Ramazon! Aytilishi oson, muddati naqadar oz, bir yilda bir mehmon.
Ramazon! Bir yilda bir kelasanu, lekin biz gunohkor, osiy bandalarning bir yil ichida yig‘ilib qolgan qanchadan-qancha gunohlarimiz, xatolarimiz va kamchiliklarimizni kechirilishiga sababchi bo‘lasan.
Ramazon! Senga ta’rif berish mening qo‘limdan kelmaydi, chunki sening tarifingni Alloh taolo bergan: «Ramazon oyi – odamlar uchun hidoyat (manbai) va to‘g‘ri yo‘l hamda ajrim etuvchi hujjatlardan iborat Qur’on nozil qilingan oydir...» (Baqara, 185).
Ramazon! Qadring shunchalar balandligidan ikki dunyoimiz saodati bo‘lgan Kalomulloh sening bag‘ringda nozil bo‘ldi. Darajangni yuksakligidan bizni gunohlar xorligidan, do‘zax olovidan himoya qiluvchi, shaytoni-la’inning ustidan g‘alaba garovi, jismimiz zakoti, jannatga elituvchi ko‘prik, ibodatini faqatgina O‘ziga xoslagan, mukofotini ham faqat O‘zi berguvchi amal, ya’ni ro‘za aynan senga xoslandi.
Ramazon! Senga qanday ta’rif berayki, suyukli habibimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam) bizga xabarini bergan go‘zal ta’riflardan ortiq. Uzot (sollallohu alayhi va sallam): “Kim Ramazon ro‘zasini imon, ishonch bilan va savobidan umid qilib tutsa oldingi gunohlari mag‘firat qilinadi”, deganlar (Imom Buxoriy rivoyati).
Ramazon! Sening hurmatingdan jannatlar jilolanadi, jahannam eshiklari yopiladi, shaytonlar kishanlanadi. Qadringni balandligini madh etuvchi hadislar, xushxabarlar shu qadar ko‘pki, ulardan ortib qanday ta’rif berishni bilolmay xayronman. Agar menga sen uchun bir dona ta’rif berish kerak bo‘lganda senga “mo‘minning mavsumi” degan ta’rifni bergan bo‘lardim. Chunki suyukli payg‘ambarimizning quyidagi birgina hadisi shariflari senga bunday ta’rif berishimga sabab bo‘ldi. Rasululloh (sollallohu alayhi va sallam) aytdilar: “Kim Ramazon oyida zikr majlislarida hozir bo‘lsa, Alloh taolo uning xar bir qadamiga bir yillik ibodatning savobini yozadi va qiyomat kuni Arshning soyasida men bilan birga bo‘ladi. Kimki Ramazon oyida jamoat namozlarida bardavom bo‘lsa, Alloh taolo har bir rakatiga nurdan bo‘lgan bir shaharni beradi. Kim bu oyda ota-onasiga qo‘lidan kelgancha yaxshilik qilsa, Alloh taolo u bandaga muloyimlik va rahmat nazari bilan qaraydi va men uning kafili bo‘laman. Qaysi bir ayol Ramazon oyida o‘z erining roziligini talab qilsa, u uchun Alloh taoloning huzurida Maryam va Osiyo (roziyallohu anhum)larning savobiga ega bo‘ladi. Ushbu oyda kimki bir musulmonning bir hojatini chiqarsa, Alloh taolo uning ming-minglab hojatlarini ravo qiladi. Kimki Ramazon oyida muhtojga xayru saxovat qilsa Alloh taolo unga mingta yaxshilik yozadi, uning minglab gunohlarini o‘chiradi va uning darajotini ming pag‘ona ko‘taradi” (“Nuzxatul-majolis” kitobi).
Yana qanchadan-qancha ta’riflaring, sifatlaring, raxmatlaring va biz bilmagan sirlaring borki, ularni zikr qilishga zabonimiz, yozishga qalamimiz, sanashga sanoqlarimiz, o‘zgalarga yetkazishga ilmimiz yetmaydi. Qo‘limizdan kelgani shu ozgina ibodat, Robbimizga itoat, yaxshiliklaringdan umidvorlik, sening dunyolarga sig‘mas hurmatingni saqlash hamda Robbimizning bizga yuborgan bir oylik mehmoni oldida mezbonlik burchimizni chiroyli ado etish xolos.
