Sayt test holatida ishlamoqda!
25 May, 2026   |   7 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:17
Quyosh
04:56
Peshin
12:25
Asr
17:30
Shom
19:48
Xufton
21:20
Bismillah
25 May, 2026, 7 Zulhijja, 1447

O‘z uyimizda juma namozini o‘qisak bo‘ladimi?

19.03.2020   6582   3 min.
O‘z uyimizda juma namozini o‘qisak bo‘ladimi?

Bismillahir rohmanir rohim.

Alloh taologa hamdu sano, Payg‘ambarimiz va sahobalariga salotu salomlar bo‘lsin!

Bir necha kunlardan beri yurtimizda Koronavirusi tarqalishini oldini olish maqsadida keng miqyosda chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda. Shu jumladan O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar kengashi fatvosi bilan joriy yilning 16 martidan beri besh vaqt jamoat namozlari va juma namoziga jamlanmaslik, balki namozlarni uyda ado etish joriy etildi.

Ertaga juma kuni bo‘lishi munosabati bilan: “Juma namozini o‘yda o‘qisak bo‘ladimi?” – degan savollar ko‘paydi. Bunga javoban aytamizki, shu kunlarda aksar musulmon yurtlarining xalqaro va mahalliy fatvo uyushmalari, ulamolari mo‘min-musulmonlarning jonlarini omon saqlash uchun masjidlarda yig‘ilmaslik, xavf o‘tib ketguncha ibodatlarni uyda ado etib turish qaroriga kelishgan. Bunga yetarlicha asos borligini va masala jiddiy ekanligini eslatishgan. O‘zbekiston musulmonlari idorasi Ulamolar kengashi fatvosida ham juma namozi o‘rniga uyda peshin namozi ado etilishi aytilgan.

Fiqhiy manbalarimizga murojaat qiladigan bo‘lsak, juma namozi durust bo‘lishi uchun juma namoziga davlat boshlig‘i yoki uning o‘rinbosari tomonidan umumiy ruxsat (izni omma) bo‘lishi, juma namozini odamlarga muftiy tomonidan tayinlangan kishi ado qilib berishi kerak. Demak, juma namozini uyda o‘qilganda mana shu shartlar topilmaydi, natijada namoz durust bo‘lmaydi. Bu haqida muhaqqiq olim Mulla Ali Qori rahimahulloh shunday deydilar:

والإِذْنُ العَامُّ) أي وشرط لأدائها الإذن العامّ لأنها من شعائر الإسلام، فيجب إقامتها على وجه الاشتهار بين الأنام)

ya’ni: “Jumani ado qilish uchun umumiy ruxsat (izni omma) bo‘lishi shart qilingan. Chunki juma – Islom shiorlaridan biri. Uni odamlar orasida ochiqchasiga qoim qilish shart bo‘ladi” (“Fathu bobil inoya” kitobi).

Bu mavzuda Ibn Obidin rahimahulloh shunday deydilar:

الْإِذْنُ الْعَامُّ وَهُوَ أَنْ تُفْتَحَ أَبْوَابُ الْجَامِعِ وَيُؤْذَنَ لِلنَّاسِ ، حَتَّى لَوْ اجْتَمَعَتْ جَمَاعَةٌ فِي الْجَامِعِ وَأَغْلَقُوا الْأَبْوَابَ وَجَمَعُوا لَمْ يَجُزْ

ya’ni: “Umumiy ruxsat – jome masjidi ochilib, odamlar kirishiga ruxsat bo‘lishidir. Hatto, agar masjidda bir jamoat yig‘ilib, eshikni yopib olib jum’a namozini o‘qisalar, namozlari durust bo‘lmaydi” (“Raddul muhtor” kitobi).

E’tibor berilsa, bu masalada, umumiy ruxsat bo‘lmaganda, hatto bir jamoat masjidga kirib, o‘zlaricha juma o‘qisalar ham, namozlari durust bo‘lmasligi bayon qilinmoqda.

