Qur’on – hidoyat kalomi. “Ushbu Kitob (Qur’on) shubhadan xoli va (u shunday) taqvodorlar uchun hidoyat (manbai)dirkim”... (Baqara surasi, 2-oyat).

 

Qur’on – Alloh taoloning Rasululloh sollallohu alayhi vasallamga nozil qilgan kalomi. “Agar bandamizga (Muhammadga) tushirgan narsamizdan (Qur’ondan) shubhada bo‘lsangiz, bas, siz ham unga o‘xshash (birgina) sura (yozib) keltiring va Allohdan o‘zga guvohlaringizni chaqiring – agar rostgo‘y bo‘lsangiz” (Baqara surasi, 23-oyat).

 

Qur’on – tasdiqlovchi kalom. “O‘zingizdagi narsa (Tavrot va Injil)ni tasdiq etuvchi holda nozil qilgan narsam (Qur’on)ga imon keltiringiz” (Baqara surasi, 41-oyat).

 

“Qachonki, ularga Alloh huzuridan o‘zlaridagi narsani (Tavrotni) tasdiq etuvchi Kitob (Qur’on) kelganida, ilgari kofirlarga qarshi (xuddi shu kitob vositasi bilan) yordam so‘rab yurar edilar” (Baqara surasi, 89-oyat).

 

“(U) Sizga (ey Muhammad!) Kitobni (Qur’onni) haqiqatan o‘zidan oldingi (ilohiy kitoblar)ni tasdiqlovchi holida nozil qildi” (Oli Imron surasi, 3-oyat).

 

“Balki, u (butun) olamlar Parvardigori tomonidan (kelgan), shubhasiz, o‘zidan oldingi narsa (ilohiy kitoblar)ni tasdiqlovchi va batafsil (bayon etilgan) kitobdir” (Yunus surasi, 37-oyat).

 

Qur’on – Allohning kalomi. “Alloh tomonidan ulardagi narsani tasdiq etuvchi Payg‘ambar (Muhammad) kelishi bilan, kitob (Tavrot) berilganlardan bir guruhi Allohning kitobi (Qur’on)ni xuddi bilmagandek ortlariga uloqtirdilar” (Baqara surasi, 101-oyat).

 

Qur’on – haq va botilni ajratuvchi kalom. “(Endi esa) Furqonni (haq bilan nohaqlikni ajrim etuvchi Qur’onni) nozil qildi” (Oli Imron surasi, 4-oyat).

 

Qur’on – mo‘minlar uchun nasihatdir. “Bu (Qur’on yoki mazkur gaplar) odamlar uchun bayonot hamda taqvodorlar uchun hidoyat va nasihat (manbai)dir” (Oli Imron surasi, 138-oyat).

 

“Albatta, Biz Sizga ushbu Kitob (Qur’on)ni odamlar orasida Alloh ko‘rsatgan yo‘l bilan hukm etishingiz uchun barhaq nozil etdik” (Niso surasi, 105-oyat).

 

Qur’on – nurdir. “Ey odamlar! Sizlarga Rabbingizdan hujjat (Payg‘ambar va mo‘jizalar) keldi. Sizlarga yana ravshan nur (Qur’on)ni ham nozil etdik” (Niso surasi, 174-oyat).

 

“...nozil qilingan nur (Qur’on)ga ergashganlar, aynan o‘shalar (oxiratda) najot topuvchi kishilardir” (A’rof surasi, 117-oyat).

 

“Biz nozil qilgan Nurga (Qur’onga) imon keltiringiz!” (Tag‘obun surasi, 8-oyat).

 

Qur’on – haqiqatdir. “Ularga haqiqat (Qur’on) kelishi bilan uni yolg‘onga chiqardilar” (An’om surasi, 5-oyat).

 

“Ayting: (Bu Qur’on) Rabbingiz (tomoni)dan (kelgan) Haqiqatdir” (Kahf surasi, 29-oyat).

 

Qur’on – ogohlantiruvchi kalomdir. “Bu (Qur’on) bir muborak, o‘zidan oldingi (ilohiy kitoblar)ni tasdiqlovchi, Ummul-quro (deb atalmish Makka ahli)ni va uning atrofidagi kishilarni ogohlantirishingiz uchun Biz nozil qilgan Kitobdir” (An’om surasi, 92-oyat).

 

Qur’on – muborak kalomdir. “Mana bu Biz nozil qilgan muborak Kitob (Qur’on)dir, unga ergashingiz va taqvoli bo‘lingiz, toki rahm qilingaysiz” (An’om surasi, 155-oyat).

