Sayt test holatida ishlamoqda!
03 Oktabr, 2026   |   22 Rabi`us soni, 1448

Toshkent shahri
Tong
05:03
Quyosh
06:21
Peshin
12:12
Asr
16:16
Shom
18:06
Xufton
19:20
Bismillah
03 Oktabr, 2026, 22 Rabi`us soni, 1448

Terror va internet

25.11.2019   4374   5 min.
Terror va internet

Alhamdulillah vassolatu vassalamu ala Rasulillah. XXI asr fan va texnika, taraqqiyot asri. Bugungi kunda har bir inson hohlagan xabarini internet orqali bir soniyada olish imkoniyatiga ega. U olingan xabar yaxshi ham va yomon ham bo‘lishi mumkin. Bugungi kunda insonlarni internetdan cheklab bo‘lmaydi. Bu borada marhum birinchi yurtboshimiz: “...Albatta, internet orqali dunyoning istalgan nuqtasi bilan tezkor aloqa o‘rnatish, zudlik bilan zarur axborot va ma’lumotlarni olish, bilim va ma’rifatni oshirishda uning beqiyos o‘rni va ahamiyati borligini hech kim inkor etolmaydi. Biz odamlarimizning internet imkoniyatlaridan yanada kengroq foydalanishga bo‘lgan intilishlarini har tomonlama qo‘llab – quvvatlaymiz. Takror bo‘lsa–da, aytmoqchiman – axborot olamida qandaydir devor o‘rnatish, o‘z qobig‘iga o‘ralib, mahdudlikka yuz tutish yo‘li bizga aslo ma’qul emas.” deya aytgan so‘zlarini esga olmasdan ilojimiz yo‘q.

Lekin tanganing ikki tarafi bo‘lganidek, internetdan yaxshi va yomon maqsadda foydalanish ham mumkin. Hozirgi kunda axborot urushi shiddat bilan avj olmoqda. Axborot urushi – turli yomon maqsadlarga erishish uchun raqibga g‘oyaviy ta’sir ko‘rsatishdir. Shuningdek, axborot xuruji raqibga ta’sir ko‘rsatish orqali jamoatchilik ongini g‘arazli yo‘llar asosida shakllantirishga urinishdir.

Shuni yodda saqlash lozimki, din niqobidagi buzg‘unchi kimsalar yoshlarni o‘z tuzoqlariga ilintirishda internetdan ustalik bilan foydalanmoqda. O‘zlarini “yaqin do‘st” yoki “hidoyatga chorlovchi” sifatida tanitib, yoshlarni to‘g‘ri yo‘ldan chalg‘itishmoqda.

2015 yilga kelib buzg‘unchilik, zo‘ravonlik, eksremizm va terrorizmni targ‘ib qiluvchi veb – saytlar soni 10000 taga yetgani ta’kidlanmoqda.

Bunga yaqqol misol Yaqin Sharqdagi dahshatli voqealarning sodir bo‘layotgani. Millionlab insonlarning uy va boshpanasiz, vatangado bo‘layotgani.

Shuningdek Islomiy shiorlarni niqob qilib olgan Islom dushmanlari o‘zlarini xunrezliklarini amalga oshirmoqda. Jangarilar tomonidan otilgan o‘qlar va masjidlardagi portlatishlar oqibatida necha minglab begunoh insonlar halok bo‘lmoqda, yuzlab odamlar tan jarohati olishmoqda.

“Buyuk Britaniya hukumati “islom terrorchiligi”, “islom fanatlari” kabi atamalarni qo‘llashdan voz kechish to‘g‘risida qaror qabul qilgani barchaga ma’lum bo‘lsa kerak. Birlashgan qirollikning xavfsizlik xizmati terrorchilikni Islom bilan bog‘lash to‘g‘ri emasligini, bu narsa mamlakatdagi musulmon jamoalari nafratini qo‘zg‘ashi, ular aholining boshqa qatlamlaridan ajralib qolishlariga sabab bo‘lishi mumkinligini ta’kidlagani ham sir emas.

Buyuk Britaniya ichki ishlar vaziri Jeki Smit terrorchi zo‘ravonlar o‘z e’tiqodiga zid harakat qilishini aytadi: “Mamlakatimizda ham, butun dunyoda ham kimnidir qo‘rqitish, fitna, suiqasd qilish, ozor berish Islom dinida yo‘q ekanini musulmonlar ta’kidlashayapti. Demak, bunday harakatlarni Islomga qarshi faoliyat, deb atashdan boshqa ilojimiz yo‘q”.