Xulosa o‘rnida aytamizki, hozirgi sharoitda hammamiz ittifoq bo‘lib, shariatimiz ko‘rsatmalariga amal qilishimiz, Alloh taoloning sinov-imtihonlaridan go‘zal suratda o‘tishga harakat qilishimiz lozimdir. Nafl ibodatlar, tilovati Qur’on, duo-tasbehlar, qiyin sharoitda qolganlarga xayru ehson qilish kabi Alloh taologa xush keladigan amallarni ko‘paytiraylik. Boshimizga kelgan sinovni ham savob ishlash uchun g‘animat fursat, deb bilaylik. Shoyadki, Alloh taolo tez kunlarda fazilatli, katta jamoatlarda namozlarni ado qilishni nasib aylasa, xalqimizga xotirjamlikni qaytarsa. Alloh taolo dunyo musulmonlari, jumladan xalqimizdan turli balo-ofatlarni uzoq qilsin! Omin!

 O‘zbekiston musulmonlari idorasi Fatvo hay’ati

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Inson qadrini ulug‘lash va saxovatning yuksak namunasi

22.05.2026   7842   4 min.
Inson qadrini ulug‘lash va saxovatning yuksak namunasi

Munosabat

Yurtimizda amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar va tub yangilanishlar zamirida ezgu maqsad — insonni ulug‘lash, uning dardu tashvishlari bilan yashash g‘oyasi mujassamdir. Ayniqsa, diniy-ma’rifiy sohaga, milliy va diniy qadriyatlarimizni tiklashga qaratilayotgan yuksak e’tibor hamda “Inson qadri uchun” tamoyili xalqimiz qalbida ertangi kunga bo‘lgan ishonchni, Yaratganning bergan ne’matlariga shukronalik hissini yanada mustahkamlamoqda.

Mamlakatimizda inson qadrini ulug‘lash, aholini ijtimoiy himoya qilish, jamiyatda mehr-oqibat, saxovat va hamjihatlik muhitini mustahkamlash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylandi. Oliyjanob, xalqchil va savobli ushbu tamoyillar, ayniqsa, imon-e’tiqod, ezgulik fazilatlari yanada jo‘sh uradigan muborak kunlarda, qutlug‘ Qurbon hayiti ayyomi arafasida o‘zgacha bir tarovat va amaliy ifoda kasb etmoqda.

Davlatimiz Rahbari tomonidan ehtiyojmand aholini ijtimoiy-iqtisodiy jihatdan yanada qo‘llab-quvvatlash yuzasidan yangi takliflar taqdimoti bilan tanishilib, 690 milliard so‘m mablag‘ ajratilishini ma’qullaganlari butun yurtdoshlarimizni yanada to‘lqinlantirib yubordi. Davlat kuchi va e’tibori bilan ajratilgan bu katta mablag‘ning aynan "Vaqf" fondi hisobidan yo‘naltirilishi bizning zimmamizga ulkan, sharafli mas’uliyat yuklaydi. Bu ishonch fondning har bir xodimidan har qachongidan ham ko‘proq g‘ayrat, fidoyilik talab etadi.

Xalqning omonati bo‘lgan bu mablag‘larni Muhtaram Prezidentimiz ta’kidlaganlaridek, to‘liq shaffof, adolatli va manzilli tarzda o‘z egalariga yetkazish uchun bor kuch-g‘ayratimizni safarbar etamiz. Zero, bu xayriya ishlari shunchaki ko‘rsatkichlar uchun emas. Ularning zamirida minglab xonadonlarga qayta kirib keladigan umid va quvonch mujassam.

Mazkur mablag‘lar hisobidan og‘ir va nogironlikni keltirib chiqaruvchi kasalliklarga chalingan 10 ming nafar bolada murakkab jarrohlik amaliyotlari o‘tkaziladi. Bu degani, 10 ming oilaning qayta baxtga erishishi, onalar ko‘zidagi yoshning tinishidir. Shuningdek, 2,3 ming nafar onkologik, gematologik va onkogematologik tashxisi qo‘yilgan bemorlarni tibbiy tekshiruvdan o‘tkazish, davolash va jarrohlik amaliyotlari xarajatlari, shu jumladan, kamida 350 nafar og‘ir bemorda jigar va buyrak ko‘chirish amaliyoti xarajatlari to‘liq qoplab beriladi. Ko‘rsatilayotgan bu saxovatlar doirasida ijtimoiy himoyaga muhtoj, yetim va ota-ona qaramog‘idan mahrum bo‘lgan, shuningdek, Vatan sarhadlarini himoya qilish yo‘lida qurbon bo‘lgan qahramonlarimizning 8 ming nafardan ziyod farzandlari alohida e’tiborga olinib, ularning omonat hisobvaraqlariga 200 AQSH dollari miqdorida pul mablag‘lari o‘tkazib berilishi farzandlarimiz bizga omonat, degan ulug‘ g‘oyaning amaliy isbotidir.

Shu bilan birga, davlat ta’minotidagi oilalar, o‘zgalar parvarishiga muhtoj bo‘lgan yolg‘iz yashovchi hamda yolg‘iz keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslar oziq-ovqat to‘plamlari bilan ta’minlanishi, ijtimoiy himoyaga muhtoj aholi toifalari uchun ehson dasturxonlari yozilishi, ziyoratgohlar va diniy ta’lim tashkilotlarida qurbonlik tadbirlarining o‘tkazilishi bayram shukuhini har bir xonadonga olib kiradi.

Muqaddas islom dinida insonlarga yaxshilik qilish bilan birga, Allohning uylarini obod etish, o‘tganlarning qabrlarini ziyoratgohga aylantirish eng ulug‘ savobli amallardan sanaladi. Davlat rahbari tomonidan ko‘rsatilgan bu galgi g‘amxo‘rlik doirasida diniy-ma’rifiy soha alohida e’tiborda tutilib, joylardagi 500 ta masjidda aholi uchun qulay sharoitlar yaratish maqsadida zamonaviy tahoratxonalar qurilishi, rekonstruksiya qilinishi va ta’mirlanishi, shuningdek, qabristonlar obod etilishi ushbu ezgu ishlarning nihoyatda go‘zal va uzviy davomi bo‘ldi.

Muhtaram Prezidentimiz ushbu tadbirlarning shaffof va manzilli tashkil etilishi zarurligini alohida ta’kidlab, mutasaddilarga tegishli topshiriqlarni berdilar.

Hadisi sharifda: "Kim bir mo‘minning dunyoviy tashvishlaridan birini aritsa, Alloh taolo uning qiyomat kunidagi tashvishlaridan birini aritadi", deb marhamat qilinadi. Bugun yurtimizda davlat darajasida olib borilayotgan bu tizimli saxovat va muruvvat tadbirlari ayni shu ilohiy da’vatning jamiyatdagi jonli namunasidir. Tinchlik va osoyishtalik hukm surgan yurtga mana shunday baraka va xayr-saxovat yarashadi.

"Vaqf" xayriya jamoat fondi jamoasi mana shunday ulug‘vor jarayonlarda xalqimizga xizmat qilish yo‘lida bor kuch va imkoniyatlarini ishga solib, zimmadagi mas’uliyatli vazifani yuksak g‘ayrat va vijdon amri bilan ado etishga kirishgan. Zero, inson qadri ulug‘langan yurtda hamisha baraka, tinchlik va taraqqiyot bardavom bo‘ladi. Ilohim, yurtimiz tinch, xalqimiz farovon, muborak ayyomlar qutlug‘ bo‘lsin!

 

Zayniddin ESHONQULOV,

O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari,

"Vaqf" xayriya jamoat fondi raisi

 

MAQOLA