Fitr sadaqasi faqirlarga g‘amxo‘rlik, ularga hayit kunini xursandchilik bilan o‘zkazishlari uchun ko‘makdir, uni berganlar uchun esa, Ramazonda yo‘l qo‘yilgan ba’zi kamchiliklarga kafforatdir. Ibn Abbos (roziyallohu anhu) aytadi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) fitr sadaqasini ro‘zadorga behuda ishlar va yomon so‘zlardan poklanish bo‘lishi uchun, miskinlar uchun yegulik bo‘lishi uchun buyurdilar” (Abu Dovud rivoyati).
Fitr sadaqasi kumush nisobidagi, hojatidan ortiqcha molga ega musulmonga vojib bo‘ladi. Ana shu miqdordagi mulkka ega kishi fitr sadaqasini o‘zi va yosh bolalaridan berishi vojib. Balog‘atga yetgan farzandlari va xotini uchun fitr sadaqa berishi vojib emas. Agar balog‘atga yetgan farzandlari va ayoli uchun, ular aytishmasa ham, fitr sadaqasini bersa, ular zimmasidan fitr sadaqasi soqit bo‘ladi.
Fitr sadaqasining vojib bo‘lish vaqti hayit kuni tong otish paytidir. Shuning uchun, hayit kechasi tug‘ilgan chaqaloqdan ham fitr sadaqa berish vojib bo‘ladi. Homila va hayit kunidan oldin vafot etganlar uchun fitr sadaqasi vojib bo‘lmaydi.
Ibn Umar (roziyallohu anhu) aytadi: “Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) fitr sadaqasini odamlar namozga chiqmasdan oldin berishni buyurdilar”. Ammo bu vaqtdan oldin, masalan, Ramazon kirishi bilan bersa ham bo‘ladi. Lekin namozga chiqishdan oldin berish mustahabdir. Fitr sadaqasi vojib bo‘lib, uni berolmay qolgan kishi zimmasidan soqit bo‘lmaydi.
Fitr sadaqasi bug‘doy, bug‘doy uni yoki yormasidan yo mayizdan yoki xurmo yo arpadan beriladi. Bug‘doy yo uning uni yoki yormasidan va mayizdan yarim so’ (taxminan 2 kg.), arpa va xurmodan bir so’dir. Mazkur narsalarning qiymatini ham bersa bo‘ladi.
Fitr sadaqasi zakotga haqdor bo‘lgan kishilarga beriladi.
Jamshid Shodiyev tayyorladi.
Joriy yilning 7–11 iyul kunlari ISESCO bilan hamkorlikda “Islom sivilizatsiyasi: tinchlik, bag‘rikenglik va ilm-ma’rifat yo‘li” mavzusida bo‘lib o‘tgan I Xalqaro Islom sivilizatsiyasi forumi ishtirokchisi, O‘mon Sultonligi Davlat kengashi a’zosi, senator doktor Muhammad Said Amur al-Hajariy o‘zining “X” ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida anjuman haqidagi taassurotlari bilan o‘rtoqlashdi, deb xabar bermoqda “Dunyo” AA.
Senatorning ta’kidlashicha, dunyoning 80 mamlakatidan din arboblari, olimlar, tadqiqotchilar, mutafakkirlar va ekspertlar qatnashgan ushbu nufuzli anjuman sivilizatsiyalararo muloqotni mustahkamlash hamda bag‘rikenglik va ma’rifat g‘oyalarini targ‘ib etishda muhim ahamiyat kasb etdi.
O‘monlik martabali mehmon forum davomida O‘zbekistonning Islom sivilizatsiyasi merosini zamonaviy yondashuv asosida namoyon etish tajribasi bilan yaqindan tanishganini bildirdi. Uning fikricha, Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazi, shuningdek, Samarqand va Termizdagi ilmiy-ma’rifiy maskanlar buyuk ajdodlar merosini yangi avlodga yetkazish hamda tarixni zamonaviy texnologiyalar yordamida jozibador shaklda taqdim etishning yorqin namunasidir.
Shuningdek, doktor Muhammad al-Hajariy forum doirasida “Islom sivilizatsiyasida intellektual salohiyat: tarixiy tajriba va uning namunalari” mavzusidagi ma’ruzasida O‘zbekistonning Birinchi va Ikkinchi Uyg‘onish davrlari tajribasiga to‘xtalganini ma’lum qildi. U Toshkentdagi Islom sivilizatsiyasi markazini milliy taraqqiyot va umummilliy birlikni mustahkamlashga qaratilgan oqilona yondashuvning amaliy ifodasi sifatida e’tirof etdi.
“Meni alohida quvontirgan jihatlardan biri — O‘mon Sultonligiga, uning tarixi, madaniyati va bag‘rikenglikka asoslangan siyosatiga bildirilgan yuksak hurmat bo‘ldi. O‘zbekiston va O‘mon o‘rtasidagi madaniy hamkorlik xalqlarimizning umumiy ma’naviy qadriyatlariga tayanadi”, — deb yozdi senator.
Samarqand va Termiz shaharlaridagi uchrashuvlar davomida o‘zbek xalqining mehmondo‘stligi va bag‘rikengligini yana bir bor his etganini bildirib, boy tarixga ega O‘zbekiston bundan buyon ham Islom olami va butun insoniyat taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shishda davom etishiga ishonch bildirdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi Matbuot xizmati