Milliy ma’naviyatimiz quyoshi hazrat Alisher Navoiy badiiy-estetik tafakkurning cho‘qqisi hisoblangan “Xamsa” asarining birinchi dostoni “Hayratu-l-abror”da mana bunday yozgan edilar:
Kimki jahon ahlida inson erur,
Balki nishoni anga iymon erur.
Darhaqiqat, ko‘pming yillik tariximiz nainki shaxs kamoloti, balki jamiyat taraqqiyotining ham asoslaridan biri iymon-e’tiqod ekanidan dalolat beradi. So‘nggi yillar davomida mamlakatimizda shaxsan muhtaram Prezidentimiz Shavkat Mirziyoyev rahnamoligida diniy-ma’rifiy sohaga alohida e’tibor qaratilayotgani sababi ham shunda.
Imom Buxoriy va Imom Termiziy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazlari, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazi, O‘zbekiston xalqaro islom akademiyasi kabi ma’rifat maskanlari tashkil etilgani, oliy diniy ta’lim beruvchi muassasalar soni ko‘payib, Buxoroda Mir Arab oliy madrasasi va Samarqandda Hadis oliy maktabi ish boshlagani, kalom, tasavvuf, fiqh, tafsir singari islomiy ilmlarni o‘rganadigan ilmiy maktablar ochilgani bu boradagi islohotlar ko‘lami nechog‘lik katta miqyosga ko‘tarilganini ko‘rsatadi. “Vaqf” jamg‘armasi faoliyatining yo‘lga qo‘yilishi diniy-ma’rifiy soha rivojida beqiyos ahamiyatga ega bo‘ldi. Mamlakatimizdan haj ibodatiga boradiganlar soni tobora oshib borayotgani, umra ziyoratiga borish imkoniyati quvonarli darajada kengaygani... Bu sohada amalga oshirilayotgan, ahamiyati behad katta bo‘lgan ishlarni sanab adog‘iga yetish qiyin.
Kuni kecha xalqimiz yaqin tariximizda kuzatilmagan bir xushxabarning guvohi bo‘ldi. O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Temirxon o‘g‘li Samarqandiy davlatimiz rahbari Farmoniga ko‘ra “El-yurt hurmati” ordeni bilan mukofotlandi. Haqiqatan, diniy soha rahbarining davlat mukofoti bilan taqdirlanishi mamlakatimizda olib borilayotgan islohotlarning yangi yuksalish bosqichiga ko‘tarilayotgani isbotidir.
“Temur tuzuklari”da hazrat Sohibqiron Amir Temur mana bunday yozgan edi: “...sayyidlar, ulamo, mashoyix, oqilu donolar, muhaddislar, tarixchilarni sara, e’tiborli odamlar hisoblab, izzatu hurmatlarini o‘rniga qo‘ydim”.
Jamiyatda islomiy ma’rifatni yuksaltirish ishiga katta hissa qo‘shib kelayotgan muftiy Usmonxon Temirxon o‘g‘li Samarqandiyga ko‘rsatilgan yuksak e’tibor bugungi kunda mamlakatimizda buyuk Sohibqiron Amir Temur boshqaruvi an’analari munosib darajada davom ettirilayotgani isbotidir. Zero, olimlarga ko‘rsatilgan ehtirom Vatan va millat, ma’rifat va diyonat rivojiga ko‘rsatilgan ehtiromdir.
Muftiy Usmonxon Temirxon o‘g‘li Samarqandiy hazratlari nafaqat yurtimiz va Markaziy Osiyo mintaqasida, balki dunyo miqyosida e’tirof etilgan ulamolardan biri, Islom olami uyushmasi ta’sis majlisi hamda Butunjahon ulamolar kengashi a’zosidir. “Dunyoning eng nufuzli 500 musulmoni” ro‘yxatidan munosib o‘rin egallagani O‘zbekiston xalqi uchun iftixor sanaladi. Muftiy hazrat qalamiga mansub “Tafsiri Irfon” tufayli ona yurtimizdan yetishib chiqqan ulug‘ mufassirlar adadi yana bittaga ko‘paydi. “Imom Buxoriy – muhaddislar sultoni”, “Oilada farzand tarbiyasi” kabi sara asarlari jamiyat ma’naviyatini yuksaltirish ishiga qo‘shilgan munosib hissa deyilsa, mubolag‘a bo‘lmas.
Muftiy Usmonxon Temirxon o‘g‘li Samarqandiy hazratlariga mustahkam sog‘lik, jamiyat ma’naviyatini yuksaltirish, diniy-milliy qadriyatlarimizni asrab-avaylash hamda rivojlantirishdek ezgu va savobli faoliyatlarida g‘ayrat-shijoat hamda yangidan-yangi muvaffaqiyatlar tilaymiz.
Nurboy JABBOROV,
Toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti
universiteti kafedra mudiri,
professor, filologiya fanlari doktori,
Imom Buxoriy nomidagi Toshkent islom
instituti professori
Shu yil 24 mart kuni Andijon, Farg‘ona va Namangan viloyatlaridan saralab olingan guruh rahbarlari uchun maxsus o‘quv seminari bo‘lib o‘tdi. Ushbu tadbir “Haj – 2026” mavsumini yuqori saviyada, namunali va tartibli tashkil etish, ziyoratchilarimizga munosib sharoitlar yaratish maqsadida tashkil etildi.
O‘quv mashg‘ulotlarini Namangan viloyati bosh imom-xatibi Abdulloh domla Samadov, Din ishlari bo‘yicha qo‘mita bo‘lim boshlig‘i Bobomurod Rustamov va O‘zbekiston musulmonlari idorasi Haj va umra tadbirlarini tashkil etish markazi direktori Maqsud Karimov olib borishdi.
Yig‘ilish davomida notiqlar guruh rahbarlariga yaqinlashib kelayotgan haj mavsumining tashkiliy ishlari, unga doir eng muhim vazifalar va mas’uliyatli jihatlari alohida tushuntirib o‘tildi. Xususan, ziyoratchilarga Islomning beshinchi rukni bo‘lgan haj ibodatiga puxta tayyorgarlik ko‘rish, haj amallarini ado etishning tartib-qoidalari va muborak qadamjolarni ziyorat qilish odoblari xususida so‘z yuritildi.
Shuningdek, soha mutasaddilari guruh rahbarlariga haj safariga doir amaldagi qonunchilik va boshqa me’yoriy hujjatlarni ham puxta bilish, ziyoratchilar bilan ishlashda doimo xushmuomala bo‘lish, o‘zaro yordam muhitini shakllantirish muhimligiga urg‘u qaratishdi.
Seminar yakunida ishtirokchilarni qiziqtirgan savollarga atroflicha javob berildi. Shuningdek, kelgusida Fatvo markazi ulamolari bilan haj ibodatiga oid shar’iy masalalar bo‘yicha dars mashg‘ulotlari olib borish reja qilindi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati