2017 yil 1 dekabr kuni O‘zbekiston musulmonlari idorasida huquqbuzarlik va jinoyatchilikka qarshi kurash borasidagi vazifalar ijrosi hamda xorijdagi mehnat migrantlari bilan ishlash tizimini yangi bosqichga olib chiqish masalalari yuzasidan diniy soha xodimlari, davlat va jamoat tashkilotlari vakillari ishtirokida yig‘ilish bo‘lib o‘tdi. Unda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining davlat maslahatchisi-O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi raisi Q.Quronboyev va O‘zbekiston musulmonlari idorasi raisi, muftiy Usmonxon Alimov hazratlari o‘z ma’ruzalari bilan ishtirok etdilar.
Tadbirda O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Din ishlari bo‘yicha qo‘mita, O‘zbekiston musulmonlari idorasi, O‘zbekistondagi Islom sivilizatsiyasi markazining rahbar xodimlari, diniy ta’lim muassasalarining professor-o‘qituvchilari, ulamolar, imom-xatiblar, Toshkent islom instituti va Toshkent islom universiteti talaba-yoshlari qatnashdi.
Shu yil 15 noyabr kuni Prezidentimiz raisligida mamlakatimizda huquqbuzarliklar profilaktikasi va jinoyatchilikka qarshi kurashish borasida belgilangan vazifalar ijrosi, bu borada mavjud muammolar va ularni hal etish masalalariga bag‘ishlangan videoselektor yig‘ilishi o‘tkazilgan edi. Mana shundan kelib chiqib, so‘zga chiqqan notiqlar imom-xatiblar joylardagi chiqishlarida, keng aholi qatlami bilan uchrashuvlarida jinoyat sodir etish juda ham og‘ir gunoh ekani, Qur’oni karim oyatlari va hadisi shariflarda bunday xatti-harakatlar qattiq qaytarilganini jonli misollar orqali ta’sirchan qilib, tushuntirishlari zarurligi yig‘ilishda alohida ta’kidlandi.
Jinoyatning sabablaridan biri – qilayotgan ishining jinoyat ekanini, gunoh ekanini bilmaslikdir. Avvalo ana shu jaholatga qarshi kurashish kerak. Bir ishning gunoh ekanini bilgan odam albatta undan qaytadi. Jinoyatning qaysi bir turini olib qaramang, dinimiz, insoniylikka xilofdir. Odam o‘ldirish, o‘g‘rilik, firibgarlik, tovlamachilik – bularning barchasi inson hayotiga zarar ekanini tushuntish diniy soha xodimlari va ziyolilar zimmasidagi mug‘im vazifa ekani alohida qayd etildi.
Darhaqiqat, har qanday jinoyat Qur’oni karim oyatlarida, hadisi shariflardagi hikmatlarda va ulug‘ ajdodlarimiz o‘gitlarida qattiq qaytarilgan. Jumladan, Payg‘ambarimiz sollallohu alayhi vasallam har bir munkar, gunoh ishga qarshi kurashga chaqirib, quyidagi hadisi sharifda shunday deganlar:
«Qaysi biringiz bir munkar ishni ko‘rsa, qo‘li bilan qaytarsin. Bunga qodir bo‘lmasa, tili bilan qaytarsin. Bunga ham qodir bo‘lmasa, dili bilan qaytarsin. Ammo bu eng zaif iymondir» (Imom Muslim rivoyati).
Munkar ish – dinimizda inkor qilingan, qaytarilgan har qanday yomon ishdir. Har bir odam o‘z jamiyatida sodir bo‘layotgan har qanday yomon ishni ko‘rib-bilib turgan bo‘lsa, loqaydlik qilishi mumkin emas. Kishi avvalo bu gunoh ishni bevosita o‘zi, qo‘li bilan qaytaradi. Ulamolarimiz yomon ishni qo‘l bilan qaytarish deganda aynan jamiyatda tartib-intizom o‘rnatishga mas’ullarning jinoyatchilikka qarshi kurashi deb izohlaganlar. Kichik bir yomon ishni har kim ham to‘xtatishi kerak, ammo jinoyatning ko‘lami keng bo‘lsa, unga qarshi butun jamoatchilik kurashishi zarur.
Har qanday yomon ishni til bilan qaytarish aynan ulamolarning, imom-xatiblarning, ziyolilarning, ommaviy axborot vositalarining vazifasidir, har bir imkoni bor shaxs uchun burchdir. Agar kishi yomon ishni qo‘li bilan qaytara olmasa, uni yaxshilikka chaqirib, yomonlikdan qaytarish yo‘li bilan amalga oshiradi, gunoh ishning oqibatini bayon qiladi, uni zinhor qilmaslikka chaqiradi.
Shuningdek, ushbu yig‘ilishda shu yil 30 oktyabr – 9 noyabr kunlari O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Davlat maslahatchisi boshchiligidagi delegatsiya Rossiya Federatsiyasining Moskva, Sankt-Peterburg, Astraxan va Novosibirsk shaharlaridagi mehnat migrantlari bilan uchrashuvlari to‘g‘risida ham batafsir ma’lumotlar berildi. Ushbu safar davomida mehnat migrantlarining yashash va ishlash sharoitlari bilan yaqindan tanishilgani, yotoqxonalarda yakka tartibdagi suhbatlar uyushtirilgani va mehnat migrantlarining ishlash tizimini yangi bosqichga olib chiqilgani to‘g‘risida yig‘ilishda so‘z bordi.
Haqiqatan, yosh avlod tarbiyasi doimo eng dolzarb va juda mashaqqatli bo‘lib kelgan. Allomalarimiz jamiyatning rivoji va tinchligi ham yoshlar tarbiyasiga bog‘liq ekanini ko‘p aytishgan. Muhtaram Prezidentimiz bu borada shunday deganlar: “Ma’lumki, yosh avlod tarbiyasi hamma zamonlarda ham muhim va dolzarb ahamiyatga ega bo‘lib kelgan. Ammo biz yashayotgan XXI asrda bu masala haqiqatan ham hayot-mamot masalasiga aylanib bormoqda”.
Bugungi kunda yoshlarda imon-e’tiqodni, dinu diyonatni, halol-haromni, hushyorlikni, zararli ta’sirlarga qarshi kurashishni shakllantirish dolzarb masala hisoblanadi.
Yig‘ilishda chet ellarda yurgan o‘zbekistonlik yigit-qizlar ham o‘zimizning farzandlarimiz ekani, agar ularning tarbiyasi bilan vaqtida shug‘ullanilmasa, befarq bo‘linsa, boshqalar farzandlarimizni aldab, tuzog‘iga ilintirib, juvonmark qilishi mumkinligidan ogoh etildi.
Shuningdek, bugungi tezkor axborot zamonida Musulmonlar diniy idorasi ham o‘zining maqsad va vazifalaridan kelib chiqib, faoliyat yo‘nalishlarini kengaytirib, hozirgi islohotlarning yangi bosqichida diniy-ma’rifiy yo‘nalishdagi ishlarni jadallashtirish, jaholatga qarshi ma’rifat bilan kurashish, Islom dini ta’limotini keng targ‘ib qilish katta e’tibor qaratilayotgani ma’lum qilindi. Shu maqsaddan kelib chichiqb, O‘zbekiston musulmonlari idorasi tomonidan O‘zbekiston Respublikasida faoliyat yuritayotgan ommaviy axborot vositalari tahririyatlari bilan mana shunday xayrli ishlarni jadal olib borishda hamkorlikka tayyor ekani eslatib o‘tildi.
Tadbir yakunida yoshlar bilan ishlash borasidagi ishlarni yangi bosqichga olib chiqish uchun O‘zbekiston Yoshlar ittifoqi bilan O‘zbekiston musulmonlari idorasi o‘rtasida hamkorlik qilish to‘g‘risidagi memorandum imzolash taklifi qo‘llab-quvvatlandi.
Tadbirda ommaviy axborot vositalari tahririyatlarining rahbar xodimlari, jurnalistlar, televideniya, radio, markaziy gazetalar va internet saytlari muxbirlari ishtirok etdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati
Nufuzli anjumanda yurtimizdagi ko‘plab diniy-ma’rifiy va ilmiy muassasalar, jumladan, Imom Buxoriy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Toshkent islom instituti, Imom Moturidiy xalqaro ilmiy-tadqiqot markazi, Mir Arab oliy madrasasi, Jo‘ybori Kalon ayol-qizlar o‘rta maxsus islom bilim yurti hamda Mir Arab o‘rta maxsus islom bilim yurti rahbariyati, ilmiy xodimlari va soha mutaxassislari ishtirok etdilar.
Yot g‘oyalarga qarshi sof aqidaviy maktab
Konferensiyada bugungi kunda global muammoga aylangan diniy radikalizm, takfirchilik va turli yot fikriy oqimlarga qarshi mafkuraviy kurashda sof Naqshbandiya tariqati, Moturidiylik aqidasi va Hanafiylik mazhabining o‘rni hamda ahamiyati beqiyos ekanligi alohida ta’kidlandi.
Ma’ruzachilar o‘z chiqishlarida haqiqiy tasavvuf aslo boqimondalik yoki dunyodan uzilish emasligini qayd etdilar. Aksincha, sobiq sovet tuzumi davrida insonlarni materialistik hayot tarziga moslashtirish va dinning asl mohiyatini buzib ko‘rsatish maqsadida ataylab soxta tariqatchilik g‘oyalari yoyilgani tarixiy dalillar va ilmiy asoslar bilan ochib berildi.
Xalqaro hamkorlik va ilmiy muloqot
Diniy-milliy qadriyatlarimizni tiklash, xalqimizning ma’naviy merosini asrash va jamiyatda bag‘rikenglik muhitini mustahkamlashni maqsad qilgan ushbu anjumanda mahalliy ulamolar bilan bir qatorda xorijlik nufuzli olimlar ham qatnashdi. Jumladan, Buxoro davlat universiteti professori Ayman Usmon Ash-Shuray’iy va Turkiyaning Dijle (Dicle) universiteti xodimi Mustafo Alago‘zog‘lu (Mustafa Alagözoğlu) o‘zlarining ilmiy ma’ruzalari bilan ishtirok etib, Naqshbandiya ta’limotining jahon sivilizatsiyasida tutgan o‘rni haqida so‘z yuritdilar.
Amaliy takliflar va istiqboldagi vazifalar
Anjuman yakunida bugungi davr talablari va yoshlar tarbiyasidagi dolzarb masalalardan kelib chiqqan holda bir qator muhim amaliy takliflar ilgari surildi:
Raqamli platformalar yaratish: Sof Naqshbandiylik manbalari, ulamolarning asarlari va ularning sharhlarini o‘z ichiga olgan maxsus raqamli platformalar hamda mobil ilovalarni ishlab chiqish;
Ta’lim dasturlarini boyitish: Diniy ta’lim muassasalarining o‘quv dasturlariga tasavvuf fanlarini, xususan, yurtimizdan yetishib chiqqan buyuk mutasavviflar merosini chuqurlashtirilgan holda o‘rganishni tizimli kiritish;
«Dil ba yor» shiorini targ‘ib qilish: Yoshlar o‘rtasida mehnatsevarlik, halol kasb va vatanparvarlikni keng targ‘ib qilish maqsadida Naqshbandiya ta’limotining bosh g‘oyasi bo‘lmish “Dast ba koru dil ba yor” (Qo‘ling ishda, qalbing Allohda bo‘lsin) shiori ostida yashab o‘tgan ulamolarning hayot yo‘lini keng jamoatchilikka yetkazish.
Anjuman ishtirokchilari bu kabi ilmiy uchrashuvlar yurtimizda din sofligini asrash va yoshlarni yot ta’sirlardan himoya qilishda muhim poydevor bo‘lishini e’tirof etdi.
O‘zbekiston musulmonlari idorasi
Matbuot xizmati