 

“(Ey Muhammad! Ushbu Qur’on) oyatlarini tafakkur qilishlari va aql egalari eslatma olishlari uchun Biz Sizga nozil qilgan muborak Kitobdir (Sod surasi, 29-oyat).

 

Qur’on – eslatmadir. “U (Qur’on) mo‘minlar uchun (ilohiy) eslatma hamdir” (A’rof surasi, 2-oyat).

 

“Siz ulardan bu (da’vatingiz) uchun biror ajr (haq) so‘ramaysiz. U (Qur’on) faqatgina (barcha) olamlar uchun bir eslatmadir, xolos” (Yusuf surasi, 104-oyat).

 

“Albatta, bu Qur’onda ularning eslatma olishlari uchun (turli masal va hikmatlarni) bayon qildik. (Lekin bu eslatmalar) ularni yanada (haqdan) yiroqlashtirmoqda” (Isro surasi, 41-oyat).

 

“(Ey Muhammad!) Biz Sizga bu Qur’onni (din ishida) mashaqqat chekishingiz uchun emas, balki (Allohdan) qo‘rqadigan kishilar uchun eslatma sifatida nozil qildik” (Toho surasi, 2-3-oyatlar).

 

“Bu (Qur’on) Biz nozil qilgan muborak eslatmadir. Hali siz uni inkor qiluvchimisiz?! (Anbiyo surasi, 50-oyat).

 

“Holbuki, u (Qur’on barcha) olamlar uchun eslatmadir” (Qalam surasi, 52-oyat).

 

“Haqiqatan, u (Qur’on) taqvodorlar uchun eslatmadir” (Hoqqa surasi, 48-oyat).

 

“Yo‘q! U (Qur’on) bir eslatmadir (Muddassir surasi, 54-oyat).

 

“U (Qur’on), haqiqatan, butun olam (xalqi) uchun eslatmadir (Takvir surasi, 27-oyat).

 

Qur’on – rahmatdir. “Bu (Qur’on) imon keltiradigan qavm uchun Rabbingizdan ko‘rsatmalar, hidoyat va rahmat (manbai)dir” (A’rof surasi, 203-oyat).

 

“(Ushbu Qur’on) to‘qib chiqariladigan gap emas, balki o‘zidan oldingi narsalarni (ya’ni samoviy kitoblarni) tasdiq etuvchi, unga imon keltiradigan qavm uchun barcha narsalarni mufassal bayon qilib beruvchi hidoyat va rahmat (manbai bo‘lgan bir Kitob)dir” (Yusuf surasi, 111-oyat).

 

 “Albatta, u (ya’ni Qur’on) mo‘minlar uchun hidoyat va rahmatdir (Naml surasi, 77-oyat).

 

Qur’on – zulmatdan nurga olib chiquvchi kalomdir. “Alif, Lom, Ro. (Ey Muhammad! Bu Qur’on) Parvardigorlarining izni bilan odamlarni zulmatlardan nurga, ya’ni qudrat va hamd egasining yo‘liga olib chiqishingiz uchun Sizga Biz nozil qilgan Kitobdir” (Ibrohim surasi, 1-oyat).

 

Qur’on – Alloh taolo O‘zining himoyasiga olgan kalomdir. “Albatta, bu zikrni (ya’ni Qur’onni) Biz O‘zimiz nozil qildik va uni O‘zimiz asraguvchidirmiz” (Hijr surasi, 9-oyat).

 

Qur’on – mo‘minlar uchun bashoratdir. “...hidoyat, rahmat va musulmonlar uchun bashorat bo‘lgan Kitob (Qur’on)ni nozil qildik” (Nahl surasi, 89-oyat).

 

“(Ey Muhammad! Ularga) uni (ya’ni Qur’onni) Ruhul-Qudus (Jabroil) Rabbingiz (tarafi)dan imon keltirganlarni (dinda) sobitqadam qilish uchun musulmonlarga hidoyat va bashorat bo‘lgan holida barhaq nozil qilganini (ularga) aytib qo‘ying!” (Nahl surasi, 102-oyat).

 

“Albatta, bu Qur’on eng to‘g‘ri yo‘lga hidoyat etur va ezgu ishlarni qiladigan mo‘minlarga katta mukofot borligi haqida bashorat berur” (Isro surasi, 9-oyat).

 

“Albatta, bunda (Qur’onda) ibodat qiluvchilar qavmi uchun xushxabar bordir (Anbiyo surasi, 106-oyat).

