ratdek...

Bunday qarash qayoqdan ­paydo bo'ldi?! Imom, musul­mon deganda faqat nochor, jonsarak, ovozi zo'rg'a chiqadigan kishini tasavvur qiluvchilar ko'ziga “zamonaviy” ko'ringan mo'min-musulmon dinga amal qil­mayotgandek ko'rinadi, she­­killi. .

Holbuki, kimning boy yoki faqir bo'lishi Alloh­ning izni bilan, qanday ­hayotni tanlashi o'zining ishi. Nasihat qilish, yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarish – na­faqat imom, balki har bir mo'­minning vazifasi.

Alloh taolo halol kasb bilan topilgan boylikni hech kimga harom qilmagan. Boshqalarga yarashgan boy­lik nega endi mo'min-musul­monga yarashmas ekan?! Ni­koh o'qiyotgan imom kuyovga: “Ayolingizning ta'minoti, kiyim-kechagi, zeb-ziynati, uy jihoziyu ro'zg'or buyumlari zimmangizda”, deb sha­riat ko'rsatmasini eslatsa-yu, o'zi nochor yashasa?! Minbarda: “Far­zandlaringizni o'qi­­ting, ta'lim yo'lida molin­gizni ayamang, deb o'zi birov­ning qo'liga qarab tur­sa? Imomlik­ni uddalab, bo'sh vaqtida tijorat bi­lan shu­g'ullansa – buning nimasi yomon?!

“Imom” so'zi istilohda “ol­­dinda turuvchi” degan ­ma'no­ni anglatadi. U odam­lar­ga pesh­qadamdir. U na­moz­da oldinda turgani­dek, boshqa ishlarda ham pesh­vo bo'lishi kerak. Payg'am­barimiz sollallohu alay­hi va sallam ham imom – har bir ishda oldinda turuvchi edi­lar. U zotdan ke­yin Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali ro­ziyal­lohu an­hum xa­lifa, shuningdek, imom edilar. Ular faqirlikka tar­g'ib ­qilishmagan. Tuya o'sha davr­ning eng yaxshi ulovi hi­soblanib, u zotlarning bir qanchadan yaxshi tuyalari bor edi. Hech biri tuya qimmatli ulov, eshak minamiz, de­yish­magan. Jannat bashorati berilgan ulug' sahobalar ora­si­da Abdurahmon ibn Avf ro­ziy­allohu anhu eng boyi edi.

Sahobalar halol tijoratda o'z­aro musobaqalashar edilar. Nabiy alayhissalom hech kim­ga nega boy bo'lib ketyapsan, demaganlar. Agar boylik ayb bo'lganida, Alloh taolo Sulaymon alayhissalomga boylik bermagan bo'lardi.

Islomda boy bo'lish emas, balki mol-dunyoga hirs qo'­yish qoralangan. Haq taolo bunday marhamat qiladi: «U sizlar uchun er yuzidagi barcha narsani yaratgan zot» (Baqara surasi, 29-oyat). Boshqa bir oyatda: «Ayting: “Bandalari uchun chiqargan Allohning ziynatini va pok rizqlarni kim haromga chiqardi?”» «Ayting: “U (ziynat va pok rizqlar) bu dunyoda imon keltirgan­lar (va boshqalar) uchun, qiyo­mat kunida esa xolis (mo'­minlarning o'zlari uchun bo'lur)”», deyiladi (A'rof surasi, 32-oyat). Mo'min boy bo'lsa, zakotini joyiga bersa, qan­day yax­shidir! .

Shayx Muhammad G'azzo­liy (1917–1996) bunday degan: “Qo­run ega bo'lgan mulk­dan ko'p­rog'iga ega bo'ling! Su­lay­monning saltanatidan kat­taroq saltanatni qo'lga ki­riting! Haqiqat qo'llovga muhtoj zamonda, uni qo'llash uchun bularning barini ilkingizda tuting! O'lim onlari kelgan paytda esa ularni Alloh yo'lida qoldiring! Kam­bag'al, soyilday yashash jannat yo'li deb ishonish telbalik va aldanishdir”.

 

Abdulloh ALIQULOV

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Toshkent islom instituti o‘qituvchisi dots.nt ilmiy unvoniga sazovor bo‘ldi

25.05.2026   13770   1 min.
Toshkent islom instituti o‘qituvchisi dots.nt ilmiy unvoniga sazovor bo‘ldi

2026 yilning 25 may kuni Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom instituti jamoasi uchun quvonchli voqea yuz berdi. Institut Kengashining yig‘ilishida rektor Uyg‘un G‘afurov tomonidan “Aqoid va fiqhiy fanlar” kafedrasi dots.nt vazifasini bajaruvchisi, islomshunoslik fanlari falsafa doktori (PhD) Ma’murjon Rahmonberdiyevich Erkayevga Fiqh, kalom ilmi (Ilohiyot) ixtisosligi bo‘yicha dots.nt ilmiy unvoni tantanali ravishda topshirildi.


Ma’murjon Erkayev 2005 yilda Toshkent islom institutini, so‘ngra O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi magistraturasini muvaffaqiyatli tamomlagan. Olim 2024 yilda “Burhoniddin Mahmud Buxoriyning “Muhitul Burhoniy” asarida ijara shartnomalari” mavzusidagi dissertatsiyasini yuksak saviyada himoya qilgan edi. Jonkuyar pedagog sifatida u so‘nggi uch yilda “Faroiz ilmi” va “Fiqh ilmiga kirish” o‘quv qo‘llanmalari hamda “Hidoyatul muhtor” asarini nashr ettirdi, shuningdek, mahalliy va xalqaro jurnallarda o‘nlab ilmiy maqolalari e’lon qilindi.


Muhtaram ustozni ushbu yuksak ilmiy unvon va e’tirof bilan muborakbod etib, ularning ilm yo‘lidagi xayrli izlanishlariga zafarlar va kuch-quvvat tilab qoladi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Toshkent islom instituti o‘qituvchisi dots.nt ilmiy unvoniga sazovor bo‘ldi
Dunyo yangiliklari