Ramazon! Xar yilgidek bu yil ham sening iforingga chanqoq bo‘lgan do‘stlaringni suyuntir, qalblariga orom ber. Sening hurmatingni saqlagan, sendan unimli foydalangan, sen tufayli o‘ziga jannatni vojib qilib olgan har bir inson ikki dunyoda aziz bo‘lsin. Kimki senga yetsayu, sening qadringni bilmasa, hurmatingni saqlamasa, sen buyurgan amallarni qilib, sen qaytargan ma’siyatlardan qaytmagan holda, o‘ziga jannatni vojib qilolmasdan seni o‘tkazib yuborsa, uning burni yerga ishqalansin.
Mamatqulov Jaloliddin
Uchko‘prik tumani “Shox muqaddam” jome masjidi
imom-xatibi
Islomov Yorbek
Uchko‘prik tumani “Shox muqaddam” jome masjidi
imom noibi
Ijtimoiy tarmoqlarda, afsuski, bolalarning o‘z joniga qasd qilishi, uydan qochib ketishi, jinoyatga qo‘l urishi haqidagi xabarlar ko‘payib bormoqda. Bugun biz ko‘rayotgan kino va seriallarda ham, albatta, bebosh qahramonlar va ularning ayanchli taqdiri namoyish etilmoqda. Ota-onasi bor qizlarning o‘zaro janjali yoki o‘smir yigitlarning pichoqbozligi sabab bir oila yolg‘iz o‘g‘lidan ayrilgani aslida noto‘g‘ri tarbiya oqibati emasmi?
«Ular: “Parvardigoro, xotinlarimizdan va zurriyotlarimizdan bizlarga ko‘z quvonchini baxsh et va bizlarni taqvodorlarga peshvo qilgin!” deydigan kishilardir» (Furqon surasi, 74-oyat).
Oilalar bilan suhbatlashar ekanman, ajrimlarga qadar oiladagi nosog‘lom muhit, ayol o‘z dunyosi va haqiqati, erkak o‘z holicha yashayotgani natijasida bolalarga mutlaq befarq, ilmsiz va salomatligida ham nuqsonlar borligini ko‘raman. Biz bolalarni duo qilishni, ularni tinglash va ular bilan suhbatlashishni bilmaymiz. Ular o‘z-o‘zidan tarbiyalanib, katta bo‘lib qolmaydi axir. Ayniqsa, hozirgi murakkab davrda, turli zararli ta’sirlar ko‘paygan bir vaqtda farzandlarimizni sog‘lom fitratda ushlab qolish oson emas.
Bir safar ajrim yoqasidagi oila bilan suhbatlashdik. Ayol va erkak janjal qilar, o‘smir qiz bir chetda o‘yin o‘ynab o‘tirar, ota-onasining bu holati unga ahamiyatsizday edi. Qizig‘i, ular bolaga qaramaslik, undan xalos bo‘lish uchun o‘zaro nizolashar edi. O‘z holiga tashlab qo‘yilgan qiz axloqsiz bo‘lib ulg‘aygan. O‘zlarining tarbiyasi hosilasini “bosh og‘rig‘i” deyishgani bizni yanada ajablantirdi. Bu kabi taqdirlar har birimizni o‘ylantirishi lozim.
Afsuski, ko‘p ota-onalar farzandlariga faqat taqiq qo‘yishadi, tinglashni istashmaydi. Bir voqea butun bir qishloqni larzaga soldi. Maktab o‘quvchisi o‘z joniga qasd qildi. Sababi esa, qo‘shnisining uyida o‘ynab uning o‘g‘li bilan janjallashgani uchun bolani haqoratlagan, ota-onasiga yomonlagan. O‘z uyidagilar ham bolani eshitishni istashmagan. Buning oqibatida qattiq tushkunlikka tushib, u o‘z joniga qasd qilgan. Bu kabi ko‘plab voqelar ota-onalarni farzand tarbiyasiga befarq bo‘lmaslikka chaqiradi. So‘nggi pushaymon – o‘zimizga dushman.
Anas ibn Molik roziyallohu anhudan rivoyat qilinadi. Rasululloh sollallohu alayhi va sallam dedilar:
«Uch duo rad etilmaydi:
Alloh farzandlarimizni ko‘z quvonchimiz qilsin!
Gulnora IBRAGIMOVA,
Xatirchi tumani “Bog‘ishamol” mahallasi otinoyisi
“Mo‘minalar” jurnalining 2025 yil 9-sonidan