Bismillahir Rohmanir Rohiym.
Alloh taologa bitmas-tuganmas hamdu sanolar bo'lsin.
Payg'ambarimizga mukammal va batamom salavotu durudlar bo'lsin.
Musulmon inson musulmondan fikridagi biroz o'zgachalik, e'tiqodidagi arzimas farqlilik tufayli nafratlanmaydi. Shu bilan uning obro'sini to'kib, hurmatini oyoqosti qilmaydi. Adovat qilmaydi. Tark etmaydi. Balki, unga sohib chiqadi. Hikmat va go'zal so'zlar bilan o'zi to'g'ri deb bilgan narsaga chaqiradi. Haqqiga duolar qiladi.
Mug'ira ibn Miqsam Zabbiy aytadi: "
«Bir odam bor edi. Dinda yaxshi holatda edi. Bir kuni bid'atga aralashib qoldi yoxud qaysidir gunohni sodir etdi. Shunda uning do'stlari va atrofidagilar uni o'zlaridan uzoqlashtirib, undan voz kechib yubordilar. Bu voqea Ibrohim Naxaiy rahimahullohning qulog'iga etib borgan edi, uning do'stlariga: «Unga etishing, nasihat qiling va aslo o'z holiga tashlab qo'ymang!», dedi. («Hilyatul avliyo» 4-jild, 232-bet).
Fuzayl ibn Iyoz rahimahulloh aytadi:
«Mo'min satr qiladi, va'z va nasihat qiladi. Fojir esa fosh qiladi, sharmanda va ovoza qiladi» («Hilyatul avliyo» 8-jild, 95-bet).
Sufyon Savriy rahimahulloh dedilar:
«Yaxshilikka yumshoqlik bilan buyur. Agar qabul qilsa, Alloh azza va jallaga hamd aytasan. Bordiyu qabul qilmasa, yana o'zing bilan mashg'ul bo'lasan. Zero, o'z nafsing borasida qiladigan ishlaring etarlidir» («Al-jarh vat-ta'dil» 1-jild, 124-bet).
Alisher Sultonxodjayev
Imom Buxoriy majmuasi nafaqat O‘zbekiston, balki butun islom olami uchun ulug‘ va muqaddas qadamjolardan biri hisoblanadi.
Hazrat Imom Buxoriydek buyuk muhaddis nomi bilan bog‘liq ushbu majmua bugun yurtimizning eng yirik ma’naviy va madaniy markazlaridan biriga aylangan. Har kuni minglab ziyoratchilar bu yerga kelib, ajdodlar merosi, ma’rifat va muqaddas tarix bilan yuzlashmoqda.
Majmua nafaqat ziyoratgoh, balki xalqimizning boy ma’naviy merosi, milliy me’morchiligi va islom sivilizatsiyasidagi o‘rnini namoyon etuvchi noyob madaniy ob’yektdir. Uni barpo etish uchun katta mehnat, yuksak mahorat va qimmatbaho qurilish materiallari sarf etilgan. Shu bois bu qutlug‘ maskanni asrab-avaylash har birimiz uchun muhim vazifadir.
Yaqinda Madaniy meros agentligi tomonidan ayrim ziyoratchilarning majmua hududida beparvo munosabatda bo‘layotgani haqida ma’lumot berildi. Ayrim holatlarda ustunlar, ayvonlar va muzey eksponatlariga ehtiyotsiz munosabatda bo‘lish, chiqindilarni duch kelgan joyga tashlash kabi holatlar kuzatilmoqda. Bu esa nafaqat ziyoratgoh ko‘rkiga, balki uning ma’naviy muhitiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Bu holat barchamizni sergaklikka chaqirishi kerak. Zero, muqaddas qadamjoga kelgan inson avvalo o‘zini munosib tutishi, tozalik va tartib-qoidalarga amal qilishi lozim. Chunki ziyoratgoh — oddiy sayrgoh emas. Bu yerda asrlar nafasi, buyuk ajdodlar ruhi va ma’rifat ziyosi mujassam.
Tozalik esa inson madaniyatining eng muhim ko‘rsatkichlaridan biri. Islom ta’limotida ham poklikka alohida ahamiyat berilgan. Payg‘ambarimiz Muhammad alayhissalom “Tozalik — iymonning yarmidir”, deya ta’kidlaganlar. Demak, ziyoratgoh hududida ozodalikni saqlash nafaqat fuqarolik burch, balki ma’naviy mas’uliyat hamdir.
Ayniqsa, chet ellik mehmonlar O‘zbekiston haqidagi ilk taassurotni aynan shunday muqaddas maskanlar orqali oladi. Agar ziyoratgoh ozoda, tartibli va fayzli bo‘lsa, bu xalqimizning yuksak madaniyati va ma’naviyatini namoyon etadi. Aksincha, beparvolik va tartibsizlik mamlakatimiz nufuziga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.
Yosh avlodni ziyoratgoh madaniyati ruhida tarbiyalash ham muhim ahamiyatga ega. Bolalar kattalardan ibrat oladi. Agar ota-ona muqaddas joyda tartibga amal qilsa, ehtiyotkor bo‘lsa, farzand ham shu ruhda tarbiya topadi. Shu bois har bir inson o‘z harakati bilan boshqalarga namuna bo‘lishi kerak.
Imom Buxoriy majmuasi — millatimiz g‘ururi va ma’naviy boyligi. Uni asrash, tozaligini saqlash va ehtirom bilan munosabatda bo‘lish har bir insonning vijdoniy burchidir. Ziyoratgohlarga bo‘lgan munosabatimiz orqali biz o‘z madaniyatimiz, ma’naviyatimiz va ajdodlar merosiga bo‘lgan hurmatimizni namoyon etamiz.
Asliddin Mustafoyev, majmua axborot xizmati rahbari.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati