Sayt test holatida ishlamoqda!
16 May, 2026   |   28 Zulqa`da, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:28
Quyosh
05:04
Peshin
12:24
Asr
17:25
Shom
19:40
Xufton
21:08
Bismillah
16 May, 2026, 28 Zulqa`da, 1447

Soliha ayol!

21.02.2020   8028   3 min.
Soliha ayol!

Soliha ayol dinning yarmidir. Soliha ayol dunyo matolarining eng yaxshisidir. Abdulloh ibn Amr (r.a) dan rivoyat qilinadi, Payg‘ambarimiz (s.a.v) aytganlar: “Dunyo o‘zi bir matodir. Dunyo matolarining eng yaxshisi soliha ayoldir”. Muslim rivoyati.

Hokim o‘zining “Mustadrok” nomli kitobida, Anas (r.a)dan saxih deb rivoyat qilgan hadisda, Payg‘ambarimiz (s.a.v) “Kimga Alloh taolo soliha ayol nasib etgan bo‘lsa, Alloh uning dinining yarmiga yordam beribdi. Qolgan yarmida Allohdan taqvo qilsin”, deb keltirgandir.
Soliha ayolning ziynati xususida Abu Nu’aym quyidagini aytadi: Sa’id ibn Musayyibning ayoli, “Biz o‘z erlarimizga, sizlar o‘z amirlaringizga so‘zlagandek, “Alloh sizni salohiyatli qilsin, Alloh sizni salomat qilsin”deb aytar edik”-deb aytadi.

Abu Hurayra (r.a) Muhammad (s.a.v) dan “Agar men biror kimsani biror kimsaga sajda qilishga buyurmoqchi bo‘lganimda edi, albatta, ayol kishini o‘z eriga sajda qilishiga buyurgan bo‘lar edim”. Termiziy rivoyati. Ibn Moja Abu Umomadan rivoyat qilgan hadisda payg‘ambarimiz Muhammad (s.a.v) aytdilar: “Mo‘min odamning Allohdan taqvo qilishni hosil qilgandan keyin erishgan narsasining eng yaxshisi soliha ayoldir”. U ayolga biror ish buyursa, itoat qiladi, agar ayoliga qarasa ko‘zi quvnaydi, agar biror ishni qilishga qasam ichgan bo‘lsa, ayoli unga qasamning ustidan chiqishda yordam beradi. Agar eri uyida yo‘q bo‘lsa, o‘zini ham erining molini ham xolislik bilan muhofaza qiladi.

Bayhaqiy “Sho‘bul Iymon” kitobida Asmo ibn Xorija Al-Fizoriyning o‘z qizini turmushga berayotgan paytida aytgan so‘zini keltiradi: “Ey qizim, sen eringga cho‘ri kabi bo‘lgin, shunda ering senga qul kabi bo‘ladi. Eringga o‘ta yaqin kelmaginki, seni malol olib qolishi mumkin. Undan o‘ta uzoqlashib ketmagingi, sening uzoqlashib ketishing unga og‘ir botishi mumkin. Sen men sening onangga aytganimdek bo‘lgin. Men sening onangga shunday degan edim: “Madomiki, sen meni doimiy ravishda afv etib borar ekansan, mening senga bo‘lgan muhabbatimni uzoq saqlab qolasan. Men g‘azabga mingan paytimda menga biror so‘z aytmagin. Chunki men ko‘rdimki, bir vaqtning o‘zida inson qalbida ham muxabbat ham ozor jamlanmas ekan, balki muhabbat ketib qolar ekan”. Agar ayol o‘z erini rozi qilgan holatda vafot etadigan bo‘lsa, u ayolnining jannatga kirishi umid qilinadi. Bu haqda Ummu Salama (r.a) Muhammad (s.a.v)dan rivoyat qilgan hadisda, “ Qaysi bir ayol vafot etsa va eri undan rozi bo‘lib qolsa, u ayol albatta jannatga kiradi” deganlar. Imom Termiziy rivoyati.