Darhaqiqat, bunday terrorchilarni musulmon deb bo‘lmaydi. Chunki agar musulmon bo‘lganlarida musulmonlarga qurol ko‘tarishmasdi. Yana Xudodan qo‘rqmasdan Alloh taoloning baytiga kirib, namoz o‘qib turgan namozxonlarni qirib, qancha-qancha oilalar boquvchisiz qoldirib, qancha-qancha ayollarni beva qoldirishmasdi, qancha-qancha yetim bolalar dunyoda ko‘paymas edi. Yuqorida aytib o‘tilgan barcha yomon illatarni Islom dini qoralaydi. Islom so‘zining lug‘aviy tarjimasi esa “Tinchlik, omonlik” ma’nolarini anglatadi. Islom dini insonlarni tinch-totuv yashashga, boshqalarga, hatto boshqa din vakillariga ham zulm qilmaslikka chaqiradi. Dinimiz asosida rahm-shafqat, mehr-oqibat, insonparvarlik, birodarlik, o‘zaro hurmat, tinchlik-osoyishtalik kabi ezgu xislatlar yotadi.

Alloh taolo aytadi: “Kim bir jonni nohaqdan yoki yer yuzida fasod qilmasa ham o‘ldirsa, xuddi hamma odamlarni o‘ldirgan bo‘ladi”(Moida, 32).

Islom dinimiz har bir jonni juda qadrlaydi, xoh musulmon bo‘lsin, xoh g‘ayri din bo‘lsin, qanday irqqa tegishli bo‘lmasin, qaysi millatga tegishli bo‘lmasin, baribir barchasini ardoqlaydi. Bir begunox insonni o‘ldirish butun boshli insoniyatni o‘ldirgandek jinoyat hisoblanadi.

Alloh taolo aytadi: “Mo‘minlar Allohdan o‘zgaga iltijo qilmaydilar va biron jonni nohaq o‘ldirmaydilar va zino ham qilmaydilar. Kim ana shularni qilsa, uqubatga duchor bo‘lur. Qiyomat kuni uning azobi bir necha barobar ko‘paytirilur va u azobda xor bo‘lib abadiy qolur”( Furqon, 68-69).

Xulosa o‘rnida shuni aytish kerakki, internetdan foydalanuvchi shaxs eng avvalo sog‘lom e’tiqod to‘shunchasining mohiyati, to‘g‘ri aqidani botilidan ajratib olish yo‘llari va bugungi kunda internet olamiga o‘rnashib olib, nafaqat muayyan shaxslarni, balki butun bir yurtni to‘g‘ri yo‘ldan adashtirishga urinayotgan kimsalarning qilmishlarini bilishi kerak. Bundan so‘ng ma’naviy ongini yuksaltirishi, axborot olamidagi xabarlarning ishonchli va ishonchsizini anglashi, zararidan foydalisini ajrata olishi zarurdir.

 

Tojiddinov Abdus Somad Abdul Bosit

MAQOLA
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

Iordaniya OAV O‘zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyoti haqida yozmoqda

07.09.2026   80211   5 min.
Iordaniya OAV O‘zbekistonning mustaqillik yillaridagi taraqqiyoti haqida yozmoqda

Iordaniyaning yetakchi ommaviy axborot vositalarida O‘zbekiston Nodirjon Turg‘unovning mamlakatimiz mustaqilligining 35 yilligiga bag‘ishlangan intervyusi chop etildi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.

Suhbat Iordaniya Milliy axborot agentligi (Petra), “Al Rai” gazetasi, shuningdek, “Hala”, “Roya News”, “Jafra News”, “AlAnbat News”, “Johina News”, “Nabzal Balad”, “Al Qubba News” yangiliklar agentliklari va Arab axborot agentliklari federatsiyasi tomonidan keng yoritildi.

Intervyuda elchi O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi munosabatlar jadal rivojlanib, keng qamrovli yo‘nalishlarni qamrab olayotganini ta’kidladi. Ikki tomonlama hamkorlik o‘zaro hurmat, ishonch va xalqlarimiz o‘rtasidagi tarixiy yaqinlik tamoyillariga asoslangani alohida qayd etildi.

Nashrda Iordaniya Qirolining 2025 yilda O‘zbekistonga amalga oshirgan davlat tashrifi alohida ahamiyatga ega bo‘lgani ta’kidlandi. Tashrif davomida O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev bilan o‘tkazilgan muzokaralar ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirishda muhim bosqich bo‘ldi. Elchi ayni bosqichda asosiy ustuvor vazifa oliy darajada erishilgan kelishuvlarni amalda ro‘yobga chiqarishni ta’minlashdan iborat ekaniga urg‘u berdi. Shu munosabat bilan so‘nggi vaqtlarda bir qator yuqori darajadagi delegatsiyalarning o‘zaro tashriflari amalga oshirildi.

Suhbatda Prezident Shavkat Mirziyoyev va Qirol Abdulla II ning iqtisodiyotni modernizatsiya qilish, investitsiyalarni jalb etish, ta’lim va inson kapitalini rivojlantirish, yoshlar uchun imkoniyatlarni kengaytirish, madaniyatlararo muloqotni ilgari surish hamda mintaqaviy barqarorlikni ta’minlash masalalaridagi yondashuvlari o‘xshash ekani qayd etildi. Siyosiy hamkorlik haqida to‘xtalib, elchi O‘zbekiston va Iordaniya muntazam muloqot olib borayotgani, BMT, Islom hamkorlik tashkiloti va boshqa xalqaro maydonlarda yaqindan hamkorlik qilayotganini bildirdi.

