EVOH… ESIZ… ULGURMADIM…
Odatda bu so‘zlar yaqin insonlarimizni yo‘qotgan, undan “kutilmaganda” judo bo‘lgan onimizda talaffuz qilinadi…
Ha, odatimiz shunday, go‘yo…
Kimdir birinchi farzandini dunyoga keltirayotgan SЕVIMLI YORIDAN, kimdir endigiga emaklab, qiqir-qiqir kulishni boshlagan beg‘ubor GO‘DAK DILBANDIDAN, yana kimdir uni o‘qitib, kechagina odamlar safiga qo‘shgan va bugun birinchi oylik maoshini olganini eshitib farzandini intizor kutayotgan yolg‘iz ONAI MЕHRIBONIDAN “kutilmaganda…” ayrilgan onida ayrilganining ruhsiz, harakatsiz va javobsiz yotgan vujudiga qarab ushbu so‘zlarni ming bir iztirob ila takror va takror aytadi…
U shu qadar iztirob chekadiki, huddi undagi iztiroblarning cheki yo‘qdek, go‘yo…
E, voh… Essiz… ULGURMADIM… Senga aytar SO‘ZLARIM qalbimda armon bo‘lib qoldi-ya… (va hokazo…)
Vijdonimizdan rost javobni so‘rasak, aslida o‘sha biz aytishga ulgurmagan so‘zlar uchun SOATLAR kerak emasdi… Ular BIR OLAM GAP yoki MЕHNAT ham emasdi…
U atigi bir necha soniyali samimiy E’TIBOR edi, xolos…
U atigi bir necha soniyali samimiy KULGU yoki TABASSUM edi, xolos…
U atigi bir necha soniyali samimiy TINGLASH edi, xolos…
U atigi Uni yaxshi ko‘rishimizni aytishga yetarli bor yo‘g‘i UCHTA SO‘Z edi, xolos…
Shu soniyalar uchun ular bizni yana NЕCHA YILLAR kutishlari kerak edi… Ayting…
Shu so‘zlar uchun bizga yana NЕCHA YILLAR kerak edi… Ayting…
Nimani qizg‘andik yoki qizg‘anib yashaymiz… Ayting…
Hammasiga shu dunyo ishlari aybdormi?!
Aslida, dunyo ishlari aslo TUGAMAYDI… Aksincha, ular INSONLARNI TUGATIB YUBORADI…
Nurali MAVLANOV
Toshkent viloyat bosh imom-xatibi
o‘rinbosari
Bismillahir Rohmanir Rohiym
Rasululloh sollallohu alayhi vasallamning sunnat amallaridan biri haqida 100 dan ortiq hadislarda kelgan. Bu qaysi sunnat ekanini bilasizmi?
Hadis va fiqh ilmining bilimdoni Alloma Ibn Mulaqqin rahimahulloh misvok ishlatish haqida 100 dan ortiq hadis kelganini aytgan.
Xususan, "Sahih Buxoriy"da kelgan hadisda .«Payg‘ambar Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Misvok og‘izni poklovchi va Robbni rozi qiluvchidir", deganlar.
Misvokni hatto ro‘zador kishi ham ishlatsa bo‘ladi. Rasululloh sollallohu alayhi vasallam vafotlaridan oldin so‘nggi bor qilgan amallari ham, vafot etganlarida muborak qo‘llaridan tushib ketgan narsa ham misvok edi.
Boshqa hadisda Rasululloh sollallohu alayhi vasallam: "Agar ummatimga mashaqqat bo‘lmasin, demaganimda ularni har tahoratda misvok qilishga amr etar edim", deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Jobir roziyallohu anhudan rivoyat qilingan hadis esa Nabiy sollallohu alayhi vasallam: "Misvok bilan o‘qilgan ikki rakat namoz misvoksiz o‘qilgan yetmish rakat namozdan afzaldir", dedilar.
Rasululloh sollallohu alayhi vasallam tahorat vaqtida misvok ishlatganlar, biroq namozdan oldin misvok ishlatganlari haqida rivoyatlar yo‘q. Qolaversa, misvok ishlatilganda milklar qonab ketishi ehtimoli katta. Qon oqishi esa tahoratni sindiradi. Shuning uchun, misvokni namozdan oldin emas, aynan tahorat qilish asnosida ishlatish lozim.
Shuni alohida ta’kidlash lozimki, misvok ishlatish faqat tahorat va namoz bilan bog‘liq emas. Balki yana ko‘p holatlarda misvok ishlatish mumkin.
Jobir roziyallohu anhu rivoyat qiladi: “Xuddi kotib qulog‘iga qalam qistirib oladiganidek, Nabiy sollallohu alayhi vasallam ham quloqlariga misvok qistirib olar edilar” (Imom Bayhaqiy rivoyati).
Bu narsa Rasululloh sollallohu alayhi vasallam misvokka qanchalik ahamiyat berganlarini ko‘rsatadi. U zot ummatga misvokni targ‘ib qilgach, eng avvalo uni o‘zlari amalda ko‘rsatganlar.
Miqdom ibn Shurayh ibn Honi’ Horisiy otasidan rivoyat qiladi: “Men Oisha roziyallohu anhodan: “Nabiy sollallohu alayhi vasallam uyga kirsalar, ishni nimadan boshlar edilar?” deb so‘raganimda, u: “Misvok (ishlatish) bilan”, deb javob berdi (Imom Muslim, Imom Abu Dovud rivoyati).
Bu rivoyatlardan misvok faqat tahorat va namoz vaqtiga bog‘liq emasligini bilib olamiz.
Biz bugun og‘izni poklovchi, Robbni rozi qiluvchi bu sunnatga qanchalik amal qilyapmiz?
Tahorat olayotganimizda, uyga kirganimizda misvok ishlatyapmizmi?
Afsuski, yo‘q....Avval bilmagan bo‘lsak endi bilib oldik, amal qilishga kirishaylik va boshqalarga ham bu haqda yetkazaylik.
Davron NURMUHAMMAD