Sayt test holatida ishlamoqda!
19 May, 2026   |   1 Zulhijja, 1447

Toshkent shahri
Tong
03:24
Quyosh
05:01
Peshin
12:25
Asr
17:27
Shom
19:42
Xufton
21:12
Bismillah
19 May, 2026, 1 Zulhijja, 1447

Eronning etakchi nashrida Hivaning boy merosiga bag'ishlangan maqola chop etildi

25.08.2023   3676   3 min.
Eronning etakchi nashrida Hivaning boy merosiga bag'ishlangan maqola chop etildi

Eronning etakchi «Isfahan Ziba» gazetasida «O'zbekistonning Hiva mo'jizalariga bir nazar: Isfahondan Dorulislom Horazmgacha» sarlavhali maqola chop etildi, deb xabar bermoqda «Dunyo» AA muxbiri.

Nashrning butun bir sahifasini egallagan mazkur material eronshunoslik bo'yicha katta ekspert, «Isfahan Ziba» gazetasi muharriri Nafisa Hujjatiyning mamlakatimizdagi tarixiy maskanlar – Samarqand, Buxoro, Hiva, Afshona, Shahrisabz, Urganch va Toshkent shaharlariga qilgan ikki haftalik sayohati tafsilotlari qalamga olingan.

«Biz Hivani tarixiy «Horazm» nomi bilan bilamiz. Hiva O'zbekiston g'arbidagi kichik, ammo maftunkor shahar bo'lib, uni ko'rib hayratda qolasan kishi. Boisi, uning Yazd va Isfahondagi madaniy meros ob'ektlari bilan o'xshash jihatlari ko'p, – deb yozadi muallif. – O'zbekistonga qilgan safarim haqidagi hikoyani bir nechta alohida maqolalarda bayon qilmoqchiman. Bu mamlakatga ikki haftalik safarim davomida ko'rgan olti shaharning har birida juda ko'p qiziqarli voqealar borki, ularning hammasini bitta maqolada yozib bo'lmaydi».

Muallif, shuningdek, keng qamrovda yozilgan hikoya tarzidagi maqolasida, asosan, Hivaga tashrif tafsilotlari, jumladan, aholining mehmondo'stligi, qadimiy minoralar jilosi-yu, Hivada suratga olingan mashhur jahon kinofil'mlarida aks etgan tarixiy obidalar, shuningdek, fors yozuvidagi toji bilan Hiva ramziga aylangan minora tarixini bayon etgan.

Shuningdek, maqolada buyuk ajdodlarimizdan yodgorlik bo'lib qolgan mashhur minoralar tarixi haqidagi ma'lumotlar mushtariylar e'tiboriga havola qilingan. Hususan, Hiva shahri markazida joylashgan «Ichan qal'a» me'moriy yodgorligi 1990 yilda YuNESKOning Butunjahon madaniy merosi yodgorliklari ro'yxatiga kiritilgani alohida qayd etilgan.

Nafisa Hujjatiy yurtimizda xorijiy sayyohlarni jalb qilish maqsadida turli ko'rgazmalar tashkil etilayotganini yuqori baholab, O'zbekistonni sayyohlik salohiyati boy davlat sifatida e'tirof etgan.

Muallif Hiva shahrining tungi hayotidan va sayyohlar uchun tashkil etilayotgan rang-barng madaniy dasturlar muhitidan hayratga tushganini ham ta'kidlagan.
«Bir necha oy oldin Hiva shahrida o'zbek xalqining buyuk ajdodlaridan biri - Pahlavon Mahmud xotirasi uchun o'tkazilgan «Pahlavon Mahmud – Bahodirlar o'yinlari» xalqaro turnirida birinchi o'rinni egallagan eronlik Rizo Qitosiy sharafiga Eron bayrog'i ko'tarildi. Yana bir muhim jihat: Dorulislom Hiva tangalaridir. Hivadagi ko'hna ark antropologiya muzeyida «Zarb Dorul Islom Horazm» yozuvi tushirilgan tangalar hech bir sayyohni bee'tibori qoldirmaydi», - deb yozadi «Isfahan Ziba» gazetasida bosilgan maqola intihosida.

O'zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati

Dunyo yangiliklari
Boshqa maqolalar
Maqolalar

Alloh borligiga aqliy dalil

18.05.2026   2632   2 min.
Alloh borligiga aqliy dalil

Bismillahir Rohmanir Rohiym

Alloh taoloning bizga O‘zining borligini isbotlash uchun yana bir aqliy dalilni keltiradi. Qur’oni karimda bunday deyilgan:

﴿لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرَى﴾

“Osmonlar-u yerdagi narsalar, ikkisining o‘rtasidagi va tuproq ostidagi narsalar ham Unikidir” (Toha surasi, 6-oyat).

Ushbu oyati karima nozil bo‘lganiga o‘n to‘rt asrdan oshdi. Oyati karimadagi “tuproq ostidagi narsalar” haqida ko‘pchiligimiz fikr yuritib ko‘rmagan bo‘lsak kerak.

Tuproq, yer ostidagi narsalar yaqin kunlargacha biz uchun noma’lumligicha qolgandi. Lekin Alloh taolo bizga uning ostidagi yashirin xazinalarni topib, ulardan foydalanishimizni xohladi. Oltin, kumush, temir kabi nafis va qimmatbaho ma’danlarni kashf qildik.

Alloh taolo ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar aslida ham yo‘q bo‘lavermasligiga yana bir dalil keltirdi. Bu dunyoda hech kim yer osti boyliklarini “men yaratganman” deb ayta olmaydi. Hatto eng katta olimlar ham bunday da’voni qila olmaydilar. Neft konlarini, oltin, kumushga o‘xshagan qimmatbaho ma’danlarni hech kim ixtiro qilmagan.

Yer ostida hali biz bilmagan boyliklar ham bordir. Ko‘zimiz ko‘rmasada Alloh taolo ularni yaratgandan beri ular tuproq ostida turgan. Ular yaqinda paydo bo‘lib qolmagan, ularni inson zoti yaratmagan. Demak, Alloh taolo bizga yana bir bor o‘sha haqiqatni isbotlamoqda: ko‘zimizga ko‘rinmagan narsa aslida ham yo‘q bo‘lavermaydi.

To‘g‘ri, oxirat, jannat, do‘zax kabi ko‘zimizga ko‘rimaydigan narsalarni Alloh taolo idrok etishga bizni chaqirmaydi. Chunki buning bu dunyoda iloji yo‘q. Lekin bizga borliqdagi mo‘jizalarning o‘zi yetarli. Ularni ko‘rib fikr yuritamiz, aqlimizni ishlatamiz. Yaxshilab o‘ylab ko‘rsak Alloh O‘zining borligiga bu dunyoning o‘zida juda ko‘p aqliy dalillarni keltirganini anglaymiz.

Demak, ko‘zimizga ko‘rinmagan narsalar bor bo‘lishi ham mumkin, degan xulosaga kelar ekanmiz, bu insonni kufrdan ko‘ra iymonga ko‘proq yaqinlashtiradi.


Shayx Muhammad Mutavalli Sha’roviy rahimahullohning
"Allohning borligiga aqliy dalillar" kitobidan

Maqolalar