 

Qur’on – taqvodorlarga shifodir. “(Biz) Qur’ondan mo‘minlar uchun shifo va rahmat bo‘lgan (oyat)larni nozil qilurmiz. (Lekin bu oyatlar) zolim (kofir)larga faqat ziyonni orttirur” (Isro surasi, 82-oyat).

 

Qur’on – misli yo‘q kalomdir. Ayting: “Qasamki, agar insu jin ushbu Qur’onning o‘xshashini keltirish uchun birlashib, birbirlariga yordamchi bo‘lsalar-da, uning mislini keltira olmaslar” (Isro surasi, 88-oyat).

 

Qur’on – turfa masallar bayon etilgan kalom. “Aniqki, (Biz) ushbu Qur’onda odamlar uchun turli masal (ma’no)lardan bayon qildik. Lekin odamlarning ko‘plari faqat inkor etishnigina ixtiyor etdilar” (Isro surasi, 89-oyat).

 

Qur’on – bo‘lib-bo‘lib nozil qilingan kalom. “Qur’onni odamlarga vaqti-vaqti bilan o‘qib berishingiz uchun uni bo‘laklarga bo‘ldik va bo‘lib-bo‘lib nozil qildik” (Isro surasi, 106-oyat).

 

Qur’on – hikmat ila nozil bo‘lgan kalom. “Biz uni (Qur’onni) haqiqat (hikmat) bilan nozil qildik va (u ham) haqiqat bilan nozil bo‘ldi” (Isro surasi, 105-oyat).

 

Qur’on – Alloh taolo nozil qilgan kalom. “(O‘z) bandasi (Muhammad)ga Kitob (Qur’on)ni nozil qilgan zot (Alloh)ga – hamd!” (Kahf surasi, 1-oyat).

 

“Albatta, (bu Qur’on) olamlar Parvardigorining nozil qilgan (kitob)idir (Shuaro surasi, 192-oyat).

 

“Bu Kitobning (Qur’onning) nozil qilinishi, shubhasiz, (barcha) olamlarning Parvardigori (tomoni)dandir (Sajda surasi, 2-oyat).

 

“(Ushbu Qur’on) Qudratli va Bilimli Alloh (tomoni)dan nozil qilingan Kitobdir (G‘ofir surasi, 2-oyat).

“(Bu Qur’on) Qudratli va Hikmatli Alloh (tomoni)dan nozil qilingan kitobdir” (Josiya surasi, 2-oyat).

 

Qur’on – muborak kechada nozil bo‘lgan kalom. “Aniq Kitob (Qur’on) bilan qasamyod eturmanki, albatta, Biz uni muborak kechada nozil qildik...” (Duxon surasi, 2-3-oyatlar).

 

Qur’on – Alloh taoloning vahiysidir. “(Ey Muhammad!) Sizga vahiy qilingan Rabbingizning Kitobi (Qur’on)ni tilovat qiling!” (Kahf surasi, 27-oyat).

 

“U (vahiy) faqat zikr (eslatma) va aniq Qur’ondir (Yosin surasi, 69-oyat).

 

Qur’on –tilovati oson qilingan kalomdir. “(Ey Muhammad!) Albatta, Biz taqvo egalariga xushxabar berishingiz uchun va sarkash qavmni ogohlantirishingiz uchun uni (Qur’on tilovatini) Sizning tilingizga oson qilib qo‘ydik” (Maryam surasi, 97-oyat)

 

Qur’on – arab tilida nozil bo‘lgan kalom. “Shuningdek, Biz uni arab tilidagi Qur’on shaklida tushirdik ...” (Toho surasi, 113-oyat).

 

Qur’on – Alloh taoloning zikridir. “Holbuki, ularning o‘zlari Rahmonning zikri (Qur’on)ni inkor etuvchilardir (Anbiyo surasi, 36-oyat).

 

Qur’on – oyatlari batafsil yoritilgan kalomdir. “U biladigan kishilar uchun arabiy Qur’on holida (nozil qilinib), oyatlari mufassal bayon qilingan Kitobdir (Fussilat surasi, 3-oyat).

 

Qur’on – zikri oson etilgan kalomdir. “Haqiqatan, Biz Qur’onni zikr (eslatma) uchun oson qilib qo‘ydik” (Qamar surasi, 17-oyat).

 

Qur’on – faqat pokizalargina qo‘liga oluvchi kalomdir. “Uni (Qur’onni) tahoratli kishilardan o‘zgalar ushlamaslar” (Voqea surasi, 79-oyat).

 

Davron NURMUHAMMAD

tayyorladi