Ayni kunlarda internet saytlari, ijtimoiy tarmoqlar va rasmiy xatlar orqali ayrim imom-xatiblarning ishdan bo‘shash sabablarini so‘rab O‘zbekiston musulmonlari idorasiga ko‘plab murojaatlar kelib tushmoqda. Shu kabilarni inobatga olgan holda quyidagilarni ma’lum qilamiz.
So‘nggi yillarda Islom dini qadriyatlarini ravnaq toptirish, dunyo ilm-fani rivojiga ulkan hissa qo‘shgan ajdodlar merosini o‘rganish va yoshlarni dinu diyonatli qilib tarbiyalash borasida sermahsul ishlar amalga oshirilmoqda. Davlatimiz Rahbari zamon bilan hamnafas yashash, mo‘min-musulmonlar ehtiyojini ta’minlash va aholi imon-e’tiqodini mustahkamlash yo‘lida imom-xatiblarni doimo faollikka, g‘ayrat ko‘rsatishga da’vat etib kelmoqda.
Biroq ayrim imom-xatiblardagi o‘zibo‘larchilikka berilish, loqaydlikka yo‘l qo‘yish va sustkashlik qilish kabi holatlar ko‘pchilikning dilini xira qilmoqda. Tan olish kerak, Islom dini ma’rifatini keng targ‘ib etish, xalqimizning talab-istaklarini qondirish va jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish ishiga barcha imom-xatiblar birdek yondoshmayotgani ma’lum bo‘lmoqda. Hukumatimiz diniy soha rivoji uchun bir qator shart-sharoitlarni muhayyo etib bermoqdaki, bir vaqtlar xayol ham qilib bo‘lmaydigan ishlar bugun ko‘z o‘ngimizda namoyon bo‘lmoqda.
Lekin mana shunday qulaylik va yengilliklarga zid ravishda ayrim masjidlardagi noxush manzaralar va imom-xatiblar faoliyatidagi nuqsonlar ko‘ngilni ranjitmoqda. Ba’zi masjidlarning qarovsizligi, ayrim imom-domlalarning beparvoligi yuqoridagi mulohazalarni tasdiqlaydi.
Masalan, Sirdaryo viloyatida 3 nafar diniy ma’lumotga ega bo‘lmagan kishi imomlik qilayotgani, 4 ta masjidda imom-xatib vazifasi vakantligi, FHDYO organidan ro‘yxatdan o‘tmagan shaxslarga nikoh o‘qish kuzatilgani, ajrimlar soni ortgani va ayrim imomlar namozxonlarga qo‘pol muomalada bo‘layotgani aniqlangan. Mana shuning uchun Sirdaryo viloyati bosh imom-xatibi Mo‘minjon domla Usmonov egallab turgan vazifasidan ozod etildi.
Toshkent shahridagi “Shayx Zayniddin” jome masjidi imom-xatibi Odilxon qori Ismoilov ham masjid tartib-intizomiga rioya etmagani, kundalik namozlarda muntazam bo‘lmagani, tasdiqlanmagan xabarlarni internet orqali tarqatish kabi nuqsonlar hamda bemorligi vajidan vazifani uddalay olmayotgani sababli ishdan olindi. Farg‘ona viloyati Farg‘ona tumani bosh imom-xatibi Ashurov Hasanboy ham topshiriqlarni paysalga solishi, itoatsizligi va muomala madaniyati imomlikka noloyiq bo‘lgani uchun ishdan ketdi. Shuningdek, Samarqand tumanidagi “Imomi A’zam” jome masjidi imom-xatibi Po‘latov Abdurahim kabi imom-xatiblar ham mana shunday xato-kamchiliklar tufayli ular bilan tuzilgan mehnat shartnomalari bekor qilindi.
Aslida imom-domlalarning ishdan bo‘shash sabablarini shunday ochiqlashni istamagan edik. Lekin internet saytlari va ijtimoiy tarmoqlardagi ochiqdan-ochiq so‘rovlar, murojaatlar mana shunday qilishga majbur etdi.
Xulosa, mo‘min-musulmonlar tomonidan imom-xatiblarga berilgan ishonchni oqlash vojib. Buning uchun zimmadagi mas’uliyatni bajarish, vazifani ado qilish zarur. Bu yo‘lda tinimsiz mehnat, itoat va kasb-mahoratni oshirib borish talab etiladi.
