Sayt test holatida ishlamoqda!
27 Iyun, 2026   |   12 Muharram, 1448

Toshkent shahri
Tong
03:06
Quyosh
04:52
Peshin
12:29
Asr
17:41
Shom
20:04
Xufton
21:46
Bismillah
27 Iyun, 2026, 12 Muharram, 1448

G‘aflat uyqusi

24.08.2018   8451   4 min.
G‘aflat uyqusi

Insonning kelajak oldidagi eng katta burchi – farzand tarbiyasidir. Chunki jamiyatning ertangi kuni farzandlarimizga bergan tarbiyamizga bog‘liq. Bu shunday mas’uliyatki, bundan aslo g‘aflatda qolmaslik lozim.

Oisha raziyallohu anhodan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam aytdilar: “Kishi yeydigan narsalarning eng pokizarog‘i kasbidandir. Albatta, farzandi ham uning kasbidandir” (Imom Ahmad, Imom Termiziy rivoyati).

Farzand inson kasbining mahsuli kabi ekan, undan go‘zal hosil olish uchun qanday ko‘chat parvarish qilingani va qanday yerga ekilganiga yaxshi ahamiyat berish lozim. Toki “ko‘chat”ning urug‘i puchak bo‘lib qolmasin. Keyin esa, “urug‘ qadalguvchi yer”ning pokizasini tanlash lozim. Ko‘cha-ko‘yda ko‘rinib, tashqi go‘zalligi yoqib qolgan ayolga uylanaverishlik farzandning otasi zimmasidagi haqga xiyonatdir.

Ana undan keyin xotin bilan qo‘shilish Allohning zikrisiz bo‘lmasligi kerak. Doimiy parvarish halollikni talab qiladi. Farzand tug‘ilgach shariatga muvofiq chiroyli ism qo‘yish, faqat halol parvarish qilish, aqlini taniy boshlagach imon kalimasini, asta sekin suralarni yodlatib, o‘ng qo‘lida ovqatlanish va boshqa odoblarni o‘rgatish lozim.

“Nima eksang, shuni o‘rasan”, deganlaridek, ota-ona odob-axloqda, ahillikda va taqvoda umr o‘tkazsin, toki o‘zidan yetishib chiqqan meva yaxshi hosil bersin.

Sobit Banoniy rahimahulloh aytadi: “Rivoyat qilinishicha bir kishi otasini bir joyda urayotgan edi. Undan:

  • Bu nima ish? – deb so‘rashdi. Shunda ota aytdi:
  • Uni tek qo‘yinglar. Men ham shu joyda otamni urgan edim. Endi o‘g‘limdan qaytdi. U meni shu joyda urmoqda. Bu o‘shaning jazosi. Uni malomat qilmanglar!

Abu Lays Samarqandiy aytadi: “Kim ota-onasiga osiylik qilsa, bolasidan xursandchilik ko‘rmaydi”.

Odoblarning eng yaxshisi – chiroyli o‘rnak bo‘lish. Bunda ota-onaning tarbiyali bo‘lishi muhim. Lekin bu so‘zlar bugungi kunlarning armonlari bo‘lib borayotir.

Internet tarmoqlarida bir ibratli hikoyaga ko‘zim tushdi. Unda yozilishicha bir ishbilarmon tadbirkor odatiga ko‘ra yarim tunga yaqin uyiga keldi. Uni kichkintoy o‘g‘ilchasi kutib turar edi.

— Dadajon, sizdan bir narsani so‘rasam maylimi? – deb so‘radi bola.

— Mayli, – dedi ota.

— Bir soatda qancha pul topasiz?

— Bu senga nimaga kerak?

— Bilgim kelyapti-da.

— Boringki, yuz ming so‘m toparman, dedi ota o‘zicha xomcho‘t qilib.

Bola ham o‘zicha bir narsalarni hisob qildi va:

— Unday bo‘lsa menga ellik ming so‘m berib turing? – dedi.

— Sen mendan pul olish uchun shunday mug‘ombirlik qilyapsanmi?! Bor, xonangga kirib uxlab, damingni ol! – jahli chiqdi otaning.

Noiloj qolgan bola indamasdan xonasiga kirib ketdi. Charchaganidan asabiylashgan ota birozdan keyin charchog‘i yozilib, sal hovridan tushdi. Keyin o‘ziga-o‘zi: “O‘z bolamga shunchalik qattiqqo‘llik qilib yubordim. Ehtimol o‘g‘lim shu ellik ming so‘mga rostdan ham muhtoj bo‘lib qolgandur. Axir doim ham bunaqa pul so‘rayvermaydi-ku” deb, asta o‘g‘lining xonasi tomon yurdi. Eshikni ochib so‘radi:

— O‘g‘lim, uxlamadingmi?

— Yo‘q, hali.

— Kun bo‘yi ishlar bilan ovora bo‘lib, charchagan edim. Turli odamlar bilan muloqotda bo‘lishga to‘g‘ri keladi. Shuning alamini sendan olib xato qilibman. Mana senga ellik ming.

Bola xursand bo‘lib ketdi:

— Rahmat, dadajon! Men Sizni yaxshi ko‘raman!

So‘ng yostig‘ining tagidan yana ozgina mayda pullarni oldi-da, qo‘shib sanay boshladi. Otaning yana jahli chiqdi:

— Shuncha puling bo‘lib turib yana so‘radingmi?!

— Ha, dadajon! Bu pullarim yetmayotgan edi. Mana endi yuz ming bo‘ldi. Shu pulni sizga beray, men uchun bir soat ajrating.

Bugun g‘aflat uyqusidan uyg‘onmoq kerak. Inson o‘z oilasidagi farzandiga befarq bo‘lishga haqqi yo‘q. Qahramon shoirimiz aytganlaridek:

Marsga to‘p otquvchi — sen,

Zuhroni uyg‘otquchi — sen,

Uyquda qotquchi — sen,

Uyg‘on o‘zing, uyg‘on o‘zing.

 

Ulug‘bek qori YO‘LDOSHЕV,

Asaka tumani “Xolid ibn Valid” jome masjidi xodimi

 

Maqolalar
Boshqa maqolalar
Yangiliklar

O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi

24.06.2026   5971   2 min.
O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi

Bugun, 24 iyun kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida “Islom moliyasi va vaqf: O‘zbekistonda joriy etish imkoniyatlari va istiqbollari” mavzusida xalqaro ekspertlar va davlat tashkilotlari vakillari ishtirokida keng qamrovli tanishuv seminari bo‘lib o‘tdi.

Tadbirda Din ishlari buyicha qo‘mita raisining birinchi o‘rinbosari Davronbek Maqsudov, O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi o‘rinbosari, “Vaqf” xayriya jamoat fondi raisi Zayniddin domla Eshonqulov, Islom Taraqqiyot banki vakili Husan Hasanov va boshqalar so‘zga chiqishdi.

Ta’kidlab o‘tish joizki, so‘nggi yillarda mamlakatimizda islom moliyaviy instrumentlarini joriy etish uchun muhim huquqiy qadamlar qo‘yilmoqda. Xususan, mikromoliya tashkilotlari tomonidan islomiy usulda xizmat ko‘rsatishga ruxsat berilgani, lizing (ijara) va sherikchilikka asoslangan moliyalashtirish tizimi kengayayotgani yurtimizning ushbu sohada katta salohiyatga ega ekanligini ko‘rsatmoqda.

Shuningdek, Islom taraqqiyot banki (ITB) va Xususiy sektorni rivojlantirish bo‘yicha islom korporatsiyasi (XIKOR) kabi xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlikda mahalliy tijorat banklari orqali tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan xayrli loyihalar muvaffaqiyatli amalga oshirilmoqda.

Seminar davomida soha ekspertlari islom moliyasining an’anaviy bank tizimidan tub farqlari va afzalliklarini ilmiy asoslar bilan ko‘rsatib berishdi.

Anjumanda qayd etilganidek, bugungi kunda an’anaviy ko‘chmas mulk vaqflaridan tashqari, pul vaqflari (cash) va korporativ vaqflar dunyoda yuqori samara bermoqda.

Muhokamalar davomida O‘zbekistonda vaqf tizimining huquqiy va iqtisodiy modellarini yaratish istiqbollari belgilab olindi. Mamlakatimizda faoliyat yuritayotgan "Vaqf" xayriya jamoat fondi tajribasini yanada kengaytirish, vaqf mulklarini samarali boshqarish orqali tolibi ilmlar uchun ta’lim grantlarini ta’sis etish, ijtimoiy tadbirkorlikni rivojlantirish va kam ta’minlangan oilalarni uy-joy bilan ta’minlash bo‘yicha yangi strategiyalar haqida ham so‘z bordi.

Yakunda ishtirokchilar tomonidan O‘zbekistonda Islom moliyasi va vaqf to‘g‘risidagi qonunchilik asoslarini yanada takomillashtirish, soha uchun malakali kadrlar tayyorlash tizimini yo‘lga qo‘yish hamda aholining moliyaviy savodxonligini oshirish yuzasidan tavsiyalar ishlab chiqildi.

O‘zbekiston musulmonlari idorasi

Matbuot xizmati

O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi O‘zbekistonda islom moliyasi va vaqf istiqbollari muhokama qilindi
O'zbekiston yangiliklari