Sayt test holatida ishlamoqda!
20 Avgust, 2026   |   7 Rabi`ul avval, 1448

Toshkent shahri
Tong
04:10
Quyosh
05:37
Peshin
12:26
Asr
17:15
Shom
19:19
Xufton
20:41
Bismillah
20 Avgust, 2026, 7 Rabi`ul avval, 1448

Makkani qo'riqlaydigan abobil degan qush bormi?

18.04.2024   10617   3 min.
Makkani qo'riqlaydigan abobil degan qush bormi?

Cavol: “Abobil” degan qush bor ekan. U juma kuni uchmas ekan, chunki muqaddas Makkani qo'riqlagani uchib ketarkan. Bir tanishim do'stlari bilan shu mavzuda bahslashibdi. Do'stlar u qushning faqat payshanba kuni uchmasligini aytishibdi. Haqiqatan ham shunday – juma kuni uchmaydigan qush bormi, u rostdan ham Makkani qo'riqlaydimi?

Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym.

Do'stlaringiz yo'q narsalar haqida bahs qilib, vaqtini behudaga sarf qilishibdi. O'shanday qush bo'lgan taqdirda ham, inson uni qachon uchib, qachon qo'nishini bilgani uchun savob va'da qilingan emas.

Abobil so'zining ma'nosida to'p-to'p, to'da, gala degan ma'noni anglatadi. Payg'ambarimiz sollallohu alayhi vasallam tug'ilishlaridan 50 kunlar avval Ka'bani buzish maqsadida Abraha qo'shin tortib keladi. Alloh taolo O'z baytini himoyasi uchun to'p-to'p qushlarni yuboradi va ular oyoq va tumshuqlarida tosh olib kelib, dushman qo'shini ustiga tashlaydi.

Alloh taolo Fil surasining uchinchi oyatida “Faarsala alayhim toyron abaabiyl” deb marhamat qilgan.

Ma'nosi: “Ular ustiga gala-gala qushlarni yubordi”.

Toyr so'zining ma'nosi qush, abaabil so'zining ma'nosi yuqorida aytilgandek “to'p-to'p”, “gala-gala” degan ma'noda.

“Fokihatul bo'ston” kitobida bunday deyilgan: “Qomusda: Abobil so'zi “to'p”, “jamoa” degan ma'noni anglatadi. Bu so'z ko'plik shaklida bo'lib, uning birlik shakli yo'q. U qushlar, otlar yoki tuyalarning bir to'dasi, jamoasiga aytiladi”, deyilgan.

Ibn Hishom yozadi: “Abobil so'zi guruh-guruh, deganidir. Arablar bu so'zni birlik shaklida ishlatganlarini ko'rmadik” (“Siyratun-Nabaviyya” kitobi).

Ka'bani himoya qilgan qushlar haqida tafsir kitoblarimizda turli so'zlar bor. Oisha onamiz roziyallohu anho ularni qaldirg'ochlarga o'xshatganlar.

Mufassir Qatoda rahimahulloh ular dengiz tomondan uchib kelgan to'da-to'da qora qushlar bo'lganini aytganlar. Ba'zilar qizil va qora ko'rshapalaklarga o'xshatgan. Boshqalari u qushlarni Alloh taolo o'sha vaqtning o'zida havoda yaratganini aytganlar. Ayrim tafsirlarda umuman hozirgi qushlarda uchramaydigan ko'rinishlar tasvirlangan. Ularni hozirgacha saqlanib qolgani haqida ma'lumot uchramaydi.

Demak, bugungi kunda Abobil nomli qush borligi, ularning juma yoki payshanba kuni uchishi, Makkani qo'riqlashi haqidagi gaplar asossizdir. Vallohu a'lam.

O'zbekiston musulmonlari idorasiFatvo markazi

Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Iordaniya OAV: Toshkentda Islom sivilizatsiyasiga bag‘ishlangan xalqaro mediaforum o‘tkaziladi

19.08.2026   26373   2 min.
Iordaniya OAV: Toshkentda Islom sivilizatsiyasiga bag‘ishlangan xalqaro mediaforum o‘tkaziladi

Iordaniyaning nufuzli “Jordan News Agency” (Petra) axborot agentligi hamda “Hala Ahbar” nashrida 24–29 avgust kunlari Toshkent shahrida bo‘lib o‘tadigan “Islom sivilizatsiyasi: yangi nigoh va kashfiyotlar” mavzusidagi xalqaro mediaforumga bag‘ishlangan maqolalar e’lon qilindi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Agentlikda yozilishicha, mazkur yirik xalqaro tadbir O‘zbekistonning jahon media hamjamiyati bilan aloqalarini yanada kengaytirish, jurnalistlar va soha mutaxassislari o‘rtasida tajriba almashishni rivojlantirishi bilan ahamiyatlidir.

Shu bilan birga, forum davomida islom sivilizatsiyasining boy ilmiy-ma’rifiy va madaniy merosini zamonaviy media vositalari orqali keng targ‘ib etishga alohida e’tibor qaratiladi.

Forumning asosiy tadbirlari O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazida o‘tkaziladi. Unda xorijiy ommaviy axborot vositalari vakillari, xalqaro ekspertlar hamda media sohasi mutaxassislari ishtirok etadi.

Nashrlar forum dasturining mazmun-mohiyatiga alohida e’tibor qaratgan. Xususan, tadbir doirasida yalpi majlislar, ixtisoslashtirilgan media-ko‘rgazmalar, matbuot brifinglari va ikki tomonlama uchrashuvlar tashkil etiladi.

Munozaralarda hujjatli filmlar yaratish, tarixiy xotirani asrash va yoritish, nashriyot loyihalarini rivojlantirish, zamonaviy texnologiyalardan media sohasida samarali foydalanish hamda xalqaro media loyihalarni amalga oshirish istiqbollari muhokama qilinadi.

Nashrning qayd etishicha, tadbirning muhim jihatlaridan biri – O‘zbekistonlik talabalar uchun xalqaro media sohasining tajribali mutaxassislari ishtirokida amaliy master-klasslar o‘tkazilishidir. Bu mashg‘ulotlar zamonaviy jurnalistika, mediamahsulotlar yaratish va xalqaro axborot makonida samarali faoliyat yuritish bo‘yicha bilim va ko‘nikmalarni oshirishga xizmat qiladi.

Iordaniya OAVda forum doirasida ishtirokchilar uchun Samarqand shahriga safar ham rejalashtirilgani qayd etilgan. Xorijiy jurnalistlar Imom Buxoriy majmuasini ziyorat qilib, Samarqandning boy tarixiy-madaniy merosi bilan tanishadilar. Toshkent shahrida esa xalqaro OAV vakillari uchun maxsus mediatur tashkil etiladi.

Bunday safarlar forum ishtirokchilariga O‘zbekistonning nafaqat zamonaviy taraqqiyoti, balki uning jahon sivilizatsiyasi tarixidagi o‘rni, ilmiy-ma’rifiy an’analari va boy madaniy merosi haqida bevosita tasavvur hosil qilish imkonini beradi.

Maqolalarda xalqaro mediaforumning 28 avgust kuni yakuniy yalpi majlis va rasmiy yopilish marosimi bilan yakunlanishi ham ma’lum qilingan. Xorijiy mehmonlar O‘zbekiston Respublikasi davlat mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan tadbirlarda ham ishtirok etadi.

O‘zbekiston musulmonlar idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari