Tarixda eng qisqa va balog‘atli maktublar, mav’izalar ko‘p bo‘lgan. Shulardan ikkita ibratlisini keltiramiz.
“Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu)dan Amr ibn Oss (roziyallohu anhu)ga:
“Menga yetib kelgan xabarga ko‘ra, hukm majlislarida suyanib o‘tirar ekansan. Ey Ossning o‘g‘li, tavoze’ bilan o‘tir! Aks holda hokimlikdan olaman. Kiyim kiyishga ko‘p e’tibor berma! Allohdan qo‘rqish va (gunohlaring uchun) nadomat libosini kiy! Agar kishi uchun o‘z kiyimlarida sharaf bo‘lganida, u eng go‘zal liboslarini Haramda yechmagan bo‘lardi”.
Ma’lumki, Saudiya Arabistoniga Haj va Umra qilish niyatida boradigan odam Haram hududiga kirishdan oldin belgilangan joyda barcha liboslarini yechib, ehrom kiyib oladi.
*****
Yaqin tarixdagi eng qisqa va ma’noli xutba
Bu voqea Tunisdagi Zaytuna jome’sida bo‘lgan edi. Mamlakat muftiysi Muhammad Tohur ibn Oshur rahimahulloh Jum’a kuni minbarga chiqib, namozxonlarga yuzlanib, “Bozorlardagi ayollar kimniki?” deb so‘radi. Namozxonlar sukutda. Imom yana “Bozorlardagi ayollar kimniki?” deya savolini takrorladi. Bu safar ham namozxonlar jim.
Shunda ulug‘ muftiy: “Modomiki, ayollaringiz ochiq-sochiq, yarim-yalang‘och ekan, o‘qigan namozlaringizda yaxshilik yo‘qdir. Takbir ayting!” dedi.
Internet ma’lumotlari asosida Nozimjon Hoshimjon tayyorladi
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Savol: Yolg‘iz namoz o‘qiyotgan odam masalan, xufton namozini jahriy qilib o‘qiyotgan bo‘lsa va esidan chiqib maxfiy o‘qib yuborsa, uning hukmi nima bo‘ladi?
Javob: Bismillahir Rohmanir Rohiym. Bu kishining namozi to‘liq ado etilgan hisoblanadi. Chunki yolg‘iz o‘qiyotgan namozxon jahriy namozlarni xohlasa jahriy yoki maxfiy o‘qishi mumkin. Ammo jahriy o‘qishi jamoat bilan ado etishga o‘xshaganligi uchun afzal hisoblanadi. Maxfiy namozlarda esa u ham maxfiy o‘qiydi. Chunki Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam kunduz vaqtida o‘qiladigan namozlarda ovoz chiqarilmaydi, deganlar.
Yolg‘iz holatda namozni maxfiy o‘qiyotgan namozxon esida yo‘q jahriyga o‘tib ketib qolsa yoki jahriy o‘qiyotib maxfiyga o‘tib ketib qolsa, bu holatda sajdai sahv vojib bo‘lmaydi. Lekin qasddan qilsa, xatokor hisoblanadi.
Jahriy namozlarda qiroatni jahriy va maxfiy namozlarda maxfiy qilishning vojibligi jamoatga, ya’ni imomga tegishli masala hisoblanadi. Shuning uchun imom bu ishlarni unutib tark etsa, sajdai sahv qiladi. Vallohu a’lam.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Fatvo markazi