Sayt test holatida ishlamoqda!
11 Aprel, 2026   |   22 Shavvol, 1447

Toshkent shahri
Tong
04:28
Quyosh
05:50
Peshin
12:29
Asr
17:03
Shom
19:02
Xufton
20:18
Bismillah
11 Aprel, 2026, 22 Shavvol, 1447

Mo'min boy bo'lsa, nimasi yomon?

07.12.2020   4150   5 min.
Mo'min boy bo'lsa, nimasi yomon?

Yaqinda bir yigitning: “Ayrim imomlar qimmat avtoulov minib, eng yaxshi kiyimlarni kiyib, maza qilib yuradi. Tag'in kamtar va xokisor bo'lish, isrof qilmaslik to'g'ri­si­da nasihat qilishadi. Axir, o'zi markabini so­tib, yo'qsillarga tar­qat­sa, bo'lmaydimi?..” de­gani­ni eshitib qoldim.

Afsuski, odamlar orasida shunday fikrlaydigan­lar oz emas. Ba'zi kishilar ko'z o'ngida imom, umuman, mu­sulmon kishi deganda, qan­daydir qoloq bir inson qiyofa­si jonlanadi. Go'yo, mo'­min-­musulmonlarning hayot tar­zi, tutumi masjidda o'ti­ri­shu ma'rakaga borishdan ibo­ratdek...

Bunday qarash qayoqdan ­paydo bo'ldi?! Imom, musul­mon deganda faqat nochor, jonsarak, ovozi zo'rg'a chiqadigan kishini tasavvur qiluvchilar ko'ziga “zamonaviy” ko'ringan mo'min-musulmon dinga amal qil­mayotgandek ko'rinadi, she­­killi. .

Holbuki, kimning boy yoki faqir bo'lishi Alloh­ning izni bilan, qanday ­hayotni tanlashi o'zining ishi. Nasihat qilish, yaxshilikka buyurib, yomonlikdan qaytarish – na­faqat imom, balki har bir mo'­minning vazifasi.

Alloh taolo halol kasb bilan topilgan boylikni hech kimga harom qilmagan. Boshqalarga yarashgan boy­lik nega endi mo'min-musul­monga yarashmas ekan?! Ni­koh o'qiyotgan imom kuyovga: “Ayolingizning ta'minoti, kiyim-kechagi, zeb-ziynati, uy jihoziyu ro'zg'or buyumlari zimmangizda”, deb sha­riat ko'rsatmasini eslatsa-yu, o'zi nochor yashasa?! Minbarda: “Far­zandlaringizni o'qi­­ting, ta'lim yo'lida molin­gizni ayamang, deb o'zi birov­ning qo'liga qarab tur­sa? Imomlik­ni uddalab, bo'sh vaqtida tijorat bi­lan shu­g'ullansa – buning nimasi yomon?!

“Imom” so'zi istilohda “ol­­dinda turuvchi” degan ­ma'no­ni anglatadi. U odam­lar­ga pesh­qadamdir. U na­moz­da oldinda turgani­dek, boshqa ishlarda ham pesh­vo bo'lishi kerak. Payg'am­barimiz sollallohu alay­hi va sallam ham imom – har bir ishda oldinda turuvchi edi­lar. U zotdan ke­yin Abu Bakr, Umar, Usmon, Ali ro­ziyal­lohu an­hum xa­lifa, shuningdek, imom edilar. Ular faqirlikka tar­g'ib ­qilishmagan. Tuya o'sha davr­ning eng yaxshi ulovi hi­soblanib, u zotlarning bir qanchadan yaxshi tuyalari bor edi. Hech biri tuya qimmatli ulov, eshak minamiz, de­yish­magan. Jannat bashorati berilgan ulug' sahobalar ora­si­da Abdurahmon ibn Avf ro­ziy­allohu anhu eng boyi edi.

Sahobalar halol tijoratda o'z­aro musobaqalashar edilar. Nabiy alayhissalom hech kim­ga nega boy bo'lib ketyapsan, demaganlar. Agar boylik ayb bo'lganida, Alloh taolo Sulaymon alayhissalomga boylik bermagan bo'lardi.

Islomda boy bo'lish emas, balki mol-dunyoga hirs qo'­yish qoralangan. Haq taolo bunday marhamat qiladi: «U sizlar uchun er yuzidagi barcha narsani yaratgan zot» (Baqara surasi, 29-oyat). Boshqa bir oyatda: «Ayting: “Bandalari uchun chiqargan Allohning ziynatini va pok rizqlarni kim haromga chiqardi?”» «Ayting: “U (ziynat va pok rizqlar) bu dunyoda imon keltirgan­lar (va boshqalar) uchun, qiyo­mat kunida esa xolis (mo'­minlarning o'zlari uchun bo'lur)”», deyiladi (A'rof surasi, 32-oyat). Mo'min boy bo'lsa, zakotini joyiga bersa, qan­day yax­shidir! .

Shayx Muhammad G'azzo­liy (1917–1996) bunday degan: “Qo­run ega bo'lgan mulk­dan ko'p­rog'iga ega bo'ling! Su­lay­monning saltanatidan kat­taroq saltanatni qo'lga ki­riting! Haqiqat qo'llovga muhtoj zamonda, uni qo'llash uchun bularning barini ilkingizda tuting! O'lim onlari kelgan paytda esa ularni Alloh yo'lida qoldiring! Kam­bag'al, soyilday yashash jannat yo'li deb ishonish telbalik va aldanishdir”.

 

Abdulloh ALIQULOV

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Nima uchun namozdan keyin istig‘for aytiladi?

10.04.2026   2185   1 min.
Nima uchun namozdan keyin istig‘for aytiladi?

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Savol: Namozdan keyin uch marta istig‘for aytamiz. Shu istig‘forni nima uchun aytilishi menga tushunarsiz bo‘lyapti. Chunki istig‘forni gunoh ishlarga yo‘l qo‘yilgani uchun aytiladi, deb o‘ylardim. Nimaga bu o‘rinda savobli amal hisoblanadigan namoz o‘qishdan keyin aytilyapti?


Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Namozdan keyin uch marta istig‘for aytish Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallamning sunnatlari hisoblanadi. Chunki hadisi shariflarda U zot alayhissalom namozdan keyin ana shunday qilganlari rivoyat qilingan:

“Savbon roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:

“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam namozdan forig‘ bo‘lgach, uch marta istig‘for aytar va (istig‘fordan keyin) “Allohumma antas-salam va minkas-salom, tabarokta yaa Zal Jalali val Ikrom”, der edilar”. (Imom Muslim rivoyati).

Shu va shu mazmundagi boshqa hadislarni sharhlagan muhaddis ulamolar habibimiz Rasululloh alayhissalomning istig‘for aytganliklari ehtimol u zot o‘ta kamtar va tavozeli bo‘lganlari uchun Alloh taologa qilayotgan ibodatlarida kamchilikka yo‘l qo‘ydim, ibodatni buyurilgandek ado eta olmadim, deb aytgan bo‘lishlari mumkin, deb izohlaganlar.

Shu bois biz ham Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnatlarini bajarish hamda namozda turib, turli-tuman xayollarga berilish, g‘aflat bosish kabi kamchiliklarimiz uchun istig‘for aytamiz. Vallohu a’lam.

 

O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi.

Maqolalar