Erdon Esanov,
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Xodimlar bo‘limi mudiri vazifasini bajaruvchi
Islom sivilizatsiyasi markazida nufuzli xalqaro anjuman doirasida tarixiy va madaniy ahamiyatga ega voqea yuz berdi. TURKSOY tomonidan Markazning Islom sivilizatsiyasi markazi “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” deb e’tirof etildi. Sertifikat TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev tomonidan tantanali ravishda taqdim etildi. Bu e’tirof Markazning qisqa vaqt ichida xalqaro maydonda yuqori baholanayotganidan dalolat beradi.
Shuningdek, TURKSOY nomidan Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” 100 jildlik kitoblar to‘plami ham sertifikatga sazovor bo‘ldi. Bu kabi keng qamrovli nashr turk dunyosida ilk bor amalga oshirildi va “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” sifatida e’tirof etildi.
— Bugun biz TURKSOY xalqaro tashkiloti nomidan uchta sertifikat taqdim etdik. Birinchi sertifikatimiz O‘zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan chop etilgan “Turk dunyosi adabiyoti durdonalari” nomli 100 jildlik kitoblar to‘plamiga berildi. Ta’kidlash joizki, bu kabi keng qamrovli 100 jildlik nashr hozirgacha turk dunyosida amalga oshirilmagan. Bu, albatta, O‘zbekistonning katta tashabbusi bo‘ldi. Bugungi kunda Qozog‘iston, Ozarbayjon va Qirg‘iziston kabi davlatlar ham ushbu tashabbusni qo‘llab-quvvatlab, turli hajmdagi — 20, 30, 40, 50 jildlik kitoblar nashr etmoqda. Shuning uchun biz ushbu to‘plamni turk dunyosidagi o‘ziga xos adabiy durdona sifatida e’tirof etib, “dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha” deb baholab, sertifikat taqdim etdik. Ikkinchi sertifikat esa Islom sivilizatsiyasi markaziga “Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey” nominatsiyasi bo‘yicha berildi. Buni TURKSOY ning yuksak e’tirofi, deb aytish mumkin. Shuningdek, mazkur muzey TURKSOYning Turk dunyosi muzeylari assotsiatsiyasiga ham qabul qilindi, - dedi TURKSOY bosh kotibi Sulton Rayev.
Anjumanda Turkiya, Fransiya, Italiya, Germaniya, AQSH, Buyuk Britaniya, Rossiya, Xitoy, Hindiston, Eron va Qozog‘istondan kelgan yetakchi olimlar ishtirok etdi. Ular Temuriylar davri tarixi, siyosiy tizimi, shaharsozlik an’analari, ilm-fan va madaniyat rivoji bo‘yicha o‘z tadqiqot natijalarini taqdim etdilar.
– TURKSOYning bu e’tirofi hurmatli Prezidentimiz tashabbuslari bilan qurilgan markazimizga berilgan munosib baho bo‘ldi deb o‘ylayman. Xalqaro turkiy madaniyat tashkiloti – TURKSOY Islom sivilizatsiyasi markazining doimiy va ishonchli hamkorlaridan biri. Biz bu tashkilot bilan uzoq vaqtdan beri hamkorlik qilib kelamiz. Joriy yilda ham TURKSOY bilan hamkorlikda xalqaro yoshlar forumi, turkiy davlatlar hunarmandlari festvali singari bir qator tadbirlarni o‘tkazishga kelishib oldik, - dedi markaz direktori Firdavs Abduxoliqov.
Xorijiy ishtirokchilar ham Temuriylar merosining global ahamiyati, Yevropa va Osiyo sivilizatsiyalari o‘rtasidagi madaniy aloqalardagi o‘rni va xalqaro ilmiy hamkorlikdagi ahamiyatini alohida ta’kidladilar.
Turkiy dunyodagi eng yaxshi muzey va dunyodagi eng yaxshi adabiy loyiha sifatida e’tirof etilgan ushbu Markaz va nashrlar, O‘zbekistonning madaniy va ma’naviy rivojlanishidagi katta yutuq sifatida tarixda qoladi.
iccu.uz