Rasululloh (s.a.v) aytdilar: “Menga do‘zax ko‘rsatildi, qarasam undagi odamlarning ko‘pi inkor qiluvchi xotinlar ekan”. Sahobalar: “Allohni inkor qilganmi?”-deb so‘radilar.
“Erning yaxshiligini inkor qilganlar, erning qadriga yetmaganlar. Agar ularning bittasiga bir umr yaxshilik qilsang-u, keyin sendan bir kichik yomonlik ko‘rsa. “Sendan nima ko‘rdim, hech yahshilik ko‘rmadim”-deb aytadilar”-deb javob berdilar. Imom Buxoriy rivoyati.
Muhammad (s.a.v) aytdilar: “Sizlarga jannat ahlidan bo‘lgan ayollaringiz haqida xabar beraymi? Xushmuomala, tez rozi bo‘luvchi, zulm ko‘rgan paytda “Mana bu qo‘lim sizning qo‘lingizda, to siz rozi bo‘lmaguncha ko‘zimga uyqu qo‘nmaydi” deydiganlaridir”. Tabaroniy rivoyati.


Ahmadali Xudayberdiyev

Oltinko‘l tumani “Ko‘tarmachek” jome’ masjidi imom-xatibi

Maqolalar
Boshqa maqolalar

Sabr va shukrning ko‘rinishlari

14.05.2026   10253   2 min.
Sabr va shukrning ko‘rinishlari

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Islom dini sabr va shukrni inson hayotining asosiy ustunlaridan deb biladi. Sabr — qiyinchilik paytida bardosh qilish, gunohdan tiyilish va toatda sabotli bo‘lishdir. Shukr esa Alloh bergan ne’matlarni qadrlash, til bilan ham, qalb va amal bilan ham minnatdorlik bildirishdir. Bu ikki xislat mo‘minning imonini mustahkam qiladi.

Qur’ondan dalillar Alloh taolo aytadi: “Albatta, Alloh sabr qiluvchilar bilan birgadir” (Baqara surasi, 153-oyat).

Bu oyat sabrning qanchalik ulug‘ maqomga ega ekanini ko‘rsatadi.

Yana bir oyatda: “Agar shukr qilsangiz, albatta sizlarga (ne’matimni) ziyoda qilaman” (Ibrohim surasi, 7-oyat).

Bu oyat shukr qilish ne’matning ortishiga sabab bo‘lishini bildirmoqda.
Hadis

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam vaqtida aytganlar: “Mo‘minning ishi ajoyibdir. Unga yaxshilik yetsa — shukr qiladi, bu uning uchun yaxshilik; agar musibat yetsa — sabr qiladi, bu ham uning uchun yaxshilik”.

Bu hadis sabr va shukr mo‘min hayotining har ikki holatida ham foydali ekanini ko‘rsatadi.
Sabrning turlari

Toatda sabr — namoz, ro‘za va boshqa ibodatlarda bardavom bo‘lish.

Gunohdan sabr — harom ishlardan o‘zini tiyish.

Musibatda sabr — qiyinchilik va sinovlarda sabot qilish.

Shukrning ko‘rinishlari

Qalb bilan shukr — Alloh bergan ne’matlarni tan olish.

Til bilan shukr - “Alhamdulillah” deyish.

Amal bilan shukr - ne’matni yaxshilik yo‘lida ishlatish.

Shukr qilgan insonning hayotida baraka ortadi, qalbi xotirjam bo‘ladi.

Ibratli voqea

Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam hayotlarida og‘ir sinovlar bo‘lgan: ochlik, ta’qib, yaqinlarining vafoti. Lekin u zot doimo sabr qilganlar va Allohga shukr aytganlar. Toif voqeasida ham dushmanlaridan ozor ko‘rganlarida, u zot duo qilib, sabr qilganlar. Bu - haqiqiy sabr namunasidir.

Xulosa
Sabr - qiyinchiliklarda qalbni mustahkamlaydi, shukr esa ne’matlarni ziyoda qiladi. Mo‘min inson hayotida ham sabr, ham shukr bilan yashashi kerak. Sabrsiz imon mukammal bo‘lmaydi, shukrsiz ne’mat bardavom bo‘lmaydi.

Sabr va shukr - jannat yo‘lidagi ikki nurdir.


Musoxon Abbasiddinov,
Namangan shahar “Boqi polvon” jome masjidi imom-xatibi.