Bir kishi xotini oldingiday yaxshi eshitmayotganini payqab qoldi. Bundan tashvishga tushdi, balki qulog‘iga maxsus eshitish uskunasi taqishi kerakdir deb ham o‘yladi. Shunday mulohazalar bilan do‘xtir huzuriga yo‘l oldi. Har holda mutaxassis bilan maslahatlashgan yaxshi-da.
Uning arzini tinglagan shifokor bir sinov usulini o‘rgatdi:
– Xotiningizdan qirq qadam narida turasiz, odatdagi suhbat tovushida gapirib ko‘rasiz. Agar eshitmasa, masofani o‘ttiz qadamga qisqartirasiz. Yana bo‘lmasa, yigirma qadam. Xullas, sizni eshitguncha yaqin boraverasiz.
U bu tajribani o‘sha kun oqshomdayoq qo‘llashga kirishdi. Xotini oshxonada kuymalanib yurganini ko‘rgach, qirq odim nariga bordi-da:
– Onajonisi, bugun kechki ovqatga nima pishiryapsiz? – dedi.
Javob yo‘q. Odam masofani o‘ttiz qadamga qisqartirib, savolini qaytardi:
– Onajonisi, bugun kechki ovqatga nima pishiryapsiz?
Yana javob yo‘q. Endi yigirma metr masofada turib so‘radi:
– Onajonisi, bugun kechki ovqatga nima pishiryapsiz?
Nahotki! Yana javob bo‘lmadi-ku!
Er oshxona eshigi yaqiniga keldi-da, so‘rovini tag‘in takrorladi:
– Onajonisi, bugun kechki ovqatga nima pishiryapsiz?
Tavba-tavba! “Nima balo, ayolimning qulog‘i tom bitganmi?!” deb o‘yladi u. Bu safar xotiniga judayam yaqin keldi:
– Onajonisi, bugun kechki ovqatga nima pishiryapsiz?
Va nihoyat shu gal ayoli javob berdi:
– Dadajonisi, beshinchi marta qaytaryapman: osh damlayapman, osh.
Biz ko‘pincha muammoni qarshimizdagi kishilardan axtaramiz. Balki ayb o‘zimizdadir. Buni esa xayolimizga ham keltirmaymiz. Oqil odamning eng ustun jihatlaridan biri boshqalarning emas, o‘zining nuqsonlarini o‘ylashi va ularni to‘g‘rilashidir.
Orif Tolib
O‘zbekistonning zamonaviy rivojlanish bosqichida mahalla instituti davlat va jamiyat o‘rtasidagi oltin ko‘prik vazifasini o‘tab, islohotlarning bosh harakatlantiruvchi kuchiga aylandi. Ayniqsa, 2026 yilning «Mahallani rivojlantirish va jamiyatni yuksaltirish yili» deb e’lon qilinishi ushbu tizimni yangi sifat bosqichiga olib chiqdi.
Bugun mahalla shunchaki ma’muriy hudud emas, balki inson qadri ulug‘lanadigan, ijtimoiy va iqtisodiy muammolar bevosita joyida hal etiladigan eng xalqchil tuzilmaga aylandi.
Mahallaning ijtimoiy hayotdagi o‘rni, avvalo, uning betakror tarbiya maktabi ekanligida namoyon bo‘ladi. «Bir bolaga yetti mahalla ota-ona» tamoyili asosida shakllangan muhit yosh avlod qalbiga milliy qadriyatlarni singdirish, kattalarga hurmat va jamoaviy mas’uliyat hissini uyg‘otishda beqiyos ahamiyatga ega.
Joriy yilda mahallalarda madaniy-ma’rifiy tadbirlarning yangicha mazmun kasb etishi, keksalar o‘giti va jamoatchilik nazoratining kuchayishi jamiyatda sog‘lom ma’naviy muhitni qaror toptirmoqda.
«Mahalla yettiligi» tizimining to‘liq mustaqilligi va ularga berilgan keng vakolatlar natijasida «xonadonbay» ishlash mexanizmi o‘z samarasini bermoqda. Mahalla budjetining shakllantirilishi esa infratuzilmaviy muammolarni — yo‘l, ichimlik suvi va energiya ta’minoti kabi masalalarni tezkor, manzilli hal etish imkonini berdi.
Shu bilan birga, mahalla tinchlik va ijtimoiy adolatning bosh kafolatidir. Ijtimoiy himoya milliy agentligining har bir mahalla bilan uzviy bog‘langani yordamga muhtoj qatlamni aniqlash va ularni manzilli qo‘llab-quvvatlashda shaffoflikni ta’minladi.
Profilaktika inspektorlari va faollarning hamkorligi natijasida «xavfsiz mahalla» tamoyili hayotga tatbiq etilib, jinoyatchilikning oldini olish va oilaviy totuvlikni asrash borasida mutlaqo yangi tizim yaratildi.
Xulosa qilib aytganda, mahalla — kuchli fuqarolik jamiyatining poydevoridir. Amalga oshirilayotgan keng ko‘lamli islohotlar yurtimizdagi har bir fuqaroning farovon hayot kechirishiga, davlatning xalqqa yanada yaqinlashishiga xizmat qilmoqda. Zero, mahalla obod va tinch bo‘lsa, butun mamlakatda barqarorlik va yuksalish bardavom bo‘ladi.
Abdulaziz ABDULLAYEV,
Qamashi tumani “Chim” jome masjidi imom-xatibi