Savdo-iqtisodiy hamkorlikni rivojlantirishga ham alohida e’tibor qaratildi. Elchi 2025 yilda o‘zaro tovar aylanmasi hajmi avvalgi yilga nisbatan deyarli ikki baravarga oshganini ma’lum qildi. Shuningdek, 2026 yil aprel oyida o‘tkazilgan O‘zbekiston va Iordaniya o‘rtasidagi Hukumatlararo komissiyaning birinchi yig‘ilishi muhim ahamiyat kasb etgani ta’kidlandi. Unda ishbilarmon doiralar o‘rtasidagi aloqalarni faollashtirish, qo‘shma ko‘rgazmalar tashkil etish va Ishbilarmonlar kengashi faoliyatini yo‘lga qo‘yishga kelishib olingan. Iordaniya vakillariniyg Toshkent xalqaro investitsiya forumidagi ishtiroki ikki mamlakat kompaniyalari o‘rtasida bevosita aloqalarni mustahkamlash uchun qo‘shimcha imkoniyat bo‘ldi.

Transport aloqalarini rivojlantirish kontekstida Amman va Toshkent o‘rtasida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yilgani olqishlandi. Joriy yilning 1 iyulidan e’tiboran “Royal Jordanian” aviakompaniyasi ikki davlat poytaxtlari o‘rtasida haftasiga ikki marta muntazam reyslarni amalga oshirishni boshladi. Shuningdek, O‘zbekiston va Iordaniya fuqarolari uchun o‘zaro vizasiz rejimning joriy etilishi turizm va ishbilarmonlik aloqalarini rivojlantirishda muhim qadam bo‘ldi.

Turistik salohiyat haqida gapirganda, elchi O‘zbekiston Samarqand, Buxoro va Xiva kabi dunyoga mashhur tarixiy shaharlarga ega ekanini, Iordaniya esa Amman, Petra va Vadi-Ram kabi noyob qadamjolarni taklif etishini ta’kidladi. Kelgusi hamkorlikning istiqbolli yo‘nalishlari sifatida farmatsevtika, sog‘liqni saqlash, qishloq xo‘jaligi, sanoat kooperatsiyasi, raqamlashtirish, logistika, ta’lim, madaniyat va islom merosi sohasidagi tadqiqotlar belgilandi.

O‘zbek-iordan munosabatlarining gumanitar tarkibiy qismiga to‘xtalinganda, 2026 yil 8 iyul kuni Iordaniyaning Fatvolar bo‘yicha bosh boshqarmasi va O‘zbekiston musulmonlari idorasi huzuridagi Fatvo markazi o‘rtasida hamkorlik memorandumi imzolangani qayd etildi. Bundan tashqari, to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnov va vizasiz rejim sharoitida ziyoratni tarixiy va madaniy obyektlarga tashrif bilan uyg‘unlashtirgan “Umra plyus” formatida qo‘shma turistik dasturlarni ishlab chiqish imkoniyati ta’kidlandi.

Mamlakatimizning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishi haqida so‘z yuritar ekan, elchi “O‘zbekiston — 2030” Strategiyasi mamlakatning uzoq muddatli taraqqiyot qarashlarini aks ettirishini bildirdi. Ta’kidlanganidek, ilk bor mamlakat yalpi ichki mahsuloti 145 milliard dollardan oshdi, eksport hajmi 33,4 milliard dollarga yetdi, jalb qilingan xorijiy investitsiyalar esa 43,1 milliard dollarni tashkil etdi. Qashshoqlik darajasi 5,8 foizgacha kamaydi.

Shuningdek, joriy yilda O‘zbekiston davlat mustaqilligining 35 yilligini nishonlayotgani, so‘nggi yillar iqtisodiyot, davlat boshqaruvi, sud-huquq tizimi, ta’lim va sog‘liqni saqlash sohalarida tub islohotlar davri bo‘lgani ta’kidlandi.

Intervyu yakunida elchi O‘zbekiston taraqqiyotining navbatdagi bosqichidagi asosiy ustuvor yo‘nalishlarni ko‘rsatib o‘tdi. Ular orasida iqtisodiy o‘sish va mehnat unumdorligi sifatini oshirish, innovatsiyalar va “yashil” energetikani rivojlantirish, suv resurslaridan oqilona foydalanish va inson kapitalini yuksaltirish o‘rin olgan. Ushbu jarayonlar xalqaro sheriklar, jumladan Iordaniya uchun ham investitsiyaviy va texnologik loyihalarni amalga oshirishda yangi imkoniyatlar ochadi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati

O'zbekiston yangiliklari