Sayt test holatida ishlamoqda!
19 May, 2026   |   1 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:24
Quyosh
05:01
Peshin
12:25
Asr
17:27
Shom
19:42
Xufton
21:12
Bismillah
19 May, 2026, 1 Zulhijja, 1447

Rasululloh xulqlari bilan xulqlanamiz (3-qism)

28.10.2020   7479   3 min.
Rasululloh xulqlari bilan xulqlanamiz (3-qism)

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallambiror narsa so'ralganda yo'q demaganlar.

Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallamdan biror narsani so'ralganda hech qachon yo'q degan emaslar”.

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Allohni doimo zikr qilardilar.

Hazrat Oysha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Alloh taoloni har on, har dam, har lahzada zikr qilar edilar”(Imom Muslim, Imom Abu Dovud, Imom Termiziy rivoyati).

Abu Sa'id Hudriy roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam ko'p zikr qilar, foydasiz ishlardan saqlanar, namozni uzun o'qir, xutbani qisqa qilardilar” (Imom Nasoiy, Imom Abu Dovud rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamtahajjud namozini muntazam o'qir edilar.

Oysha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahajjud namozini aslo tark etmas, bemor yo behol bo'lsalar o'tirgan hollarida o'qir edilar”(Imom Abu Dovud rivoyati).

 

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamyolg'iz namoz o'qisalar uzoq, cho'zib o'qirdilar.

Abu Vakil roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam jamoat bilan birga namoz o'qiganda g'oyat engil va qisqa ko'rinishda, yolg'iz o'zlari o'qisalar, uzun o'qir edilar”(Imom Ahmad rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallambemorlarni ziyorat qilib, ularning ko'nglini ko'tarardilar.

Ibn Abbos roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:«Rasululloh sollallohu alayhi vasallam bemor ko'rgani borsalar: “Sen uchun (zararli) bir narsa yo'q, inshaalloh, bu senga gunohlardan poklanishdir”,der edilar» (Imom Buxoriy rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamsafardan qaytsalar avvalo masjidga kirardilar.

Abu Sa'laba roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam safardan qaytganlarida oldin masjidga kirar, ikki rakat namoz o'qir, so'ng qizlari Fotimaga uchrar, shundan keyingina uylariga ketar edilar”(Imom Tabaroniy rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamjanozada g'amgin bo'lardilar.

Imron ibn Husayn roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam janozada hozir bo'lganlarida qayg'ulari ortar, nihoyatda kam gapirar, fikr-mulohazaga g'arq bo'lar edilar” (Imom Hokim rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamsafarga chiqsalar duo qilardilar.

Ali ibn Abu Tolib roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam safar qilmoqchi bo'lsalar: “Allohim, Sen bilangina g'alaba qilaman, Sen bilangina omonda bo'laman, Sening yordaming bilangina dushmanim ustiga yurish qilaman”,deb duo qilar edilar» (Imom Ahmad rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallammahzun bo'lganlarida duo qilardilar.

Abu Hurayra roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi: «Rasululloh sollallohu alayhi vasallam o'zlarini mahzun qiladigan biror holat yoki voqea sodir bo'lsa osmonga qarar va “Subhanallohil aziym” der edilar, duolarida eng ko'p takrorlaganlari esa “Ya Hayyu ya Qoyyum” edi» (Imom Termiziy rivoyati).

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamduoni uch marta takrorlardilar.

Ibn Mas'ud roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam Allohga duo qilsalar tilaklarini ham, istig'forni ham uch bor qaytarar edilar” (Imom Ahmad, Imom Abu Dovud rivoyati)

 

Rasululloh sollallohu alayhi vasallamshumlanishni yoqtirmasdilar.

Oysha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi:“Rasululloh sollallohu alayhi vasallam chiroyli narsalardan xursand bo'lar, shumlanishni esa yoqtirmas edilar” (Imom Nasoiy rivoyati).

Hazrat Oysha roziyallohu anhodan rivoyat qilinadi: “Rasululloh sollallohu alayhi vasallam har bir ishni yaxshilikka yo'yishni yoqtirar, badgumonlikni yomon ko'rar edilar” (Ibn Moja rivoyati).

 

Davron NURMUHAMMAD

tayyorladi

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Alloh borligiga aqliy dalil

18.05.2026   2374   2 min.
Alloh borligiga aqliy dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taoloning bizga O‘zining borligini isbotlash uchun yana bir aqliy dalilni keltiradi. Qur’oni karimda bunday deyilgan:

﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾

“Osmonlar-u yerdagi narsalar, ikkisining o‘rtasidagi va tuproq ostidagi narsalar ham Unikidir” (Toha surasi, 6-oyat).

Ushbu oyati karima nozil bo‘lganiga o‘n to‘rt asrdan oshdi. Oyati karimadagi “tuproq ostidagi narsalar” haqida ko‘pchiligimiz fikr yuritib ko‘rmagan bo‘lsak kerak.

Tuproq, yer ostidagi narsalar yaqin kunlargacha biz uchun noma’lumligicha qolgandi. Lekin Alloh taolo bizga uning ostidagi yashirin xazinalarni topib, ulardan foydalanishimizni xohladi. Oltin, kumush, temir kabi nafis va qimmatbaho ma’danlarni kashf qildik.

Alloh taolo ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar aslida ham yo‘q bo‘lavermasligiga yana bir dalil keltirdi. Bu dunyoda hech kim yer osti boyliklarini “men yaratganman” deb ayta olmaydi. Hatto eng katta olimlar ham bunday da’voni qila olmaydilar. Neft konlarini, oltin, kumushga o‘xshagan qimmatbaho ma’danlarni hech kim ixtiro qilmagan.

Yer ostida hali biz bilmagan boyliklar ham bordir. Ko‘zimiz ko‘rmasada Alloh taolo ularni yaratgandan beri ular tuproq ostida turgan. Ular yaqinda paydo bo‘lib qolmagan, ularni inson zoti yaratmagan. Demak, Alloh taolo bizga yana bir bor o‘sha haqiqatni isbotlamoqda: ko‘zimizga ko‘rinmagan narsa aslida ham yo‘q bo‘lavermaydi.

To‘g‘ri, oxirat, jannat, do‘zax kabi ko‘zimizga ko‘rimaydigan narsalarni Alloh taolo idrok etishga bizni chaqirmaydi. Chunki buning bu dunyoda iloji yo‘q. Lekin bizga borliqdagi mo‘jizalarning o‘zi yetarli. Ularni ko‘rib fikr yuritamiz, aqlimizni ishlatamiz. Yaxshilab o‘ylab ko‘rsak Alloh O‘zining borligiga bu dunyoning o‘zida juda ko‘p aqliy dalillarni keltirganini anglaymiz.

Demak, ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar bor bo‘lishi ham mumkin, degan xulosaga kelar ekanmiz, bu insonni kufrdan ko‘ra iymonga ko‘proq yaqinlashtiradi.


Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan

Maqolalar